بام سبز ایران کجاست؟

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، بام سبز ایران هنوز زیر پای ویلاساز‌ها و دلال‌ها نیفتاده و همچنان زیبایی و آرامش خود را حفظ کرده است.
اگر قصد سفر به شمال کشور را دارید بهتر است به جا‌هایی سفر کنید که ناشناخته‌تر مانده اند. جا‌هایی مثل ماسال و شاندرمن. ماسال شهرستان دیدنی در استان گیلان است، شهرستانی که بیش از ۷۰ هزار هکتار جنگل و مرتع دارد حتما زیباست. ماسال دومین شهرستان مرتفع استان گیلان پس از رودبار است و پیش از این بخشی از شهرستان وسیع تالش بود که در سال ۱۳۷۶ به شهرستان ماسال تبدیل شد.

 

ماسال در قدیم رودکنار نامیده می‌شد و محل تشکیل شنبه بازار کنونی بوده است. وجود همین شنبه بازار باعث رشد آبادی کوچک رودکنار شد و نهاد‌های اداری بخش ماسال و شاندرمن نخست از بی تم به شاندرمن و سپس از آنجا به ماسال انتقال یافتند.
کسی به طور دقیق نمی‌داند که واژه ماسال از چه گرفته شده، اما بعضی اعتقاد دارند از ترکیب «مازال» یا «مس ال» است که به معنای کوهواره، کوه مانند و منسوب به کوه است که قطعی نیست.

اما وجود رودخانه در میانه ماسال، زیبایی این شهر را دوچندان کرده است. رود‌های «خالکایی» ماسال و «رود مرغک» شاندرمن رودخانه‌های مهم شهرستان ماسال هستند. رودخانه خالکایی ماسال از قله مرتفع و ۳۱۵۰ متری شاه معلم سرچشمه می‌گیرد و پس از طی ۴۰ کیلومتر از داخل شهر ماسال عبور می‌کند. این رودخانه‌ها قابلیت کایاک سواری (قایقرانی در آب‌های خروشان یا همان رفتینگ) را دارند. «پارک ساحلی» ماسال در کنار رودخانه خالکایی قرار دارد که روز خوبی را در کنار خانواده تا می‌توانید در آن بگذرانید.
ماسال با موقعیت جلگه‌ای در فاصله ۵۰ کیلومتری شمال غرب رشت و در ۲۰ کیلومتری غرب فومن و صعومعه سرا واقع شده است. این منطقه به دلیل کوهستانی بودن دارای زمستان‌های گرم است. رطوبت این شهر زیاد و گاه تا ۷۵ درصد است. بیشترین رطوبت آن در شهریور است که توصیه می‌شود در این ماه به ماسال سفر نکنید.

 

شهر آبشار‌های بلند
اگر گذرتان به ماسال افتاد حتما از آبشار‌های آن هم دیدن کنید. آبشار‌هایی از قبیل آبشار ویوز در مجاورت منطقه ییلاقی النزه در شاندرمن، آبشار خون با ارتفاع بیش از ۱۵ متر، آبشار تولی نساء و آبشار رامینه با ارتفاع ۱۰ متر و همینطور غار‌هایی همچون غار باستانی خندیله پشت، غار چسلی، غار کلچال را می‌توان در این شهرستان نام برد. دیواره سنگی «اسبه ریسه» ماسال دارای یکی از صخره‌های بلند سنگ نوردی کشور است که می‌تواند مسابقات بزرگ ملی، منطقه‌ای و حتی جهانی در آن برگزار شود.

دیواره سنگی «اسبه ریسه» ماسال هم یکی از صخره‌های بلند سنگ نوردی کشور است که نه تنها فرصت سنگ نوردی را به حرفه ای‌های این ورزش می‌دهد، بلکه امکان کایاک سواری را هم به قایقران‌هایی می‌دهد که دوست دارند در رودخانه خروشان پایین صخره ورزش کنند.

یادمان میرزا کوچک
میرزا کوچک خان جنگلی در ارتفاعات ماسال بر اثر کولاک درگذشت. او در حالی که «ارتفاعات آلاله پشته» را به عنوان منطقه امن در نظر گرفته و قصد گذر از این منطقه و رسیدن به خلخال را داشت بر اثر کولاک و یخبندان به شهادت رسید.

در این محل سنگ یادبودی نصب شده بود که رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی سال ۱۳۸۹ قول داد که یادمانی درخور آن شخصیت مبارز در وسعتی به اندازه شش هکتار در این منطقه نصب شود، اما با گذشت سه سال تاکنون تنها زمین این طرح به مالکیت درآمده است. آلاله پشته در ۴۵ کیلومتری مرکز شهر ماسال است.

کجا بمانیم؟
دهکده ییلاقی «اولسبلنگاه» از ییلاقات میان کوهی و پر جمعیت و دارای ساختمان‌های مسکونی زیاد با اسکلت چوبی است که اغلب ساکنان آن از شهروندان ماسال هستند که برای استراحت و گذران فصل گرما در آنجا زندگی می‌کنند. این ییلاق در مسیر راه ییلاق به خلخال واقع شده و از دو تالار میهمان پذیر برخوردار است که در تمام فصول سال آماده سرویس دهی به توریست و گردشگران است.
گویی به بهشت پا گذاشته ای. ماسال و شاندرمن آنقدر آرامش دارد که برای تسکین هر دردی معجزه می‌کند. از هیاهوی شهر باید دور شد و به جنگل و کوهستان و طبیعت بکر شاندرمن پا گذاشت به شرطی که هجوم ویلاسازان این منطقه از بهشت را به بیابان تبدیل نکند و درختان تنومند آن برای ساختن ساختمان‌های آجری و آهنی قطع نشوند.

به شرطی که مردم روستا قدر نعمتی را که پروردگار به آن‌ها بخشیده بدانند. شهرستان ماسال از دو بخش ماسال و شاندرمن تشکیل شده که هر دو بخش با داشتن جاذبه‌های گردشگری و طبیعت زیبای خود همواره مورد توجه مردم استان گیلان و دیگر گردشگران و مسافران کشور قرار داشته است.
در حقیقت شهر زیبا و کوهستانی ماسال و بخش شاندرمن دارای چشم انداز‌های دلنشین بسیاری است. از جاذبه‌های گردشگری این منطقه، منطقه جنگلی تاسکو، ییلاقات خوش آب و هوا و بقاع متبرکه متعدد است. خیلی‌ها شهر شاندرمن را به نام «بازار جمعه» هم می‌شناسند.


پهناورترین روستای استان گیلان هم در شاندرمن قرار دارد. این روستا که سیاهمرد نام دارد دارای چهل هزار نفر جمعیت است. شاندرمن در گذشته نام ایل بزرگی بوده که در این منطقه زندگی می‌کرده است. به طوری که وقتی در سال ۱۹۰۶ میلادی، رابینو، جهانگرد ایتالیایی از این منطقه دیدن کرد، ایل شاندرمن از ۱۲ طایفه تشکیل شده بودند، اما وجه تسمیه شاندرمن چیست؟ واژه شاندرمن را چنین تشریح کرده اند که در گویش تالشی، شاندرمن به معنای با من رفتن است.
به طوری که بعضی معتقدند به خاطر اینکه شاندرمن در گذشته دارای کاروانسرا‌هایی بوده و در واقع محل عبور و اتراق کاروان‌هایی به سمت تالش شمالی و خلخال بوده است، به این نام، نامگذاری شده است. برخی دیگر نیز معتقدند در دوران قدیم این منطقه شاه نشین بوده و به همین دلیل آن را شاندرمن (شاه در من) نامیده اند.
در شهرستان ماسال بیش از ۱۷ غار بزرگ و کوچک وجود دارد که بزرگترین آن‌ها غار «آویشو» است که در ارتفاع ۱۳۰۰ متری از سطح دریا و بین مناطقی همچون «تائی بنه»، «انده چو» و «خماسون» در بستر دره‌ای کم آب قرار دارد

غار‌های شاندرمن
در شهرستان ماسال بیش از ۱۷ غار بزرگ و کوچک وجود دارد که بزرگترین آن‌ها غار «آویشو» است که در ارتفاع ۱۳۰۰ متری از سطح دریا و بین مناطقی همچون «تائی بنه»، «انده چو» و «خماسون» در بستر دره‌ای کم آب قرار دارد. غار شگفت انگیز آویشو که در جنوب غربی شهر شاندرمن واقع شده از بزرگترین غار‌های استان گیلان و در نوع خود یکی از کم نظریترین غار‌ها در سطح کشور است.

دیدن قندیل‌های زیاد و هفت آبشار این غار برای بازدیدکنندگان بسیار جذاب است. تاکنتون بیش از دو کیلومتر از ژرفای غار آویشو که طویل‌ترین غار استان گیلان محسوب می‌شود توسط غارنوردان و کوهنوردان محلی اکتشاف شده است. بر اساس پژوهش‌های زمین شناسان قدمت غار آویشو به حدود ۷۵ میلیون سال قبل بازمی گردد.

جمعه بازار شاندرمن
بازار‌های محلی گیلان جزئی از فرهنگ این مردمان است که گردشگران زیادی را جذب می‌کند. هم به خاطر آنکه قدم زدن در این بازار‌ها جاذبه‌های دیداری زیادی دارد و هم اینکه گردشگران می‌توانند مایحتاج روزانه خود را تهیه کنند. این بازار‌ها اعم از سرپوشیده یا روباز، کانون‌هایی برای خرید و فروش کالا محسوب می‌شوند. یکی از ویژگی‌های شهر‌های گیلان، ارتباط تنگاتنگ آنان با پس کرانه‌های روستایی و حوزه‌های نفوذ آن‌ها است.


از این رو بازار‌های همیشگی شهر‌های گیلان متناسب با سلیقه مشتریان آراسته شده اند. نکته قابل توجه اینکه بسیاری از فروشندگان در این بازار‌های محلی زنان هستند و در میان محصولات می‌توان سبزی‌های تازه و حتی صنایع دستی و تخم مرغ‌های محلی تازه را مشاهده کرد.

در شاندرمن هم بازار محلی روز‌های جمعه برپا می‌شود و می‌توانید سبزی و میوه‌های تازه و همینطور ماهی‌ها و البته صنایع دستی بومی مانند وسایلی که با نی ساخته می‌شود و بافته‌های محلی و سایر مواد مصرفی را از آن‌ها تهیه کرد.

چطور برویم؟
فاصله شاندرمن تا رشت ۵۰ کیلومتر به سمت شمال غربی است. برای رفتن به غار آویشو نیز باید از رشت به سمت ماسال و سپس به سمت شاندرمن بروید و از روستا‌های سیاهمرد، چالسرا و سپس از کنار بقعه درویش شاه امیر شاندرمن گذر کنید. این مسیر را می‌توان با سواری طی کرد که حدود ۳۵ کیلومتر از شاندرمن فاصله دارد.