تولید واکسن کرونا نوترکیب با ۳ دُز تزریقی و استنشاقی

به گزارش خبرنگار حوزه بهداشت و سلامت گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما به نقل از ستاد ارتباطات و اطلاع رسانی بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص)، آقای سیدرضا بنی‌هاشمی، مدیر گروه بیوتکنولوژی آزمایشگاه مرکزی رازی در چهارمین نشست ترویج علم بنیاد مصطفی (ص) با موضوع تشریح روش‌های ساخت واکسن کرونا با اشاره به تاریخچه فعالیت موسسه رازی از ۱۰۰ سال قبل و تولید واکسن از سال ۱۳۲۱ در آن موسسه گفت: همه واکسن‌های ساخته شده در ۲۰۰ سال گذشته مزایا و معایب خاص خود را دارند.

وی با اشاره به اهمیت سیستم ایمنی بدن گفت: سیستم ایمنی، سیستم سیار پیچیده‌ای است و برای هر بیماری به شکل مشخصی عمل می‌کند. مدیریت هر بیماری باید طوری باشد که سیستم ایمنی را در حد محدوده استاندارد فعال کند.

آقای بنی‌هاشمی با اشاره به وضعیت همه‌گیری کرونا گفت: در همه گیری‌ها چند مورد بسیار مهم است؛ باید سریع انجام شود و نکته مورد نظر تامین سلامت افراد است باید از روش‌هایی استفاده کرد که بی خطر باشد.

وی با اشاره به مزایا و معایب واکسن و فناوری‌های مختلف تولید آن گفت: هیچ کس نمی‌تواند بگوید واکسنی تولید کرده که هیچ عیبی ندارد، بلکه باید از یک دیدگاه آن را نگاه کرد.

واکسن‌های برپایه نوترکیب که از بدن انسان برای تولید واکسن استفاده می‌کردند و از ۲۵ سال قبل استفاده شدند، بیشتر برای درمان سرطان بودند که افراد کمتری را درگیر می‌کرد، اما بستر خوبی است و در آینده بیشتر استفاده می‌شود، مشکلاتی دارد، ولی باید بیشتر روی آن کار شود.

دکتر بنی‌هاشمی گفت: استفاده از کل پارتیکل ویروسی (ذرات ویروسی) در تولید واکسن، آنتی بادی ایجاد می¬کرد که خنثی کننده نبود؛ به این دلیل پدیده‌ای وجود دارد که پدیده آنتی بادی دیپنینگ (وابسته به پادتن) نام دارد و گیرنده جدیدی ایجاد می‌کند.
وی ادامه داد: تقریبا همه افرادی که روی واکسن کرونا کار می‌کردند، از یک گیرنده اصلی یعنی پروتئین اسپایک استفاده کردند، رویکرد‌ها البته مختلف بود؛ عده‌ای از افراد از mRNA بهره بردند، ولی روش پیچیده‌تر و گران‌تر این است که همان سازه ایجادکننده آنتی ژن را بیرون از بدن می¬سازیم، سیستم‌های تخلیص وجود دارد و با ماده دیگری وارد بدن می‌کنیم که سیستم ایمنی را تحریک می‌کند.

آقای بنی هاشمی در مورد مزایای این روش گفت: در این روش سیستم ایمنی به معقولانه‌ترین روش فعال شده است، اگر قرار باشد واکسن‌های دیگر هم به فرد تزریق شود تداخلی ندارد و ضمن اینکه به همه گروه-های سنی از کودکان تا زنان باردار قابل تزریق است.

وی افزود: تعریف واکسن، گرفتن جلوی گسترش بیماری و گردش ویروس است. همه واکسن‌هایی که به مرحله کارآزمایی بالینی رسیده اند، باعث می‌شوند فرد بیمار نشود، اما در سیستم‌های تزریقی فقط می‌توان سیستم ایمنی مرکزی را تحریک کرد و سیستم مخاطی و تنفسی تحریک نمی¬شود؛ بنابراین فرد، خود بیمار نمی‌شود، اما می‌تواند ناقل باشد. به همین دلیل افراد زیادی از جامعه باید واکسینه بشوند تا به ایمنی حداکثری برسیم.

مدیر گروه بیوتکنولوژی آزمایشگاه مرکزی رازی تصریح کرد:، اما واکسن در حال توسعه در موسسه رازی یک دُز استنشاقی هم دارد تا سیستم مخاطی هم تحریک شود و ویروس متتقل نشود، این فناوری اولین بار در جهان است که با واکسن نوترکیب هم واکسن تزریقی هم استنشاقی تولید می‌شود، هم از بیماری جلوگیری و هم از انتقال ویروس در جامعه جلوگیری می‌شود.

این واکسن سه مرحله‌ای است؛ دو دُز تزریقی و دُز سوم استنشاقی است و با دُزهای تزریقی سیستم ایمنی مرکزی فرد تحریک شده و با دُز استنشاقی سیستم مخاطی، از ادامه همه گیری جلوگیری می‌کند.

لازم به ذکر است؛ چهارمین نشست ترویج علم بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) با موضوع تشریح روش‌های ساخت واکسن کرونا صبح امروز (دوشنبه، ۲۷ بهمن) با حضور مصطفی قانعی، رئیس کمیته علمی ستاد ملی مقابله با کرونا، وحید خدامی، مدیر پروژه ساخت واکسن کرونا بر پایه mRNA، کیهان آزادمنش، مدیر گروه تحقیقات ویروس‌شناسی انستیتو پاستور، روح‌الله درستکار، رئیس بخش ویروس شناسی دانشگاه بقیة الله و سیدرضا بنی هاشمی، مدیر بیوتکنولوژی و آزمایشگاه مرکزی مؤسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی برگزار شد.

بنیاد مصطفی (ص) در حوزه گفتمان سازی علم به اهدافی همچون "اثر گذاری بر سیاستگذاری برای حرکت جمعی و ایجاد وجدان علمی مشترک در جهان اسلام جهت رفع وابستگی‌های عرصه فناوری و تقویت جهان اسلام" و "تشویق و ترغیب دانشمندان جهان اسلام و مسلمانان سراسر جهان در جهت تولید علم و توسعه فناوری و افزایش رفاه، امنیت و سلامت جامعه بشری" با استفاده از روش¬های ترویج علم می‌پردازد. از همین¬رو یکی از برنامه‌های این بنیاد با نام "نشست ترویج علم بنیاد مصطفی (ص) " طراحی شده است.

نشست‌های پیشین ترویج علم بنیاد مصطفی (ص) با موضوعاتی، چون "بررسی روند درمان ویروس کرونا از طریق پلاسما درمانی" (نشست اول، ۱۲ تیر) و " بررسی سیستم هوشمند تشخیص کووید ۱۹" (نشست دوم اول مرداد) و "آخرین دستاورد‌های حوزه واکسن کرونا" (نشست سوم ۲۹ شهریور) برگزار شده است.