مزایا و معایب آبیاری تحت فشار

به گزارش گروه وبگردی خبرگزاری صدا و سيما، بهتر است بدانید که سیستم‌های آبیاری تحت فشار در واقع سابقه‌ای طولانی دارند و برای مثال در بسیاری از باغات و کاخ‌های قدیمی آب در داخل مجاری تحت فشار جابه جا می‌شد، اما استفاده از این روش به عنوان یک سیستم آبیاری قدمتی کمتر از صد سال دارد. به طور کلی تا پیش از سال‌های ۱۹۲۰ میلادی این روش بیشتر برای آبیاری فضای سبز و زمین‌های ورزشی به کار می‌رفت، اما از سال ۱۹۳۰ به بعد با توسعه ساخت لوله‌های فلزی سبک و جفت کننده‌ها این گونه سیستم‌ها به سرعت گسترش پیدا کرده و به ترتیب برای آبیاری مزارع کشاورزی مورد استفاده قرار گرفت. جالب است بدانید که پیشرفت سیستم آبیاری تحت فشار به ویژه در ۵۰ سال گذشته بسیار سریع بوده و بیشترین ابداعات در کشور آمریکا صورت گرفته است و در حال حاضر نیز بیش از ۱۳ میلیون هکتار از اراضی این کشور با انواع روش‌های تحت فشار مورد آبیاری قرار می‌گیرند. توجه داشته باشید که در این روش آب با سرعتی مساوی و یا کمتر از نفوذ پذیری خاک به صورت باران بر سطح زمین پخش می‌شود تا خاک فرصت نفوذ پیدا کند و چنانچه شدت بارش بیش از سرعت نفوذ باشد در سطح مزرعه رواناب ایجاد شده و به تدریج راندمان آبیاری کاهش پیدا خواهد کرد. به طور کلی این نوع آبیاری در اغلب شرایطی مانند مناطق شیب دار، خاک سنگین مانند خاک پرلیت و سبک و شرایطی که انجام آبیاری از طریق ثقلی امکان پذیر نیست می‌توان اجرا نمود.

انواع سیستم‌های آبیاری تحت فشار:
جالب است بدانید که سیستم‌های این آبیاری بسیار متنوع می‌باشند، اما به طور کلی می‌توان آن‌ها را به دو گروه عمده آبیاری بارانی و آبیاری قطره‌ای طبقه بندی نمود و به همین منظور در ادامه سعی داریم به بیان انواع سیستم‌های این آبیاری به صورت جامع بپردازیم:

سیستم آبیاری بارانی:
به طور کلی در این نوع آبیاری آبپاش‌ها روی بال‌های آبیاری با فاصله منطم نصب می‌گردند و جابه جایی آن‌ها به وسیله نیروی انسان انجام می‌گیرد. این نوع آبیاری به صورت ثابت، متحرک و نیمه متحرک می‌باشد. هم اکنون در کشور ما آبیاری کلاسیک ثابت با آبپاش‌های متحرک بهترین کاربرد را در زمین‌های کشاورزی به خصوص نواحی بادخیز داشته است. در این روش آبیاری ایستگاه‌های پمپاژ لوله‌های اصلی، جانبی و بال‌های آبیاری در فصل آبیاری ثابت می‌باشند و آبپاش‌ها روی شیر‌های خودکار مستقر هستند در روی بال‌ها جابه جا می‌شوند.


آبیاری قطره ای:
توجه داشته باشید که آبیاری قطره‌ای پخش آرام آب بر روی سطح خاک یا زیر خاک به صورت قطره‌ای جدا یا پیوسته با فشار کم قطره چکان‌ها است که اغلب در طول خط انتقال قرار می‌گیرند. آبیاری قطره‌ای که در واقع یکی دیگر از انواع آبیاری تحت فشار محسوب می‌شود به دلیل اعمال عمق آبیاری کم از روش‌های مفید آبیاری به شمار می‌آید. البته که این روش نیز خود دارای انواع مختلفی اعم از آبیاری قطره‌ای دریپ، آبیاری زیرزمینی با لوله‌های تراوا، آبیاری بابلر و سیستم‌های آبیاری آتشفشانی می‌باشد.

 

مزایا و معایب آبیاری تحت فشار:
بهتر است بدانید که هر نوع آبیاری دارای یک سری معایب و مزایایی است که با در نظر گرفتن مجموعه این معایب و مزایا بایستی اقدام به انتخاب و طراحی روش‌های آبیاری نمود:


مزایا:
حذف عملیات تسطیح و کاهش هزینه آماده سازی اراضی

مبارزه با یخبندان، آفات و انگل‌ها میسر است.

روند تهویه خاک به راحتی صورت می‌گیرد.

راندمان آبیاری در مقایسه با روش‌های سنتی بیشتر خواهد بود.

هزینه نیروی انسانی در مقایسه با روش‌های آبیاری سطح کمتر می‌باشد.

زمین کمتری برای مسیر انتقال آب هدر می‌رود.

بازدهی محصولات این آبیاری در اغلب موارد بیشتر از سایر آبیاری‌ها می‌باشد.

امکان آبیاری در اغلب خاک‌ها و حتی اراضی شیب دار وجود دارد.

تلفات به صورت رواناب و فرسایش خاک در این روش به حداقل می‌رسد.

 

معایب آبیاری تحت فشار:
در صورت وجود باد یکنوانخت توزیع کاهش پیدا می‌کند.

شدت تبخیر در مانطق گرم و خشک زیاد است، زیرا تلفات در این مناطق زیاد می‌باشد.

کمبود توان فنی در مناطق دورافتاده وجود دارد.

به دلیل خسارت زدن به برگ محصولات در این روش استفاده از آب‌هایی با کیفیت پایین امکان پذیر نیست.