بریلفا برای دسترسی بهینه نابینایان به منابع اطلاعاتی

به گزارش خبرنگار حوزه فرهنگ و هنر گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی، خانم هانیه گرائیلی در این‌باره گفت: تعلق داشتن به آحاد جامعه و توجه به اقشار مختلف و دسترسی عادلانه به امکانات و ایجاد فرصت‏‌های برابر برای همگان در حدود و منطبق بر حوزه‌‏های مأموریتی، مرا بر آن داشت تا جشنواره «بریلفا» را در سازمان اسناد و کتابخانه ملی راه‌اندازی کنم که این امر از مهم‏‌ترین شاخصه‏‌های یک سازمان یا نهاد در تراز «ملی» است.

او ادامه داد: سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به مثابه حافظه ملی تمامی ایرانیان است و یکی از قطب‏‌های مهم فرهنگی کشور در تراز ملی به شمار می‌رود. به دلیل این نوع نگاه، همواره سعی کرده‌ام در راستای توجه به اقشار مختلف جامعه و فراهم آوردن شرایط مناسب و دسترسی عادلانه به منابع و ایجاد فرصت‌‏های برابر برای همگان، در حدود حوزه مأموریتی خود گام بردارد.

مدیرکل حوزه ریاست، روابط عمومی و روابط بین الملل سازمان اسناد و کتابخانه‏ ملی ایران گفت: دسترسی عادلانه به منابع اطلاعاتی و تلاش در ایجاد امکان‏ برابر برای افراد با نیاز‌های ویژه از جمله افراد با آسیب بینایی، مستلزم اتخاذ برخی سیاست‌‏های ویژه و کاربست مکانیزم‌‏ها و راهبرد‌های جایگزین متناسب با شرایط این افراد است. در این میان «خط بریل» به عنوان خط رسمی این قشر، از سوی سازمان ملل متحد و بسیاری دیگر از سازمان‌‏ها و نهاد‌های بین‌‏المللی رسمیت یافته و بر آن تأکید شده است.

او افزود: در همین راستا کتابخانه‏ ملی ایران به واسطه کارویژه‌‏ها و حوزه‏‌های مأموریتی خود، هم تراز با فعالیت‌های جهانی، در جهت حفظ، گسترش، کارآمدسازی و راه‏‌حل‏‌یابی مشکلات بریل فارسی برای دسترس‌‏پذیری بهتر و فراگیر نابینایان کشور به منابع اطلاعاتی فعالیت‌هایی را به انجام رسانده و طرح ملی «بریلفا» را کلید زده است.

خانم هانیه گرائیلی گفت: نخستین دوره جشنواره ملی «بریلفا» به عنوان وجه اجرایی این پروژه، سال گذشته در سازمان اسناد و کتابخانه ملی برگزار شد. در طول برگزاری این جشنواره، از ارسال آثار تا زمان برگزاری و در نهایت بازخورد‌هایی که دریافت شد، نسبت به مشکلات این حوزه آگاه شدیم که یکی از مشکلات اصلی در زمینه خط بریل، ساحت تصمیم‌سازی بود. به این معنا که تاکنون مشکلات و مسائل مربوط به بریل در ایران و امور مرتبط با آن، محدود و متوجه سازمان بهزیستی بوده است. این درحالی است که وظایف و کارویژه‏‌های متعددی برای دستگاه‌‏های مختلف فرهنگی کشور در این زمینه به تناسب حوزه‌‏های مأموریتی‌‏شان می‏‌توان متصور بود که باید در سیاست ‏گذاری‏‌ها و تصمیم‏‌سازی‏‌های این دستگاه‏‌ها به تناسب وظایف و خدمات برای نابینایان قرار گیرد.

او افزود: یکی از کارویژه‏‌ها و اهداف اصلی طرح ملی بریلفا در کنار حفظ، گسترش و نهادمندسازی بریل در ایران، شناسایی و احصاء مشکلات بریل، عوامل مترتب بر این مشکلات، راه‏‌حل‏‌یابی برای آن‌ها و ایجاد فضای هم‏‌افزا برای تشریک مساعی و نقش‌‏آفرینی دستگاه‌‏های مختلف ذی‏‌ربط در راه برون‌‏رفت از مشکلات موجود است که در صورت هم‌‏افزایی و توجه دستگاه‏‌های مختلف فرهنگی کشور در چهارچوب حوزه‌‏های مأموریتی خود، به برون‏‌رفت از مشکلات پیش‏ روی بریل و نقش‏‌آفرینی در این حوزه، می‏‌توان شاهد دسترسی بهتر، فراگیر و کارآمدتر افراد با آسیب بینایی به منابع اطلاعاتی و برآورده شدن نیاز‌های اطلاعاتی این قشر به شکلی بهینه و در روندی تسریعی بود.

او ادامه داد: در این سلسله گزارش‌ها‏ در قالب وجه مطالعاتی «پروژه ملی بریلفا»، در کنار شناسایی موشکافانه و احصاء مسائل و چالش‌‏ها در هر یک از ابعاد مختلف بریل در ایران، به فراخور موضوع و متناسب با حوزه‏‌های مأموریتی دستگاه‌‏های ذی‏ربط برای حل، تقلیل و برون‌‏رفت از این چالش‌‏ها و مشکلات و توصیه‏‌های سیاستی، پیشنهاد‌هایی ارائه شده است.

خانم گرائیلی خاطرنشان کرد: یکی از حوزه‏‌های مرتبط با خط بریل در ایران مسائل و مشکلات مربوط به چاپ و نشر قرآن بریل در کشور است؛ قیمت بیش از یک میلیون تومانی هر نسخه از قرآن بریل، وجود اغلاط در برخی از قرآن‏‌های چاپ شده در کشور، نبود نظارت مستمر و منسجم بر چاپ قرآن بریل در ایران، انطباق نداشتن با رسم‏‌المصحف، حجیم بودن و چندجلدی بودن قرآن‌‏های بریل، و دسترسی نداشتن مناسب نابینایان به قرآن بریل چه به صورت شخصی و چه در محیط‌‏های مختلف، از جمله مشکلات و مسائل است.