ارائه روشی برای رهایش دارو در راستای کنترل التهاب چشم

به گزارش خبرنگار حوزه دانشگاه گروه علمی فرهنگی و هنری خبرگزاری صدا و سیما، آقای محمد اکرمی حسن کهل دانش آموخته دانشگاه صنعتی امیرکبیر و مجری طرح «ساخت و مشخصه یابی سامانه هیبریدی هیدروژل فیبروئین ابریشم - نانوذرات کیتوسان جهت رهایش داروی دگزامتازون برای کنترل التهاب چشم» عنوان کرد: دارو رسانی به چشم یکی از موضوعات مورد توجه در مهندسی پزشکی است.
وی با تأکید بر اینکه به دلیل وجود محدودیت‌ها و ناکارآمدی‌های که روش‌های مرسوم دارورسانی برای درمان بیماری‌های چشم وجود دارد، گفت: همچنین قیمت بالای دارو‌هایی که باید به صورت مکرر مورداستفاده قرار بگیرند، طراحی سیستم رهایش دارو جهت آزادسازی دارو در موضع آسیب برای کاهش دوز مورداستفاده، جلوگیری از عوارض دارو، تزریق مکرر و کاهش هزینه‏‌های درمان، طراحی سیستم رهایش دارو مناسب امری ضروری به نظر می‌رسد.
وی افزود: درهمین راستا، در این پژوهش سامانه هیبریدی زیست ‏سازگار جدیدی بر پایه‏‌ی هیدروژل فیبروئین ابریشم-نانوذرات کیتوسان حاوی داروی دگزامتازون به‌منظور کنترل و بهبودی بیماری‏های ا لتهابی چشم ارائه‌شد.
وی تأکید کرد: تاکنون پژوهش‏های متعددی در زمینه استفاده از فیبروئین ابریشم و نانوذرات کیتوسان به صورت مجزا برای بافت‏‌های مختلف انجام‌شده است، اما تاکنون پژوهشی از اثر هم‏زمان این دو سامانه به صورت هیبریدی برای بافت چشم بررسی نشده است.
آقای اکرمی خاطر نشان کرد: مهم‌ترین نوآوری این پژوهش ساخت سامانه رهایش پایدارتر و کنترل‌شده‌تر است تا داروی دگزامتازون در مقدار مناسب و در مدت زمان طولانی ‏تر در دسترس بیمار قرار بگیرد.
وی با اشاره به روش کار خود در این پژوهش گفت: در این پژوهش سامانه هیبریدی زیست فعال جدیدی بر پایه ‏ی هیدروژل فیبروئین ابریشم – نانوذرات کیتوسان حاوی داروی دگزامتازون به‌منظور کنترل و بهبودی بیماری‏های التهابی چشم ارائه شد.
آقای اکرمی ادامه داد: در ابتدا نانوذرات کیتوسان و نمونه بهینه انتخاب شد و سپس تحت آزمون‏های مشخصه‌‏یابی ازجمله طیف سنجی مادون قرمز، پراکنش نور دینامیک و ظرفیت زتا قرار گرفت و نانوذرات کیتوسان حاوی داروی دگزامتازون ساختیم تا نرخ و مدل رهایش داروی دگزامتازون را به دست بیاوریم.
وی ادامه داد: پس از تخلیص فیبروئین ابریشم طی فرآیند صمغ ‏زدایی، سامانه ‏های هیدروژلی و هیبریدی نهایی آماده شد و آزمون‏های مشخصه ‏یابی از جمله طیف سنجی مادون قرمز، تخلخل‏ سنجی، نرخ جذب آب، نرخ تورم، رهایش داوری دگزامتازون و نرخ تخریب برون‏تنی بر روی سامانه‏‌های ساخته شده انجام شد.
به گفته وی، تصاویر میکروسکوپی الکترونی نشان از وجود تخلخل ‏های باز با اتصالات درونی بود که آزمون‏های طیف سنجی مادون قرمز، نانوذره کیتوسان ساخته‌شده و فیبروئین ابریشم استخراج‌شده را تأیید می‏ کند.
آقای اکرمی با بیان اینکه به‌منظور زیست ‏سازگاز بودن سامانه ‏ها، آن‌ها به مدت ۷ روز طی آزمون‌های مرتبط، مورد بررسی قرار گرفت، گفت: سامانه دارویی ساخته شده به طور خاص برای بیماران چشم طراحی شده است، از این رو، این سامانه در بیمارستان‏های چشم پزشکی کاربرد خواهد داشت.
وی با اشاره به نتیجه این طرح گفت: با توجه به نتایج خوب به ‏دست ‏آمده در آزمون ‏های برون‏تنی، در نظر داریم سامانه‏‌های طراحی شده جهت بررسی ‏های درون‏تنی در بدن حیوان کاشته شود؛ همچنین از داروی «بواسیزوماب» که یک داروی کاربردی برای درمان بیماری AMD است، در سامانه‏‌ها استفاده خواهیم کرد تا میزان رهایش برای این داروی خاص را نیز اندازه بگیریم.
وی با اشاره به ویژگی‌های این طرح گفت: نتایج به دست آمده از آزمون زنده‏ مانی سلولی نشان داد، که نانوذرات و سامانه ‏های حاوی دارو تهیه شده، هیچ‏گونه سمیتی را ایجاد نکردند. بنابراین، با توجه به نتایج بدست آمده، به نظر می‏ رسد که سامانه هیبریدی هیدروژل فیبروئین ابریشم- نانوذرات کیتوسان به عنوان بستری مناسب برای کنترل رهایش داروی دگزامتازون در درمان التهاب‏‌های چشمی می ‏تواند پیشنهاد شود.
آقای اکرمی گفت: از مزایای این طرح می ‏توان به کاهش بسیار زیاد هزینه ‏ها و عوارض جانبی نسبت به نمونه‏‌های مشابه اشاره کرد.
وی با اشاره به دیگر کاربرد‌های نتایج این طرح گفت: علاوه بر کاربرد ذکر شده برای بافت چشم، از این سامانه با یکی سری اصلاحات کوچک برای دارورسانی در سایر بافت‏های بدن نیز کاربرد خواهد داشت.
گفتنی است خانم‌ها دکتر مهناز اسکندری و دکتر عاطفه سلوک اعضای هیأت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر استادان راهنمای این طرح بودند.