راه اندازی مجموعه‌های خدمات آزمایشگاهی پیشرفته

به گزارش خبرنگار حوزه دانشگاه گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما، رئیس اداره آزمایشگاه‌های تخصصی و خدمات فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر اظهار داشت: پیش از این مجموعه‌های آزمایشگاهی ما به صورت پراکنده در سطح دانشگاه توزیع شده بودند که ما در نخستین اقدام، با هدف بهبود نظارت بر عملکرد مجموعه‌ها و همچنین با هدف نزدیکی بیشتر به شرکت‌های دانش بنیان دانشگاه، تصمیم گرفتیم که این آزمایشگاه‌ها را در قالب سه مجموعه بزرگ آزمایشگاهی، در برج فناوری ابن سینا واقع در خیابان شهید بالاور مستقر کنیم.

مجموعه شماره یک تحت عنوان «شناسایی مواد و آنالیز عنصری» شناخته می‌شود و در بردارنده آزمایشگاه‌های اشعه ایکس، نانو فناوری، کوانتومتری و طیف سنجی پیشرفته است. مجموعه شماره دو تحت عنوان «آزمایشگاه میکروسکوپی» شناخته می‌شود و دربردارنده آزمایشگاه‌های میکروسکوپ الکترونی عبوری و میکروسکوپ الکترونی روبشی است. همچنین امیدواریم با نظر مساعد معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه، قرارداد خرید «میکروسکوپ الکترونی عبوری با گسیل میدانی» را نیز تا پایان بهمن نهایی کنیم و بدین ترتیب این وعده را به پژوهشگران دانشگاه خواهم داد که ان شاء الله در آینده‌ای نزدیک، برای دریافت هر گونه خدمات میکروسکوپی، نیازی به مراجعه به آزمایشگاه‌های خارج از دانشگاه نخواهند داشت.

رئیس اداره آزمایشگاه‌های تخصصی و خدمات فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر گفت: مجموعه آزمایشگاهی شماره سه، یک مجموعه «ارائه خدمات فناوری پیشرفته» در سطح کشور است که با توجه به تأکیدات مقام معظم رهبری در راستای پشتیبانی دانش بنیان از صنایع کشور در سال مزین به «جهش تولید» راه اندازی می‌شود و به عنوان مرجعی برای ارائه خدمات مهندسی معکوس فعالیت خواهد کرد.

آقای محسن خواجه زاده افزود: مجموعه شماره سه تحت عنوان «آزمایشگاه فناوری‌های پیشرفته ساخت» شناخته می‌شود و در بردارنده آزمایشگاه‌های نمونه سازی سریع، پردازش مواد با لیزر، آتلیه عکاسی صنعتی، آزمایشگاه تکنولوژی التراسونیک، آزمایشگاه فرایند‌های ماشینکاری شیمیایی، آزمایشگاه اتوماسیون صنعتی و آزمایشگاه مدلسازی و شبیه سازی به روش المان محدود است.

وی تأکید کرد: اداره آزمایشگاه‌های تخصصی دانشگاه صنعتی امیرکبیر برنامه ریزی گسترده‌ای را در راستای حمایت از دسترسی سریع پژوهشگران دانشگاه به خدمات آزمایشگاهی با کیفیت و اققصادی انجام داده است که از آن جمله می‌توان به تخصیص گرنت به سرپرستان آزمایشگاه‌ها، عرضه خدمات آزمایشگاهی دانشکده‌ها در بستر سامانه خدمات آزمایشگاهی دانشگاه، انعقاد قرارداد همکاری با آزمایشگاه‌های تخصصی و مرجع در سطح کشور و در نهایت توسعه پلتفرم ملی ارائه خدمات آزمایشگاهی در سطح کشور اشاره کرد که بعضی از این موارد از قبیل گرنت سرپرستان خوشبختانه عملیاتی شده و در رابطه با سایر موارد نیز اقدامات لازم در حال انجام است و ان شاء الله تا پایان سال عملیاتی خواهند شد.

رئیس اداره آزمایشگاه‌های تخصصی دانشگاه صنعتی امیرکبیر گفت: رویکرد ما در خصوص ارائه خدمات آزمایشگاهی، حرکت به سمت آزمایشگاه‌های تخصصی، مرجع و حرفه‌ای است و این مسأله به ویژه در رابطه با خرید تجهیزات آزمایشگاهی با کیفیت و گزینش کارشناسان حرفه‌ای و متخصص برای آزمایشگاه‌ها مورد توجه قرار گرفته است. بدون تردید رویکرد حرفه‌ای در ارائه خدمات آزمایشگاهی علاوه بر بهره‌مندی از مزایای بسیار، افزایش تعرفه‌های ارائه خدمات را به دنبال خواهد داشت. این موضوع همواره یکی از دغدغه‌های هیأت رئیسه دانشگاه بوده و در این راستا در سال گذشته کمترین میزان افزایش در تعرفه خدمات آزمایشگاهی را نسبت به آزمایشگاه‌های هم رده اعمال کردیم و همچنین تلاش کردیم از طریق تعاملی که با شبکه آزمایشگاهی فناوری‌های راهبردی معاونت علمی ریاست جمهوری برقرار شد، ثبت نام کلیه اعضاء هیأت علمی دانشگاه در شبکه مذکور انجام شود و بدین ترتیب حداقل نیمی از هزینه‌های آزمون‌ها در قالب گرنت‌های شبکه فراهم شود.

آقای خواجه زاده گفت: همچنین در هفته پژوهش، در تعامل با شبکه آزمایشگاهی فناوری‌های راهبردی، یک گرنت ۱۰۰ درصدی خدمات آزمایشگاهی به ارزش پنج میلیون ریال به کلیه پژوهشگران دانشگاه هدیه شد که در کلیه در مجموعه‌های آزمایشگاهی سه گانه قابل استفاده هستند.

وی اضافه کرد: همچنین نگاه ما به شرکت‌های دانش بنیان، نگاه حمایتی است چراکه شرکت‌های دانش بنیان برج فناوری را از خود می‌دانیم و در این حوزه بحث درآمدزایی مطرح نبوده است و به همین دلیل با همکاری مدیریت فناوری و توسعه فناوری، در حال تدوین گرنت‌ها و رویه‌های حمایتی از شرکت‌های دانش بنیان هستیم.

وی تأکید کرد: در بحث خرید تجهیزات آزمایشگاهی، نیز تلاش شد بر اساس یک مطالعه آماری بر نحوه هزینه کرد گرنت اساتید در خصوص استفاده از خدمات آزمایشگاهی، نیاز‌های پژوهشی اولویت دار دانشگاه شناسایی شود و به عنوان مثال خرید دستگاه‌های میکروسکوپ الکترونی عبوری، آی سی پی و جذب اتمی آزمایشگاه طیف سنجی پیشرفته، بر این اساس انجام گرفت. تجهیزات فوق الذکر، تجهیزات آزمایشگاهی منحصر بفردی هستند که تعداد معدودی از آن‌ها در کشور وجود دارد. ان شاء الله تلاش خواهیم کرد با در نظر گرفتن اولویت‌های پژوهشی، برنامه راهبردی دانشگاه و نگاه حرفه‌ای به بحث ارائه خدمات آزمایشگاهی، سایر خرید‌های دانشگاه را هم پیگیری کنیم.

رئیس اداره آزمایشگاه‌های تخصصی دانشگاه صنعتی امیرکبیر افزود: هربرنامه‌ای برای اینکه به نتیجه برسد نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، پیگیری و صرف زمان است و ما طی یک سال اخیر، پروژه‌های متعددی را اجرا کرده ایم که ارزش ریالی آن‌ها بالغ بر ۱۰ میلیارد تومان بوده است. ان شاء الله ثمره این تلاش‌ها، طی دوماه آینده مشخص خواهد شد و این نوید را به پژوهشگران دانشگاه می‌دهم که از هفته دوم دی ماه هر هفته یک تجهیز منحصر به فرد شبکه آزمایشگاهی دانشگاه وارد چرخه خدمت رسانی خواهد شد و تا پایان سال نیز این روند ادامه خواهد داشت.

رونمایی از نسخه جدید سامانه خدمات آزمایشگاهی دانشگاه صنعتی امیر کبیر

آقای خواجه زاده افزود: خط مشی اداره آزمایشگاه‌های تخصصی ورود به حیطه‌هایی است که اولاً دانشکده‌ها به دلیل هزینه‌های بالای خرید، تعمیرات و نگه داری تجهیزات نمی‌توانند ورود کنند و ثانیاً مورد نیاز هم زمان چندین دانشکده باشد که به عنوان یک نمونه می‌توان به مجموعه آزمایشگاهی میکروسکوپی با سرمایه‌ای بیش از ۲۰ میلیارد تومان اشاره کرد که اولاً در حیطه بودجه دانشکده‌ها نمی‌گنجید و ثانیاً مورد نیاز اغلب دانشکده‌های دانشگاه هم بود؛ بنابراین چنانچه تجهیزی این دو ویژگی را به صورت توأم نداشته باشد، ما در رابطه با آن ورود نخواهیم کرد و در مقابل از استقرار تجهیز در دانشکده‌ها استقبال کرده و در تأمین منابع مالی مورد نیاز مشارکت خواهیم نمود.

وی افزود: در عین حال یک «اصل کلی» وجود دارد و آن اینکه تجهیزات چه در دانشکده‌ها مستقر باشند و چه در اداره آزمایشگاه‌های تخصصی، سرمایه‌های دانشگاه و کشور هستند و بایستی دسترسی آسان به آن‌ها در درجه اول برای پژوهشگران دانشگاه و در درجه دوم برای کلیه پژوهشگران کشور فراهم شود. با این رویکرد، سامانه اینترنتی ارائه خدمات آزمایشگاهی دانشگاه صنعتی امیرکبیر به نشانی lims.aut.ac.ir در سال ۱۳۹۷ راه اندازی شد. در این سامانه ما تلاش کرده ایم تا یک بانک اطلاعاتی قوی از خدمات آزمایشگاه‌های دانشگاه در اختیار پژوهشگران قرار داده شود و بستری فراهم شود که ارائه خدمات آزمایشگاهی توسط خود اساتید و دانشکده‌ها انجام گردد و به استنثای مدیریت سامانه، به هیچ وجه در امور داخلی دانشکده‌ها و آزمایشگاه‌ها ورود نخواهیم کرد.

رئیس اداره آزمایشگاه‌های تخصصی دانشگاه صنعتی امیرکبیر گفت: طی یک سال و نیم گذشته که از سامانه اینترنتی آزمایشگاهی دانشگاه استفاده شده، صرفاً در مجموعه آزمایشگاه‌های مرکزی بالغ بر ۳۶۰ میلیون تومان پرداخت نقدی از طریق سامانه داشته ایم که انتظار داریم تا پایان سال به عدد ۴۵۰ میلیون تومان برسیم. همچنین سال گذشته در حدود ۱۲۰ میلیون تومان جذب از منابع معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری داشتیم و انتظار داریم در سال جاری این مبلغ به ۲۰۰ میلیون تومان افزایش یابد.

آقای خواجه زاده افزود: برخلاف بسیاری از آزمایشگاه‌های هم رده که تعرفه‌های خود را ۵ یا ۶ برابر افزایش داده اند، اداره آزمایشگاه‌های مرکزی دانشگاه صنعتی امیر کبیر، در راستای وظایف حمایتی خود، افزایش تعرفه حداقلی را اعمال کرده و سعی کردیم درآمد کسب شده را به طرق مختلف مانند حمایت از خرید تجهیزات جدید، تعمیر و نگهداری تجهیزات موجود، ایمن سازی آزمایشگاه‌ها و یا ارائه تخفیفات به پژوهشگران، در دانشکده‌ها هزینه کنیم.

وی تأکید کرد: بی شک افزایش درآمد‌های آزمایشگاه‌ها از اهداف اصلی اداره آزمایشگاه‌های تخصصی می‌باشد، اما بنایی نداریم که بار این افزایش هزینه را به اساتید و دانشجویان منتقل کنیم. در این راستا توسعه «پلتفرم ملی ارائه خدمات آزمایشگاهی در سطح کشور» مد نظر است که ان شاء الله در قالب این سامانه، افزایش مشتریان از شرکت‌های خارج از کشور نیز مد نظر قرار گرفته و همچنین با توجه به شرایط کرونایی حاکم بر کشور، یک سامانه اتوماسیون در دریافت نمونه‌ها با همکاری شرکت‌های فعال در زمینه حمل نقل زمینی و هوایی نیز در نظر گرفته شده است. تا بدین ترتیب خدمات آزمایشگاهی دانشگاه صنعتی امیرکبیر در دسترس هم وطنان در اقصی نقاط میهن عزیزمان و در کشور‌های همسایه قرار خواهد گرفت.