محله همنوا : همنوایی مردم با امام جماعت محله برای حل مشکلات

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز همدان ، درابتدای شروع کار؛ تعدادشان کم بود؛ اما وقتی رضایت هم محلیشان و بهترشدن وضعیت زندگیشان را دیدند؛ دیگر خیران راهم خبردار کردند و روز به روز به نفراتشان اضافه شد.

 

کار را ازمسجد محله و باپیشنهادامام جماعت محله شان شروع کردند.

هرکس تخصص ومهارت کاریش را به امام جماعت محله گفت و متناسب باحرفه اش باری را از روی دوش مردم برداشت.

سایه سنگین کرونا
وقتی کرونا سایه اش سنگینی کرد برشهر؛ روزگار اقتصادی مردم هم، چون حالشان گرفته ودستشان تنگ شد. هرچند سالهاست که تحریم وگرانی ها؛ وضعیت معیشتی مردم را به چالش کشیده است، اما ویروس کرونا زورش بیشتراز بقیه عوامل چربید ومردم رابیش ازپیش درتنگنای مالی قرار داد.

 

کرونا قفلی زد بر سردرمغازه‌های شهر وکاسبان را خانه نشین کرد؛ وآن‌ها ماندند با یک دنیا قرض وبدهی واجاره بهای سنگین.

در این میان برخی مستاجران هم توان پرداخت اجاره شان را نداشتند، چون شغلشان به حالت تعطیل ونیمه تعطیل درآمده بود.

صاحبان املاک نیز حال و روزی شبیه مغازه داران و مستاجران داشتند ومانده بودند برسردوراهی گرفتن یا نگرفتن اجاره بها...

تعطیلی اجباری کار و کاسبی
 نحسی کرونا دامن صاحبان مشاغل آزاد و مستاجران آن‌ها رابیش ازهمه گرفت.

یک روز سری به یکی ازپاساژ‌ها واقع در مرکز شهر همدان زدم؛ جایی که همیشه پر از رفت و آمد وحضور مردم بود حالا چراغ مغازه هایش خاموش وسکوتی عجیبی درآن حکم فرما شده بود؛ گویی خاک مرده بررویش پاشیده اند.

باچند تن ازصاحبان چند مغازه هم صحبت شدم؛ با وجود تعطیلی اجباری بخاطرشرایط کرونایی جلوی درب پاساژ‌ها حضور پیدا کرده بودند؛ چون عادت به خانه نشین شدن نداشتند. 

آقای شریفی فروشنده شال وروسری دراین پاساژ است؛ او می‌گوید: بااعمال محدودیت‌های کرونایی وتعطیلی تحمیلی که این ویروس وارد کرد شغل ما دچاررکود و وضع اقتصادی ما به طرز عجیبی بد شد؛ چون وقتی فروش نباشد دیگرنمی دانم چگونه ازعهده اجاره ۳ ونیم میلیون تومانی این مغازه بربیایم دیگر هزینه قبض برق وگاز نیز به کنار! 

خسارت ۱۰۰ درصدی اصناف همدان
برای مطلع شدن از وضعیت اصناف همدان سری به یکی از مسئولان استان زدم که عضو هیئت رئیس اتاق اصناف همدان است؛ آقای گازرانی از نبود مشتری و وضعیت نامناسب اقتصادی و معیشتی بازاریان گفت واینکه این وضع آن‌ها را به مرز ورشکستگی کشانده است.

او همچنین گفت:از زمان شیوع ویروس کرونا در استان همدان تاکنون وضعیت اقتصادی بازاریان همدان ضعیف شده و از کمبود مشتری رنج می‌برند.

رئیس اصناف استان آماری هم ازمیزان خسارت وارد شده به بازارایان واصناف همدان داد وگفت: از اسفند ماه سال گذشته تاکنون ۷۰ درصد اصناف همدان دچار خسارات ۱۰۰ درصدی شده‌اند که این اتفاق به خاطر شیوع ویروس کرونا رقم خورده است.
 
از ناخوشی حال دل مغازه داران تا دلهره مستاجران
این تنها مستاجران مغازه‌ها نبودند که کرونا توان پرداخت اجاره بها را ازآنهاگرفته؛ مستاجران مسکن هم باقیمت‌های سرسام آور پرداخت اجاره بها روبه رو شدند.

آقای احدی مستاجریکی ازواحد‌های مسکونی واقع در پایین شهرهمدان است؛ وضع اقتصادی متوسطی دارد و می‌گوید با شیوع کرونا اوضاع مالی خانواده اش کمی بهم ریخته است ودراین بین دغدغه پرداخت اجاره بها ذهنش راآشفته کرده است.

محله‌ای که کرونا نتوانست مغازه هایش را تعطیل کند
خبر‌های مشکلات مستاجران املاک و مغازه‌ها در پرداخت نکردن اجاره هایشان ازگوشه وکنار کشور به گوشم می‌رسید.
اما در میان همه خبرها؛ یکی بیش ازهمه به چشمم آمد؛ آن هم خبرمحله‌ای که برخلاف محله‌های دیگرشهرهمدان؛ بجزدرایام محدودیت‌های کرونایی؛ مغازه هایش بسته نشد!

برای یافتن چرایی این موضوع نشانی محله رایافتم وراهی آنجا شدم.

محله همنوا
اسمش را محله همنواگذاشتم البته بعد از اینکه فهمیدم دراین محله چه کار‌هایی انجام شده است.

مردم این محل؛ باهمدلی وهمراهی ازپس مشکلاتی برآمدند که در این روز‌های سخت کرونایی؛ دامن خیلی هاراگرفته است. 

اینجا محلی بین شهر و روستاست؛ به قول اهالی شهرک ولیعصر (دیزج) همدان؛ نه می‌شود این منطقه را جزئی از شهر بدانی نه جزئی از روستا.

این شهرک ۲۷ هزار نفر جمعیت دارد و به نوعی ۷ هزار خانوار را در خود جای داده و بیشتر مردم این محله کارگرانی هستند که روزمزد کار می‌کنند.

در تحقیقاتی که داشتم به این مطلب رسیدم که؛ حدود یک چهارم از جمعیت بیش از ۶۰۰ هزار نفری کهن‌شهر همدان، حاشیه‌نشین هستند که در مناطقی از جمله حصار، دیزج، خضر، اسلامشهر، مجیدآباد و پرسی‌گاز سکونت دارند و بیش از ۹۰ درصد حاشیه‌نشینی شهر همدان از نوع مهاجرت روستا به شهر است که شاید یکی از دلایل آن عدم توازن و برابری در خدمات و اشتغال در بین شهر و روستاست.

اهالی محل از وضعیت بد مالی مردم این منطقه و بیکاری تعداد زیادی از جوانان آن سخن می‌گفتند: اینکه عده‌ای از جوانان به دلیل بیکاری یا به فروش مواد مخدر و دیگر کار‌های خلاف روی آورده اند و یا در دام اعتیاد گرفتار شدند و یا خانواده‌هایی که به علت مشکلات اقتصادی وفرهنگی ازهم فرو پاشیده اند.

وارد یکی ازمغازه‌ها دراین شهرک شدم؛ از مستاجر این مغازه که خانمی جوان است پرسیدم؛ اینکه می‌گویند دراین اوضاع کرونایی هیچ کدام ازمغازه‌های این شهرک بسته نشده صحت دارد؟

خانم زارعی باتایید این موضوع می‌گوید: این کار حاصل همدلی اهالی محل ودلسوزی امام جماعت محله است تاهیچ کس درمضیقه قرار نگیرد.

از او میپرسم چطور صاحبان مغازه راضی شدند که از تمام یابخشی ازاجاره شان بگذرند؟

گفت: با پادرمیانی وصحبت‌های امام جماعت نوعدوست این شهرک.

نشانی این امام جماعت خوش قلب راگرفتم وراهی مسجد این محل شدم.

عاشقی که پا درمسیرگشایش گذاشت
بعد از پرس وجو‌ها به مسجد حضرت رقیه (س) رسیدم؛ مسجدی که با وجود شیوع کرونا بسته نشد و فعالیتش طور دیگری ادامه یافت.

حجت الاسلام مهدی شرنجانی جوانی ۳۰ و چندساله به نظر می‌رسد؛ وقتی وارد مسجد شدم او را درحال مکالمه باتلفن دیدم؛ بعد از اتمام صحبتش ازاو خواستم خود را معرفی واز کار‌های خیری که برای این محله حاشیه نشین انجام داده است بگوید.

او با معرفی مسجد شروع کرد وگفت: مسجد حضرت رقیه (س) در شهرک ولیعصر همدان در سال ۱۳۶۰ بنا شده و از آن زمان تاکنون چندین مرتبه مرمت و تعمیر شده است؛ این مسجد از سال ۸۷ فعالیت رسمی خود را در بخش‌های فرهنگی آغاز کرده است.

به اوگفتم: تعریف شما را از اهالی زیاد شنیدم؛ آن‌ها از کارگشایی‌هایی که برای آن‌ها کرده اید زیاد می‌گویند.

آقای شرنجانی گفت: مردم به من لطف دارند؛ بعد ازاینکه کارم رادراین محله شروع کردم بانیت حل وارائه راهکار‌های جدید برای رفع مشکلات پا دراین مسیرگذاشتم.

هرکسی گوشه‌ی ازکار را گرفت
ازآقای شرنجانی پرسیدم چه راهکاری برای مشکلات محله پیداکردید؟

اوپاسخ داد: باتوجه به حاشیه نشین بودن این محله و دورازمرکز شهر مردم بامشکلات زیادی روبه روبودند؛ از مراجعات هرروزه به دادگاه و رفتن به مطب پزشکان گرفته تا درخواست برای تعمیر وسایل زندگیشان که برای این قشرضعیف پرهزینه بود.

وقتی این مشکلات را دیدم تصمیم گرفتم یک وفاق وهمدلی بین خود مردم محل ایجادکنم تاباهم ازپس مشکلات بربیاییم.

ازتعمیر رایگان وسایل تا دراختیارگذاشتن ساختمان ارث پدری برای طبابت
آقای شرنجانی از دوسال پیش برایم تعریف می‌کند که یکی یکی شماره افراد توانمند ومتخصص محله راگرفت تاآنهارا وارد این کارخیرکند.

 

اومی گوید: روزی که باآنهاتماس گرفتم فکرش راهم نمی‌کردم که آن قدرمشتاقانه برای انجام این کارخداپسندانه پیش قدم شوند.

گوشی رابرداشت وبه وکیل این محله زنگ زد وازاوخواست تابرای انجام مصاحبه بامن به مسجد بیاید.

آقای رضایی وکیل پایه یک دادگستری و جوان حدود سی ساله است؛ روز مصاحبه با من روزی بود که او باچند نفر ازاهالی محل که پرونده قضایی داشتند قرار مشاوره داشت: او می‌گوید: هفته‌ای چهاریاپنج روز به مسجدمحل سرمی زنم ومردمی که مشاوره حقوقی وقضایی دارند برای چاره اندیشی ومشورت پیش من می‌آیند.

او می‌گوید: تعداد پرونده‌هایی که تاکنون دراین مسجد به صلح وسازش منجر شده ۲۵ پرونده است.

مشاور پرونده‌های حل اختلاف خانواده‌ها نیزدراتاقی کنارمسجد به مساِئل خانوادگی مردم رسیدگی می‌کند.

خانم رجبی می‌گوید: علت حضورمن مشاوره دادن درزمینه‌های تربیتی؛ فرهنگی وعاطفی است تاکار خیلی ازخانواده‌ها بخصوص زوج‌های جوان به طلاق نکشد.

با دخترخانمی که خانم رجبی به اومشاوره پیش از ازدواج می‌داد صحبت کردم ونظرش را درمورد این نوع مشاوره‌ها پرسیدم: خانم احسانی می‌گفت: ۲۹ ساله هستم وقراراست بزودی ازدواج کنم وقتی ازمشاوره‌های رایگانی که درمسجد محل انجام می‌شود خبردارشدم آمدم تا با مشورت یک انتخاب آگاهانه وبهتر‌ی داشته باشم.

او می‌گفت: آمار طلاق درمحله شان تاپیش ازانجام این مشاوره‌ها زیادبود، چون بیشترمردم بدون تحقیق ومشورت ازدواج می‌کردند؛ اما باانجام این مشاوره‌ها انتخاب‌ها آگاهانه‌تر شده است.

دو کوچه پایین ترازمسجد که رفتیم حاج آقاشرنجانی مرابه مطبی برد که پزشکش؛ ساختمان ارث پدری اش رابرای رسیدگی به دوا ودرمان مردم و ویزیت رایگان آن‌ها گذاشته است.

پزشک این مطب که خیلی تمایلی نداشت که اسمی ازاو برده شود گفت: هرروز صبح را به ویزیت بیماران دربیمارستان‌ها و بعدازظهرهارا به ویزیت رایگان اهالی این محله که خود من هم دراین محل به دنیاآمدم اختصاص دادم.

او هدفش را خدمت خالصانه و مردمی عنوان کرد وگفت: روزی که سوگند پزشکی خوردم این قول رابه خودم دادم که کمک رسان همه بیماران؛ حتی آن‌هایی که توانایی مالی چندانی ندارند باانجام ویزیت رایگان وحتی تهیه دارو‌ها او هدفش را خدمت خالصانه و مردمی عنوان کرد وگفت: روزی که سوگند پزشکی خوردم این قول رابه خودم دادم که کمک رسان همه بیماران؛ حتی آن‌هایی که توانایی مالی چندانی ندارند باشم؛ حال چه باانجام ویزیت رایگان وچه تهیه دارو‌های آنها.

بایکی ازمردم محله همکلام شدم که می‌گفت: علاوه برویزیت رایگانی که دراین محل انجام می‌شود؛ وسایل ازکارافتاده مردم نیز رایگان تعمیر می‌شود.

تماسی هم باآقای نیازی تعمیرکارمحل داشتم و با او درمنزلی که قرار بود تعمیرات وسایل یک منزل راانجام دهد قرار گذاشتم.

خانه‌ای دریک کوچه‌ای تنگ وکاه گلی؛ داخل منزل که شدم؛ ازسر وظاهر خانه پیدا بود که صاحب این منزل که کارگر است دستش تنگ است.

آبگرمکن وبخاری آن‌ها خراب شده بود؛ ازصاحب این منزل اجاره‌ای پرسیدم: آیا تعمیرکاری که به منزل آنهاآمده است بابت تعمیر وسایل وجهی دریافت می‌کند یانه؟ 

 

این مرد میانسال گفت: نه هیچ کدام از تعمیر کارانی که به منزل اهالی محل برای درست کردن خرابی‌های وسایل می‌آیند هزینه‌ای نمی‌گیرند.

از تعمیرکار که درحال تعمیر آبگرمکن این منزل بود هدفش را ازپیوستن به این کارخداپسندانه پرسیدم؛ که او هدفش را خوب کردن حال دلش باانجام این کارخیرعنوان کرد وگفت: خیلی ازقطعات مورد نیاز مردمی که به منزلشان می‌روم هم توسط خیران شهر تامین می‌شود.

دلنشینی نوای این محله باهمدلی مردم 
به مسجد برمی گردیم: حاج آقا شرنجانی گفت: همه مردم وهیات امنای مسجد باهم تصمیم به حل این مشکلات گرفتیم.
او اضافه کرد: همه پتانسیل‌ها راشناسایی کردیم و آن‌ها راپای کارآوردیم و این موجب گسترش کار شد؛ ازیک پزشک به ۶ پزشک واز ۲ وکیل به ۱۰ وکیل رسیدیم که بطور رایگان به مردم خدمات می‌دهند.

حاج آقا برای ما گفت: اقدامی که انجام دادند تحت عنوان طرحی به نام طرح پایگاه سلامت اجتماعی- فرهنگی محله‌ها انجام شده است.

 شروع طرح پایگاه سلامت اجتماعی - فرهنگی محله‌ها ازهمدان
درباره این طرح ازحجت الاسلام دشتکی مدیرکل سابق تبلیغات اسلامی استان همدان که این طرح را پیشنهاد کردند؛ سئوال کردم؛ حاج آقادشتکی گفت: این طرح دوسال است که در همدان ودر نقاط آسیب پذیر شهر اجراشده است و درحال حاضر درسه مسجد ومحله خضر؛ دیزج و منوچهری اجرا می‌شود.

او افزود: برای این کار ما شورای فرهنگی محلات را بامحوریت مسجد؛ محله وخانه باهدف کاهش آسیب‌های اجتماعی تشکیل دادیم.

حجت الاسلام دشتکی بابیان اینکه قراراست این طرح درتمام استان همدان به اجرا دربیاید افزود: آغازاین طرح ازهمدان بوده وخیلی شهر‌ها باالگوگرفتن از همدان به اجرای این طرح درمحلات پیوستند.

اجرای طرح پایگاه سلامت اجتماعی - فرهنگی محلات دربیش از ۲۰۰ محله کشور
حجت الاسلام شرنجانی گفت که این طرح فرهنگی - اجتماعی بعد ازهمدان الگوی خوبی برای کاهش آسیب‌های اجتماعی دیگرشهر‌های کشور شد وهم اکنون در ۲۰۰ محله درحال اجراست.

 

اوافزود: ما ۱۲۰۰ محله حاشینه نشین و آسیب پذیردیگر درکشور داریم که ضرورت اجرای این طرح برای این جمعیت بیش از ۱۱ میلیون نفری نیزاحساس می‌شود.

آقای شرنجانی ازآسیب‌های فراوان این مناطق گفت: از آماربالای بیکاری و طلاق؛ تا دام گسترده اعتیاد وفقر... همه وهمه عزم مامسجدی‌ها واهالی این محله‌ها رابرای ازبین بردن ویاکاهش آسیب‌ها جزم‌تر کرده است. 

کلام پایانی خبرنگار
یکی از مهم‌ترین تبعات حاشیه نشینی؛ چهره فقیر شهر است که اجرای طرح‌های این چنینی که افراد توانمند این مناطق حاضر به کمک رسانی به محله خودشان می‌شوند؛ نقش مهمی درکاهش آسیب‌های اجتماعی واقتصادی دارد.

مثلا مردم محله دیزجی که این طرح چهار سال است درآن جرا می‌شود؛ قبل ازاجرای این طرح هرروز یاهرهفته بخصوص دراین اوضاع کرونایی باید این فاصله نسبتا طولانی تامرکز شهر را بروند وکلی هم درمطب‌های پزشکان معطل شوند و تا تهیه دارو‌ها شبانه و خسته به منزل برگردند؛ ولی بعد ازاینکه پزشکان این محل؛ در خود محله مردم را ویزیت می‌کنند؛ هم هزینه‌های رفت وآمد وپرداخت ویزیت وحتی دارو حذف می‌شود وهم خطر احتمالی ابتلا به کرونا هم کمتر می‌شود.

همچنین تعداد پروند‌های شکایت این محله زیاد بود و مردم هرروز مجبور به گذراندن وقت در راهرو‌های پرپیچ وخم داداگستری‌ها بودند؛ اما باحضور هرروز یا هرهفته وکلای این محل درمسجد؛ کارخیلی از پرونده‌ها وشکایات مردمی به دادگاه نمی‌رسد وبامشاوره حل وفصل می‌شود.

پیاده کردن این طرح‌ها که باعث بکارگیری افراد توانمند مردم مناطق در جهت حل مشکلات محلات می‌شود؛ عمل کردن به فرمایشات رهبر معظم انقلاب است که در سفری که سال ۸۳ به همدان داشتند دستور به توانمند سازی مناطق حاشیه نشین دادند. 

فرمانی که ازهمان ابتدا اعتباراتی به آن اختصاص داده شد، اما به قوت به راهش ادامه نداد؛ تااینکه درسال ۹۶ مسئولان تبلیغات اسلامی همدان باروی کارآوردن روحانیون محلات برای بکارگرفتن متخصصان هرمحله حاشیه نشین؛ تصمیم به فقرزدایی ازچهره حاشیه نشین همدان گرفتند.

طرحی که به نظر می‌رسد اگر درتمام شهر‌های کشور پیاده شود می‌توان به آینده مردم این مناطق که بیشتر ازروستا‌ها برای یافتن شغل راهی شهر‌ها و بامشکلات اقتصادی وبیگانگی فرهنگی وآسیب‌های اجتماعی روبه رومی شوند؛ امید وار بود.