آنسوی تلاش ها برای نزدیکی مصلحتی دوحه و ریاض

در پی رایزنی های طولانی دولت ترامپ و با بهره گیری از وساطت و میانجی گری کویت توافق شد که عربستان مرزهای هوایی، زمینی و دریایی خود را به روی قطر بگشاید و امیر قطر نیز در نشست سران شورای همکاری خلیج فارس در عربستان شرکت کرد. این نشست همه ساله در دسامبر برگزار می شد اما امسال با توجه به شکست ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری امریکا در نخستین روزهای ژانویه برگزار  شد تا بلکه با زدو بندهایی جدیدی که صورت می گیرد به حفظ بخشی از دستاوردهای ترامپ کمک کند  که این دستا وردها برای رژیم صهیونیستی سراسر فرصت و برای کل منطقه و بخصوص روابط میان ایران و کشورهای عربی و اسلامی تهدید و آفت بوده است. 
در این راستا زمانی که ترامپ بر سر کار بود  تلاش شد شکاف های ایجاد شده در درون جهان عرب و جهان اسلام و نهادهای آن یعنی اتحادیه عرب ، سازمان کنفرانس اسلامی و شورای همکاری خلیج فارس و حتی سازمان نفتی اوپک عمیق تر و گسترده تر شود و در این راستا تلاش شد برخی از این نهادها تا پای نابودی هم پیش برود و برخی مانند سازمان کنفرانس اسلامی تغییر ماهیت دهد و اسمش هم عوض شود. 
برای تعمیق شکاف فکری و عقیدتی هم تلاش شد از یک سو شکاف های میان شیعه و سنی و از دیگر سو شکاف های درون سنی عمیق و گسترده شود و در این راستا از پروژه های چون هلال شیعی ، قمر سنی استفاده و درباره آن گفتمان سازی شد و پروژه های همچون اخوانی کردن منطقه و تروریسم تکفیری با محوریت گروه های وهابی به مرحله اجرا در آمد و  ده ها و صدها گروه تکفیری با نام و القاب مختلف ایجاد و تکثیر و حتی در مواردی مرز میان گروه های اخوانی و تکفیری هم برداشته شد. 
درسطح کلان نیز روند تحولات به گونه ای مدیریت شد که دولت های حامی اخوان یعنی ترکیه و قطر و دولت های ضد اخوان یعنی عربستان و امارات در برابر هم قرار بگیرند و در این راستا  محاصره قطر از سوی عربستان و امارات و بحرین صورت گرفت و در چند سال گذشته ادامه یافت. این روند نشان می دهد که اگر به فرض ترامپ و ترامپیسم حاکم بر کاخ سفید که به آلت دست نتانیاهو و جناح های راستگرای حاکم بر تل آویو تبدیل شده است بار دیگر در انتخابات ریاست جمهوری امریکا پیروز می شد هرگز با ترکیه و قطر آشتی صورت نمی گرفت و در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ برای زمین زدن اخوان المسلمین و به طور مشخص دولت های قطر و اردوغان تلاش می شد.
اما شکست ترامپ  در انتخابات ریاست جمهوری باعث شد که راستگرایان صهیونیستی به رهبری نتانیاهو و ترامپیست های حاکم بر کاخ سفید و تازه به دوران رسیده های  سعودی و اماراتی به رهبری بن سلمان و بن زاید به این نتیجه برسند که اولا  در محور صهیونیستی – عربی و دوم در محور اخوان- ضد اخوان آشتی مصلحت آمیز صورت بگیرد تا بلکه بتوانند آثارمنطقه ای شکست ترامپ و ترامپیسم را به حداقل برسانند. این بدین مفهوم است که ریشه تضاد در هر دو محور همچنان به قوت خود باقی است و بعد از واگذاری قدرت در کاخ سفید به تدریج نمایان خواهد شد. 
---------------------------------------------------------
احمد کاظم زاده