کمتر غذای خوشمزه بخورید

به گزارش گروه علمی فرهنگی خبرگزاری صدا و سیما مرکز زنجان ؛ با این که اخباری نظیر افزایش آمار مبتلایان به بیماری‌های قلبی و عروقی در کشور به اخباری تکراری تبدیل شده، اما ابعاد گسترده این دسته از بیماری‌ها و پیامد‌های اقتصادی، روانی و اجتماعی آن چنان است که امر اطلاع رسانی و آموزش مردم در این حوزه را ضروری می‌سازد.

 

 

اختصاص ۷۰ درصد هزینه‌های درمان کشور به بیماری‌های قلبی و عوارض آن، ابتلای ۵۰ درصدی زنان ایرانی به چاقی و اضافه وزن، افزایش عوامل خطرزا در رژیم غذایی مانند مصرف قند و نمک و چربی، رواج نوشابه‌های صنعتی، ابتلای ۳۰ درصدی ایرانی‌ها به دیابت و در پیش گرفتن سبک زندگی ناسالم توسط اکثر مردم خبر‌های خوشی در حوزه سلامت نیست و با توجه بر گستردگی این مشکلات هرگز نباید امر آموزش و اطلاع رسانی را متوقف کرد. به ویژه این که یکی از عادت‌های غذایی ما ایرانیان خوردن غذا‌های شور، شیرین و یا چرب است. در واقع ما غذایی را خوشمزه می‌دانیم که علاوه بر چربی زیاد شور یا شیرین هم باشد. در صورتی که اگر هر یک از ما فقط چند توصیه کارشناسان مثل حذف نوشابه‌های صنعتی، کم کردن نمک و چربی‌های اشباع شده را در رژیم غذایی خود به کار بندیم، چندین گام به سمت حفظ سلامت قلب خود و خانواده برداشته ایم.

نکته این جاست که همان طور که بیماری‌های قلبی - عروقی یک شبه بروز پیدا نمی‌کند، پیشگیری از آن نیز یک شبه رخ نمی‌دهد و باید طی سالیان متمادی برای حفظ سلامت قلب تلاش کرد. در این گزارش به یکی از مهم‌ترین مباحث این حوزه یعنی نقش تغذیه در ابتلا یا پیشگیری از بیماری‌های قلبی پرداخته ایم.

پیشگیری از دوران کودکی

علاوه بر تغذیه، سبک زندگی نیز در ابتلا به این بیماری‌ها تأثیرگذار است و به همین دلیل است که نگرانی زیادی بابت افزایش چاقی در کودکان وجود دارد؛ زیرا این دسته از کودکان بیش از همسالان خود در معرض ابتلا به بیماری‌های قلبی قرار دارند. در دهه‌های اول زندگی افراد باید علاوه بر تنظیم مواد غذایی دریافتی، به ورزش توجه ویژه‌ای داشته باشند. زیرا زمینه ژنتیک و دیگر عوامل خطر از دهه‌های اول زندگی در بروز آترواسکلروز نقش دارد.

توجه به دریافت درشت مغذی‌ها یعنی کربوهیدرات، پروتئین و چربی و توجه ویژه به دریافت چربی در افرادی که در معرض بیماری‌های قلبی هستند یکی از کلیدی‌ترین توصیه‌های تغذیه‌ای برای پیشگیری از ابتلا به این دسته از بیماری هاست. دریافت چربی روزانه از کل انرژی باید فقط ۲۵ تا ۳۰ درصد باشد. برای افرادی که در معرض بیماری‌های قلبی هستند، مهم‌تر از رعایت میزان دریافت چربی، نوع چربی دریافتی است. چربی‌های اشباع صددرصد در بروز این بیماری‌ها نقش دارد. اسید‌های چرب ترانس در فرآیند هیدروژنیزاسیون روغن‌های نباتی و تبدیل به روغن جامد تشکیل می‌شود که اگر از حد استاندارد بالاتر باشد، زمینه ابتلا به بیماری‌های قلبی و حتی مقاومت نسبت به انسولین در بدن ایجاد می‌شود. هم اکنون بسیاری از تنقلات و غذا‌های آماده حاوی اسید‌های چرب ترانس است و حتی در دهه‌های اول زندگی مصرف آن‌ها توصیه نمی‌شود. علاوه بر لزوم اطلاع رسانی به مردم، سیستم‌های نظارتی و بهداشتی نیز باید بر استفاده از روغن و اسید‌های چرب ترانس در کارخانه‌های تولید کننده انواع مواد غذایی نظارت دقیق داشته باشند.

چربی‌ها به چند دسته تقسیم می‌شود چربی‌های مفید (HDL) که باید در بدن افزایش پیدا کند و در نتیجه مصرف ماهی‌ها و داشتن تحرک محقق می‌شود. LDL چربی‌های مضری است که سطح آن‌ها در بدن باید کاهش پیدا کند. تری گلیسیرید نیز نوعی چربی است که به ویژه در زنان نباید افزایش پیدا کند، زیرا موجب ابتلا به بیماری‌های قلبی می‌شود.

 

 

 فریز کردن گوشت باعث افزایش LDL می‌شودکه بر اثر فریز شدن تغییرات متابولیسم در گوشت رخ می‌دهد که به افزایش LDL منجر می‌شود. غذا‌های فوری و آماده هم همین تأثیر را دارد و یکی از نشانه‌های افزایش این نوع چربی، افزایش چربی دور شکم است.

چربی‌های مفید

افرادی که در معرض ابتلا به امراض قلبی هستند، باید علاوه بر کاهش دریافت چربی‌های مضر، چربی‌های مفید مثل مشتقات امگا ۳ را در برنامه غذایی خود وارد کنند. دکتر حسین زاده ادامه می‌دهد: افزایش مصرف امگا ۳ بدون افزایش کالری دریافتی از طریق سایر چربی‌ها به حفظ سلامت قلب کمک می‌کند، زیرا این دسته از چربی‌ها نقش حفاظتی از سیستم قلبی و عروقی را دارد. همچنین روغن زیتون به شرط رعایت میزان مصرف و نحوه استفاده بسیار مفید است.

در مجموع مصرف چربی‌ها در رژیم غذایی باید به گونه‌ای تنظیم شود که میزان مصرف چربی‌های اشباع از ۷درصد کل انرژی دریافتی بدن افزایش پیدا نکند. خوب است بدانید به ازای هر یک گرم چربی، ۹ کیلو کالری انرژی تولید می‌شود، در صورتی که این میزان درصورت مصرف یک گرم کربوهیدرات یا پروتئین فقط ۴کیلو کالری است. به همین علت است که میزان مصرف چربی باید بسیار کمتر از دریافت کربوهیدرات‌ها یا پروتئین‌ها در بدن باشد.

بنا به توصیه انجمن قلب آمریکا مصرف چربی‌های اشباع که بیشتر در منابعی با منشاء حیوانی وجود دارد، مثل گوشت یا لبنیات باید به حداقل برسد. استفاده از لبنیات کم چرب در افرادی که در معرض ابتلا به این دسته از بیماری‌ها هستند یک اصل مهم است؛ مصرف گوشت باید محدودیت داشته باشد و مصرف روغن‌های حیوانی به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

همچنین دریافت کلسترول که منشاء حیوانی دارد، با محدودیت دریافت ۲۰۰میلی گرم در روز توصیه می‌شود. به این ترتیب مواد غذایی با منشاء حیوانی در رژیم غذایی مبتلایان به امراض قلبی محدودیت دارد. مصرف ماهی و دریافت پروتئین از طرق دیگر مثل استفاده از حبوبات استفاده کمتر از موادغذایی سرخ کردنی و تدابیر لازم برای دریافت پروتئین کافی از دیگر توصیه‌ها در این زمینه است.

حذف غذا‌های خوشمزه

به طور کلی حذف غذا‌های خوشمزه در رژیم غذایی مردم به کاهش آمار مبتلایان به بیماری‌های قلبی منجر می‌شود.

غذای خوشمزه غذایی است که شور، شیرین و چرب است. اگر این مورد رعایت شود، حجم کالری که وارد بدن می‌شود، کاهش می‌یابد. نوع دریافت کالری در رژیم غذایی مردم حائز اهمیت است و باید در این زمینه اطلاع رسانی شود. متاسفانه کودکان و نوجوانان به مصرف تنقلاتی مثل چیپس، پفک و پیتزا که حاوی روغن و نمک فراوان است روی آورده اند که صد درصد بیماری زاست و درآینده برای سیستم قلبی و عروقی آن‌ها مضر است.  میزان مجاز مصرف نمک در رژیم غذایی روزانه ۴ تا ۵ گرم است این درحالی است که از طریق نان حدود ۶گرم نمک وارد بدن ما می‌شود و مقدار زیادی نمک هم در غذا، تنقلات شور و ترشی مصرف می‌کنیم.

 

 هم چنین مردم باید روزانه ۵بار میوه و سبزی بخورند، زیرا بدن قادر به ساخت ویتامین‌های A و C نیست بنابراین باید مواد حاوی این ویتامین‌ها را مصرف کنند. از طرف دیگر همه افراد باید عادت کنند روزانه نیم ساعت فعالیت بدنی داشته باشند.