بازار گردان‌ها در بورس

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری صدا و سیما ، مارکت میکر (Market Maker) معادل ”بازارساز“ است، این اصطلاح در بورس تهران با نام ”بازارگردان“ نامیده می‌شود.

بازارگردان، افراد یا شرکت‌هایی هستند، که با هدف کسب سود، اقدام به خرید و فروش دارایی مالی (اوراق بهادار) یا کالا‌های اقتصادی کرده و بنا به ماهیت عملکرد، از نوسانات ناخواسته قیمت دارایی می‌کاهند.

بازارگردان برای انجام فعالیت‌های خود در بازار سرمایه به مواردی نیاز دارد که پول و دارایی دو نیاز اصلی به شمار می‌آید. از سوی دیگر باید شرایطی فراهم باشد تا این افراد به صورت مستقیم به سامانه معاملات دسترسی داشته باشند.

بازارگردانی فعالیتی حرفه‌ای است و بازارگردان‌ها باید تخصص و دانش کافی در اختیار داشته باشند تا به وسیله آن بتوانند به درستی عمل کنند. بازارگردان نقش‌های زیادی در بازار سرمایه ایفا می‌کند که افزایش قدرت نقدشوندگی یکی از مهم‌ترین آنهاست و به این ترتیب بازارگردان باید مطمئن شود که عرضه و تقاضا برای اوراق بهادار مورد نظر در بازار وجود دارد.

از سوی دیگر باید شرایط مکانیزه کردن بازارگردانی نیز فراهم شود به این معنا که سیستم نرم‌افزاری تصمیم می‌گیرد بر اساس تعهدات در روز چه تعداد از این ابزار را در چه قیمتی خریداری کند و چه مقدار از آن‌ها را در چه قیمتی به فروش برساند.

در این شیوه معامله‌گر حذف می‌شود و فقط مدیر بازارگردانی راهبرد‌های معاملاتی خود را به سیستم رایانه می‌دهد.
رایج‌ترین نوع بازارگردان، کارگزاری‌ها یا شرکت‌هایی هستند که برای افزایش نقدشوندگی و معاملات یک اوراق بهادار، امکان به خرید و فروش در آن نماد می‌کنند.

بازارگردان‌ها حجم زیادی از اوراق بهادار در اختیار دارند و می‌توانند مقدار زیادی از سفارش‌ها را در بازار‌های مالی انجام دهند. این سفارش‌ها هم می‌توانند سفارش‌های خرید و هم فروش باشند که در عرض چند ثانیه اتفاق می‌افتند.

اساسا، بازارگردان‌ها همواره طرف مقابل حجم معاملات سرمایه‌گذار را می‌گیرند. برای مثال، اگر سرمایه‌گذاران به دنبال فروش اوراق بهادار باشند، بازارگردان‌ها این اوراق بهادار را خریداری می‌کنند تا زمانی که همه فروشندگان تامین شوند و برعکس، اگر سرمایه‌گذاران اوراق بهاداری را خریداری کنند، بازارگردان‌ها این اوراق بهادار را به فروش می‌رسانند تا تمام سفارشات پر شود.

بنابراین، بازارگردان‌ها، عرضه و تقاضای بازار‌های مالی را تامین می‌کنند و اوراق بهادار را در بین فروشندگان و خریداران دست به دست می‌نمایند.

همه بازارگردان‌ها به دلیل ریسک نگه داشتن دارایی، سود دریافت می‌کنند. خطری که بازارگردان‌ها با آن مواجه هستند، کاهش ارزش یک اوراق بهادار پس از خرید از فروشنده و قبل از فروش به یک خریدار است.
بدین ترتیب، بازارگردان‌ها برای هر اوراق بهاداری که پوشش می‌دهند، اسپرد (spread) مطالبه می‌کنند. این به عنوان شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش (bid-ask spread) شناخته می‌شود و در معاملات مالی بسیار رایج است.

برای مثال، هنگامی که یک سرمایه گذار سهامی را با استفاده از یک شرکت کارگزاری آنلاین جستجو می‌کند، ممکن است قیمت خرید ۱۰۰۰ تومان و قیمت فروش ۱۰۰۵ تومان باشد. این بدان معنی است که کارگزار، سهام را ۱۰۰۰ تومان خریداری کرده و سپس به قیمت ۱۰۰۵ تومان به خریداران احتمالی می‌فروشد. از طریق حجم معاملات بالا، اسپرد‌های کوچک تا حد زیادی به سود روزانه می‌افزاید.