حرف‌هایی که نباید به افسرده‌ها بزنید

به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سیما، اگر خودتان تا به حال تجربه‌ی افسردگی نداشته اید شاید برایتان سخت باشد که بدانید چطور باید به عزیزان تان که گرفتار این مشکل هستند کمک کنید. شاید نیت تان خوب باشد، اما بعضی حرف‌ها به جای آنکه کمک کننده باشند، باعث تشدید افسردگی فرد می‌شوند.

در ادامه می‌خواهیم ببینیم چه حرف‌هایی را هرگز نباید به افراد افسرده بزنیم و در عوض چطور می‌توانیم به آن‌ها کمک کنیم.

 

 

کسی که خود شخصاً افسردگی را تجربه نکرده باشد درک رنجی که یک شخص افسرده تحمل می‌کند برایش دشوار است.

وقتی افسرده هستید گویی هیچ شادی یا لذتی در زندگی وجود ندارد. این حس بسیار فراتر از غم و ناراحتی است. افسردگی چیز‌هایی که آدم‌ها زمانی دوست داشتند را از آن‌ها می‌گیرد و بسیاری احساس می‌کنند دیگر هیچ چیز نمی‌تواند آن‌ها را خوشحال کند.

بیش از ۲۶۴ میلیون نفر در سرتاسر دنیا به افسردگی مبتلا هستند، اما علائم این مشکل در هر فردی متفاوت است. برخی از این نشانه‌ها عبارتند از:

-احساس یأس، بی ارزش بودن، گناه و / یا غم
-سخت شدن تمرکز
-از بین رفتن میل جنسی
-ناتوانی در لذت بردن
-بر هم خوردن خواب
-تغییر اشتها
-فکر کردن به خودکشی

 

افسردگی دلایل پیچیده و مختلفی دارد و ممکن است ترکیبی از موارد زیر باشد:

ژنتیک
فعالیت شیمیایی مغز
بیماری‌های مزمن جسمی
شرایط محیطی

. افسردگی چیز‌هایی که آدم‌ها زمانی دوست داشتند را از آن‌ها می‌گیرد و بسیاری احساس می‌کنند دیگر هیچ چیز نمی‌تواند آن‌ها را خوشحال کند.

افسردگی یک انتخاب نیست بنابراین سرزنش کردن کسی به خاطر چیزی که خواست خود او نیست و کنترلی بر آن ندارد بی رحمانه است.

حرف‌ها و رفتار‌هایی که در تعامل با یک فرد افسرده دارید می‌توانند اثر بسیار زیادی بر روی او داشته باشند. برخی حرف‌هایی که از گفتن آن‌ها به فرد مبتلا به افسردگی باید خودداری کرد به شرح زیر است.
۱- نگویید شاد باش

افراد افسرده اگر می‌توانستند «شاد باشند» حتماً این کار را می‌کردند و گفتن این حرف به آن‌ها می‌تواند رنج شان را بیشتر کند. جملات رایجی که از گفتن آن‌ها به افراد افسرده باید خودداری کرد عبارتند از:

-شاد باش
-مثبت فکر کن
-بخند
-افسرده نباش
تکرار مکررات و اشباع کردن مکالمه‌ی خود از مثبت گرایی سمی ممکن است حس گناه و شرمساری که فرد افسرده از قبل به طور دائم با آن دست و پنجه نرم می‌کند را تشدید کند.

به جای آنکه سعی کنید یک شخص افسرده را زیر بار مثبت گرایی ببرید، این کار‌ها را انجام دهید:

-با وضعیت او همدلی کنید
-برایش وقت بگذارید
-از او بپرسید که دوست دارد درباره‌ی احساساتش صحبت کند
-بگویید که برایتان اهمیت دارد

 

۲- احساسات شان را بی ارزش نکنید

اگر شخص افسرده‌ای بی پرده درباره‌ی مشکلش با شما صحبت می‌کند، باید فضایی قابل اعتماد و عاری از قضاوت برای انجام این کار برای او فراهم کنید. این‌ها برخی چیز‌هایی هستند که وقتی شخصی با شما درباره‌ی افسردگی خود صحبت می‌کند نباید به او بگویید:.

-ولی ناراحت به نظر نمی‌رسی
-من که تغییری در طرز فکر یا رفتارت ندیده ام
-همه‌ی این‌ها فقط تصورات تو است
-من با بدتر از این‌ها درگیر بودم

وقتی افسرده بودن یک شخص را نمی‌پذیرید، این رفتار ممکن است او را به این نتیجه برساند که دیگر نباید درباره‌ی مشکل خود صحبت کند، اغراق می‌کند، یا مقصر احساسی است که دارد.

کارشناسان می‌گویند به جای این کار باید این موارد را به آن شخص افسرده یادآوری کنید:

-افسردگی یک بیماری است و او تقصیری ندارد
-به خاطر چیزی که تجربه می‌کند متأسفید
-استفاده از روش‌های درمانی می‌تواند به او کمک کند
-به او کمک می‌کنید که از این وضعیت عبور کند و راه درمانی برای خود پیدا کند

 

همانطور که پیشتر ذکر شد افسردگی معمولاً نتیجه‌ی عواملی خارج از کنترل فرد است، مانند ژنتیک، عوامل محیطی مثل مورد بدرفتاری قرار گرفتن یا فقر، اضطراب و فعالیت شیمیایی مغز.

با استفاده از جمله‌هایی مانند «اگر آن کار را کرده بودی حالا این حس را نداشتی» یا «تقصیر خودت است که حالا چنین حسی داری»، کسی را بی مورد سرزنش می‌کنید که از قبل با خود در کشمکش است.

این کار می‌تواند باعث تضعیف روحیه‌ی آن شخص و ایجاد حش درماندگی در او شود. افراد افسرده ممکن است گوشه گیر باشند و فکر اینکه کسی که از قرار معلوم آن‌ها را دوست دارد ممکن است برداشت منفی در مورد آن‌ها داشته باشد، می‌تواند به خودزنی و فکر خودکشی یا تلاش برای چنین کار‌هایی در آن‌ها بیانجامد.

سرزنش تلویحی یا واضح کسی به خاطر افسردگی اش می‌تواند آسیب زننده باشد. به جای این کار، به او یادآوری کنید که افسرده بودنش تقصیر خودش نیست و این امر به معنای ضعیف یا کم ارزش بودن او نیست و اینکه شما هر کمکی که نیاز داشته باشد به او خواهید کرد.

۴- به آن‌ها بی اعتنا نباشید

شاید ترجیح دهید یک فرد افسرده را به حال خودش بگذارید یا به موقعیت دشواری که پیش آمده بی اعتنا باشید، اما این مسأله می‌تواند با پیامد‌هایی برای فردی که برای شما اهمیت دارد همراه باشد.

بی اعتنایی یعنی آن شخص را به حال خود رها کردن، امری که اغلب باعث می‌شود فرد افسرده بیشتر احساس تنهایی و طرد شدن کند و در مجموع احساس بدتری داشته باشد.

به جای آنکه فرد افسرده را به حال خودش بگذارید توصیه می‌شود به روش‌هایی که در ادامه عنوان شده عمل کنید:

-از او بخواهید یک پیاده روی هفتگی باهم داشته باشید
-برایش غذا ببرید و درباره‌ی خاطرات بامزه‌ی مشترک تان حرف بزنید
-مجموعه‌ای از آهنگ‌های مورد علاقه اش برایش تهیه کنید
-یک نامه برایش بنویسید و در آن از چیز‌هایی بگوید که در مورد او دوست دارید

افسردگی یک بیماری روانی واقعی است و بهبودی از آن طی یک فرآیند رخ می‌دهد؛ و همانطوری که هر کدام ما تا به حال از یک بیماری، حادثه و عمل جراحی بهبود پیدا کرده ایم، همه‌ی ما گاهی به کمک نیاز داریم.

۵- نگویید دیگران با بدتر از این‌ها درگیرند

گفتن این جمله که «باید شاکر داشته هایت باشی» یا اینکه «دیگران با بدتر از این‌ها درگیرند» نه تنها فایده‌ای ندارد بلکه باعث می‌شود فرد افسرده تصور کند اشتباه می‌کند که چنین حسی دارد.

اینکه آدم‌ها چه میزان دردی را تجربه می‌کنند یک مسابقه نیست. شاید دیگران مشکلاتی بزرگ‌تر از کسی که درگیر افسردگی است داشته باشند، اما این موضوع احساسی که یک شخص مبتلا به افسردگی دارد را بی ارزش نمی‌کند. چیزی که ممکن است برای دیگران مشکل کوچکی به نظر برسد، از دید یک شخص افسرده می‌تواند غیر قابل غلبه باشد.

فقط کسی که افسردگی را تجربه کرده کاملاً درک می‌کند که افراد افسرده چه حسی دارند. آن‌ها شاید از بیرون خوب به نظر برسند، اما ممکن است هر روز با خود در جنگ باشند.

افسردگی امری بسیار شخصی است. هر گونه‌ای مقایسه‌ای ممکن است آنچه که فرد هر روز از این بیماری تجربه می‌کند را کوچک یا بی ارزش جلوه دهد.

به جای این کار، احساسات شخص را تأیید کنید. برای این کار به او بگویید که همه‌ی حس‌هایی که دارد موجه است و اینکه چیزی که تجربه می‌کنند نباید کوچک شمرده شود. برای او فضایی قابل اطمینان فراهم کنید تا بتواند بدون ترس از قضاوت صحبت کند.

۶- خجالت زده شان نکنید

کمک به آدم‌ها برای درمان افسردگی شان می‌تواند کار دشواری باشد. اما مهم است که شخص مقابل را سرخورده نکنید. استفاده از این جمله‌ها تنها وضع را بدتر می‌کند:

-تو فقط به خودت فکر می‌کنی
-تو دیوانه‌ای
-به این فکر کن که حال تو چه اثر بدی بر دیگران می‌گذارد

یک باور غلط، اما رایجی که وجود دارد آن است که افراد افسرده آدم‌ها خودخواهی هستند در حالی که در حقیقت برعکس است. کسانی که با افسردگی زندگی می‌کنند عمیقاً به دیگران و اثری که بر زندگی آن‌ها دارند اهمیت می‌دهند. آن‌ها اغلب به خاطر افسرده بودن احساس گناه می‌کنند و تصور می‌کنند سربار هستند و اغلب خود را به خاطر آنکه نمی‌توانند حال بهتری داشته باشند سرزنش می‌کنند.

این تنبیه کردن‌ها می‌تواند فرد مبتلا به افسردگی را در معرض خطر قرار دهد. خجالت دادن، انگ زدن و دادن حس گناه به یک شخص افسرده ممکن است افسردگی او را تشدید کند. خودکشی یکی از نگرانی‌های اصلی است که در خصوص مقوله‌ی افسردگی وجود دارد و میان داشتن حس شرمساری و خودکشی ارتباط وجود دارد.

به کسی که افسردگی دارد چطور کمک کنیم؟

اولین قدم ایجاد یک فضای قابل اعتماد برای فرد مبتلا به افسردگی است تا بتواند از احساسی که دارد صحبت کند. ممکن است او از ترس دیگران تمایلی نداشته باشد تا بی پرده درباره‌ی افسردگی خود حرف بزند.

برای آنکه او را تشویق کنید تا راحت و بی پرده صحبت کند و مطمئن شوید که او حس می‌کند حرف هایش شنیده شده، کارشناسان این توصیه‌ها را دارند:

-سؤالاتی بپرسید که جواب آن‌ها یک کلمه‌ای نباشد
-با ابراز احساسات خودتان یخ فضا را در هنگام صحبت درباره‌ی مباحث دشوارتر بشکنید
-بدون قضاوت گوش دهید
-از او بپرسید که چطور می‌توانید به او کمک کنید
-همیشه با او در تماس باشید حتی اگر این اتفاق از سمت خود او نیفتد

حواستان باشد که در او نشانه‌ای از تشدید افسردگی می‌بینید یا نه. نوسانات شدید خلقی، خواب خیلی کم یا خیلی زیاد، صحبت از حس استیصال یا میل به مردن، و کنار کشیدن خود، نشانه‌هایی هستند که ممکن است از فکر خودکشی در فرد حکایت داشته باشند.

از او بپرسید که آیا قصد خودکشی دارد و اگر جوابش مثبت بود هر چه که برای این کار قصد استفاده از آن را دارد، از قرص گرفته تا اسلحه، از او بگیرید. اگر میل یا برنامه‌ی جدی برای خودکشی دارد اقدام فوری کنید و او را نزد متخصص ببرید یا با نهاد‌های مربوطه تماس بگیرید.