آنتی بیوتیک در ۴۰ درصد نسخه‌های تجویزی

به گزارش خبرنگار حوزه بهداشت و سلامت گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما، آقای محمدرضا شانه ساز، در پیامی به مناسبت «هفته آگاه سازی دارو‌های آنتی میکروبیال»، آورده است: هدف از نامگذاری این هفته با هدایت سازمان جهانی بهداشت از ۱۸ تا ۲۴ نوامبر ۲۰۲۰ (۲۸ آبان تا ۴ آذر ۹۹)، افزایش آگاهی عمومی و جهانی در برابر مقاومت میکروب‌ها به دارو‌های آنتی میکروبیال است.

وی گفت: در این هفته تلاش می‌شود تا آگاهی و حساسیت سیاست‌گذاران، شاغلین حرف پزشکی و همچنین عموم مردم در زمینه افزایش مقاومت میکروبی نسبت به دارو‌های آنتی میکروبیال افزایش یابد. مقاومت به دارو‌های آنتی میکروبیال زمانی اتفاق می‌افتد که باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و همچنین انگل‌ها به اثرات دارو‌ها مقاوم شوند و به همین دلیل درمان عفونت‌ها بسیار سخت‌تر و خطر گسترش بیماری‌ها نیز افزایش پیدا می‌کند و در نتیجه ممکن است منجر به بیماری‌های شدید و مرگ شود.

آقای شانه ساز ادامه داد: ترکیبات آنتی میکروبیال به عنوان یک ابزار بسیار مهم در درمان بیماری‌های انسان‌ها، حیوانات و گیاهان به شمار می‌روند و شامل آنتی بیوتیک ها، دارو‌های ضد ویروس، ضد قارچ و ضد پرتوزا هستند.

رئیس سازمان غذا و دارو افزود: عواملی که اکنون منجر به بروز مقاومت میکروبی شده است متعددند. از آن جمله می‌توان به استفاده بیش از اندازه از دارو‌های آنتی بیوتیک در صنعت پرورش دام، کشاورزی، تجویز و مصرف غیر منطقی دارو‌های آنتی میکروبیال و همچنین دسترسی نداشتن انسان‌ها به آب آشامیدنی سالم و بهداشتی برای مصرف شخصی و استفاده در کشاورزی، اشاره کرد. این عوامل در سطح جهانی باعث بروز تهدید و بروز مقاومت به آنتی میکروبیال‌ها شده است.

آقای شانه ساز گفت: پیرو جلسه‌ای که در ماه می ۲۰۲۰ با حضور FAO و WHO برگزار شد، تصمیم گرفته شد تا مناسبت هفته آگاه سازی از ین پس همه ساله در تاریخ ۱۸ تا ۲۴ نوامبر برگزار شود و همچنین دامنه دارو‌ها صرفاً دارو‌های آنتی بیوتیک نباشد. با افزایش مقاومت میکروبی به دامنه وسیع‌تری از داروها، تمرکز این آگاه سازی وسیع‌تر شده است و به همه دارو‌های آنتی میکروبیال یعنی آنتی بیوتیک ها، دارو‌های ضد ویروس، ضد قارچ و ضد پرتوزا خواهد پرداخت.

وی افزود: شعار هفته آگاه سازی آنتی بیوتیک‌ها در سال ۲۰۲۰: «اتحاد برای حفظ دارو‌های آنتی میکروبیال» نامگذاری شده است و به شعار همیشگی «مصرف آنتی بیوتیک ها، با احتیاط» کماکان مانند سال‌های قبل پرداخته خواهد شد.

به گفته رئیس سازمان غذا و دارو، فعالیت‌های عمومی که در زمینه پیشگیری مقاومت به دارو‌های آنتی میکروبیال، مقرر شده است تا در این هفته برنامه ریزی و انجام شود، عمدتاً بر اساس افزایش آگاهی و شناخت علل بروز مقاومت به دارو‌های آنتی میکروبیال و اثربخشی آن‌ها در جامعه است.

بر اساس شاخص اعلام شده از سوی سازمان جهانی بهداشت، به صورت میانگین ۳۰ درصد نسخ حاوی آنتی بیوتیک هستند، بنابر گزارش‌های به دست آمده از کمیته‌های نظارت بر تجویز و مصرف منطقی دارو در ایران، در بازه زمانی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸، میزان نسخ حاوی آنتی بیوتیک کاهش داشته است به نحوی که از میانگین کشوری ۴۵ درصد در سال ۱۳۹۰، به میانگین زیر ۴۰ درصد در سال ۱۳۹۸ کاهش یافته است. این کاهش نشان دهنده ثمر بخش بودن آموزش‌ها و نظارت‌های به عمل آمده از جانب وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، سازمان غذا و دارو و دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور است و ضرورت تداوم آموزش‌ها برای رسیدن به شاخص جهانی ۳۰ درصد را دوچندان می‌کند.