چالش‌های شش‌گانه رئیس جمهور جدید آمریکا از بدبینی داخلی تا بی‌اعتمادی خارجی

 تلفات انسانی ویروس کرونا
به گفته آرون دیوید میلر، عضو ارشد بنیاد کارنگی، خسارتی که این ویروس به آمریکا وارد کرد، بیشتر از هر اقدام تروریستی بود که کسی فکرش را بکند! مطابق آخرین آمار (۲۵ ژانویه ۲۰۲۱ – ششم بهمن) حدود ۲۶ میلیون آمریکایی به کووید ۱۹ مبتلا شده‌اند که از این تعداد بیشتر از ۴۳۱ هزار نفر جان خود را از دست داده‌اند.

حالا سرنوشت سیاسی بایدن در گرو یافتن راهی برای تولید و استفاده از صد‌ها میلیون دوز واکسن کروناست. رئیس جمهور جدید آمریکا در نخستین روز‌های کاری خود، برای شتاب دادن به واکسیناسیون، افزایش کمک‌های غذایی و تسریع در پرداخت کمک نقدی به آمریکایی‌ها، چندین فرمان اجرایی امضا کرد و هشدار داد تلفات ویروس کرونا در این کشور ممکن است از ۶۰۰ هزار نفر هم فراتر برود.

 بحران اقتصادی
آلیسون دوندس رنتلن، استاد علوم سیاسی و کارشناس تحول فرهنگی و حقوق اساسی آمریکا، کرونا را کابوسی پایان‌ناپذیر توصیف کرده که در نتیجه آن شورش و آشفتگی اقتصادی و ناامیدی تقریباً بی‌سابقه‌ای در جامعه آمریکا پدید آمده است. سال ۲۰۲۰ با نرخ بیکاری سه و شش دهم درصدی آغاز شد. این رقم بعد از گسترش ویروس کرونا و از دست رفتن میلیون‌ها شغل به ۱۴ و هفت دهم درصد یعنی بالاترین نرخ بیکاری در حداقل ۷۰ سال گذشته رسید. حدود یک سوم آمریکایی‌ها می‌گویند خودشان یا یکی از اعضای خانواده آن‌ها به دلیل همه‌گیری ویروس کرونا شغل یا درآمد خود را از دست داده‌اند. اکنون، طبق آمار رسمی ایالات متحده ده میلیون و ۷۰۰ هزار کارگر بیکار هستند (نرخ بیکاری ۷/ ۶ درصد).

از سوی دیگر، موسسه سیاست‌های اقتصادی محاسبه کرده است که حدود ۲۶ میلیون و ۸۰۰ هزار آمریکایی، یعنی ۱۵ و هشت دهم درصد نیروی کار، به دلیل همه‌گیری کرونا با بیکاری، کسر ساعت کار یا عدم پرداخت حقوق مواجه شده‌اند.

 افزایش نگرانی درباره روابط نژادی
طبق نتایج آخرین نظرسنجی موسسه گالوپ، فقط ۳۶ درصد سیاه‌پوستان و ۴۶ درصد سفیدپوستان آمریکایی بر این باورند که روابط بین نژادی حداقل تا حدودی خوب است. هر دو رقم کمترین میزان از ۲۰ سال پیش است. میندی رومرو، بنیانگذار و مدیر مرکز دموکراسی فراگیر، با جسورانه خواندن نژادپرستی موجود در جامعه آمریکا بر این باور است که این نژادپرستی به تروریسم داخلی دامن می‌زند؛ بنابراین آمریکایی‌ها باید دور هم جمع شوند تا ضمن مقابله با این پدیده و جلوگیری از تشدید آن در آینده، به تلاش برای تقویت دموکراسی ادامه دهند. مانوئل پاستور، استاد مطالعات آمریکایی و قومیت هم معتقد است دولت آمریکا باید مقابله با نژادپرستی ساختاری و خشونت برتری‌طلبان سفیدپوست را در دستور کار قرار دهد. از منظر وی این مهم نیازمند رسیدگی به نابرابری اقتصادی سیستمی است.

 بلایای طبیعی
سال ۲۰۲۰ با ۲۲ رویداد، رکوردار وقوع بلایای طبیعی در ایالات متحده است. این بلایا شامل هفت مورد طوفان گرمسیری، ۱۳ مورد طوفان شدید، یک مورد خشکسالی و یک مورد آتش‌سوزی بود که در مجموع ۹۵ میلیارد دلار خسارت در برداشت؛ بیش از دو برابر میانگین ۴۱ ساله، یعنی ۴۵ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار. طوفان لورا با ۱۹ میلیارد دلار و آتش‌سوزی غرب با ۱۶ و نیم میلیارد دلار خسارت‌بار‌ترین رویداد‌های ۲۰۲۰ بود. از سال ۱۹۸۰ تاکنون، ایالات متحده شاهد ۲۸۵ فاجعه زیست محیطی بوده است که هزینه تجمعی آن بیش از یک تریلیون و ۸۷۵ میلیون دلار است.

 بی‌رغبتی متحدان
مطابق نظرسنجی پیو در حال حاضر، متحدان آمریکا کمترین رغبت را به این کشور دارند (این بی‌رغبتی و بی‌اعتمادی تنها با زمان حمله آمریکا به عراق قابل مقایسه است). بر اساس این نظرسنجی میانگین امتیاز آمریکا نزد شش متحد مهم خود، کمتر از ۳۵ درصد است.

 جمع‌بندی
تاکنون نزدیک به نیم میلیون آمریکایی به دلیل ابتلای به بیماری همه‌گیر ناشی از ویروس کرونا درگذشته‌اند؛ تعطیلی مشاغل و افزایش بیکاری اقتصاد را فلج کرده؛ تظاهرات گسترده برای عدالت نژادی شهر‌های بزرگ را به هم ریخته؛ دموکراسی آمریکایی به خطر افتاده و تعداد زیادی از رأی‌دهندگان معتقدند بایدن با تقلب برنده انتخابات شده است. همه این‌ها در کنار دیدگاه منفی سایر کشور‌ها و به ویژه متحدان آمریکا به نقش این کشور در عرصه بین‌الملل، شرایط دشواری را برای بایدن رقم زده است. گفته می‌شود بایدن متنوع‌ترین کابینه تاریخ ایالات متحده را تشکیل داده است، اما این برای بهبود دیدگاه برابری نژادی در جامعه آمریکا کافی نخواهد بود. فضای محدود وی برای مانور سیاسی، احتمالاً ترقی‌خواهانی را که خواهان اقدامات گسترده دولت در موضوعاتی مانند مراقبت‌های بهداشت و درمان هستند، نا امید خواهد کرد. برای بهبود موقعیت جهانی، مشاوران رئیس جمهور جدید وعده داده‌اند که آمریکا به توافقات بین‌المللی بازخواهد گشت و سازمان‌دهی دموکراسی‌های جهان، تخلیه نیرو‌های آمریکا از افغانستان و بررسی مجدد روابط چین-آمریکا را در دستور کار قرار خواهد داد. اما باید توجه داشت که فضای سیاسی تب‌دار ایالات متحده مشکلات را پیچیده‌تر از آن چه هست، خواهد کرد. جمهوری خواهان در انتخابات نوامبر بهتر از حد انتظار عمل کردند و همچنان می‌توانند مانعی برای برنامه‌های بلندپروازانه بایدن به ویژه در حوزه روابط خارجی باشند.