عقب نشینی اروپا از احیای مشروط برجام

روزنامه گاردین روز دوشنبه نوشت وزیران خارجه کشورهای اروپایی ‌بر سر عدم تعیین پیش شرط برای احیای توافق هسته‌ای ایران توافق کردند.
گاردین با اشاره به نشست روز دوشنبه وزیران خارجه اعضای باقیمانده در برجام نوشت به اعتقاد وزیران خارجه انگلیس، آلمان و فرانسه، تهران و واشنگتن بدون پذیرش تقویت یا تعمیم برجام در این مرحله باید به پایبندی کامل به توافق بازگردند.
اين مواضع عقب نشینی آشکاری از مواضعی است که چندی پیش هایکو ماس وزیرخارجه آلمان به نمایندگی از تروئیکای اروپایی درباره احیای برجام از آن سخن گفته بود. ماس ادعا کرده بود شرایط کنونی با شرایط سال 2015 تغییر کرده و باید در برجام تغییراتی ایجاد و برنامه موشکی و نقش منطقه ای تهران نیز در آن گنجانده شود.
اين در حالی است که در پی خروج آمریکا از برجام و از سرگیری تحریم های یکجانبه، تروئیکای اروپایی به هیچ یک از تعهدات یازده گانه برجامی خود عمل نکرد و تهران به ناچار پس از گذشت یک سال از خروج آمریکا از برجام، گام های پنج گانه ای را در کاهش‌ تعهدات هسته‌ای خود برداشت تا شاید برجام بار دیگر احیا شود.
از طرفی با توجه به اینکه بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا پیروز شده است و پیش از این وعده داده بود که آمریکا را به برجام باز خواهد گرداند تروئیکای اروپایی در غیاب ترامپ سعی خواهد داشت با مطرح کردن توافق هسته‌ای پلاس، اهرم فشار بر تهران را تقویت نماید و نقش پلیس بد را بازی کند.
به نظر می‌رسد این نقش بازی تروئیکای اروپایی با هدف منصرف کردن تهران از شرط گرفتن خسارت از آمریکا اتخاذ شده بود که با مصوبه اخیر مجلس شورای اسلامی این نقش خنثی شد.
علاوه بر گام هایی که ایران بر اساس بند 36 برجام برداشت مجلس شورای اسلامی چندی پیش طرحی با عنوان اقدام راهبردی برای لغو تحریم ها و صیانت از حقوق ملت ایران تصویب کرد که پس از تایید شورای نگهبان به دولت ابلاغ شد.
به موجب این قانون دولت موظف است در صورت عدم اجرای کامل تعهدات کشورهای 1+4 در قبال ایران و عادی نشدن روابط کامل بانکی و رفع نشدن کامل موانع صادرات و فروش کامل نفت و فرآورده های نفتی ایران و برگشت کامل و سریع ارز منابع حاصل از فروش آن، دو ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون در مجلس شورای اسلامی، نظارت های فراتر از پادمان از جمله اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را متوقف کند و سطح غنی سازی اورانیوم به 20 درصد برسد.
از طرفی به نظر می‌رسد شکست فشارهای حداکثری ترامپ در وادار کردن ایران به تغییر در برجام، این پیام را برای اروپایی ها دربرداشته است که راهی را که ترامپ رفته است نروند که نتیجه ای نخواهد داشت.
در هر حال این احتمال وجود دارد که بار دیگر برجام با جابجایی قدرت در کاخ سفید به حالت عادی بازگردد اما قطعا این حق ایران است که بخواهد بندی به برجام اضافه شود که هیچ یک از طرف ها نتوانند از آن عدول کنند، دوم اینکه طرف های مقابل ایران در برجام خسارت های ناشی از فشار حداکثری دولت آمریکا علیه ایران را با عادی شدن اوضاع جبران نمایند.

-----------------------------------------------------

رضا محمد مراد