چند وجب زیر خاک، گورستان تاریخی و اسرار آمیز خوروین

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز البرز، در یک کیلومتری روستای خوروین، روستایی در شهر کوهسار به طرف شرق، تپه قدیمی نسبتاً بزرگی به نام گنج تپه قرار دارد، در قسمت جنوبی گنج تپه، تپه‌ای جلب توجه می‌کند که سیاه تپه نام گرفته، دامنه جنوبی این تپه محل سکونت اقوامی است که حدود هزاره دوم قبل از میلاد مسیح در آن حوالی سکونت داشته اند.

بر اساس گزارش‌های باستان شناسی در سال ۱۳۲۷ هجری شمسی در بازار عتیقه فروشان تهران تعدادی از اشیای زیر خاکی که با شیوه خاصی ساخته شده بودند خرید و فروش می‌شد، اداره کل باستان شناسی وقت پس از اطلاع موفق شد محل دقیق کشف این اشیا را پیدا کند و تصمیم گرفت در آن محل کاوش‌هایی به عمل آورد.

حسن شاهمحمدی، البرزپژوه در این باره به خبرنگار ما گفت: در خرداد ماه سال ۱۳۲۸ هجری شمسی آقایان علی حاکمی و محمود راد مامور شدند و در مدت ۹ روز کاوش و گمانه‌زنی‌های دقیقی در گنج تپه که یکی از نقاط پیش از تاریخ ایران محسوب می‌شود انجام دهند و تعدادی ظروف مربوط به عصر آهن را از درون تعدادی گور به دست بیاورند.

وی افزود: گنج تپه یک تپه طبیعی است که بعداً به گورستان تبدیل شده، ارتفاع گنج تپه حدود ۲۰ متر و ارتفاع سیاه تپه حدود ۷ متر است که اطراف سیاه تپه را افراد محلی تسطیح و قسمت‌هایی از این تپه با زمین‌های کشاورزی ادغام شده است. داده‌های فرهنگی از جمله سفالینه‌های خوروین با بیشتر سفالینه‌های منطقه و مناطق همجوار مانند سرخاب، سلطان آباد، تینال تپه، گازرسنگ، قیطریه تهران، سگزآباد قزوین و بسیاری نقاط دیگر قابل مقایسه است.

این البرز پژوه گفت: در مهر ماه ۱۳۳۳ هجری شمسی آقای واندنبرگ، رئیس هیئت حفاری بلژیکی پس از آن که مجموعه‌ای از اشیای عتیقه زیرخاکی محصول حفاری ناحیه خوروین را که مربوط به مجموعه خصوصی آقای دکتر عباس ملکی بود مورد مطالعه قرار داد و در تاریخ ۵ آذر ۱۳۳۳ پس از کسب اجازه، به مدت ۱۰ روز در همین محل دست به کاوش‌های تازه زد.

وی با بیان این که در خور به آثاری برخورد می‌کنیم که مربوط به دوره پیش از ماد‌ها است، افزود: سرامیک‌های خوروین به دست آمده همه سیاه یکدست و یا خاکستری مایل به سیاه بودند و در میان آن‌ها نیز سفال‌های آبی زغالگون به وفور وجود داشت و ادوات مفرغی از این تپه به دست آمده است.

شاهمحمدی گفت: ظرف‌های سفالی این دوره سیاه، خاکستری تیره و قرمز رنگ است، در خوروین سفالینه‌هایی شبیه به مجسمه پرندگان پیدا شده که روی آن‌ها برآمدگی‌هایی دیده می‌شود.

وی با تاکید بر این که از این ظرف‌ها در مراسم به خاک سپردن مردگان استفاده می‌شده است، افزود: بعضی از سفال‌های خوروین دارای خصوصیات هنر فلزکاری هم هست، این سفال‌ها به ظرف‌های فلزی گیلان و مازندران شباهت دارد.