کشاورزان جنوب کرمان را دریابیم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مرکز کرمان، دو ماه قبل بود که سونامی سرمای کم سابقه به مدت دو هفته ، ۲۳۰۰ میلیارد تومان به کشاورزان خونگرم جنوب کرمان خسارت وارد کرد.

انواع محصولات کشاورزی ماه‌ها پرورش داده شده بود و قرار بود در سبد غذایی من و تو قرار گیرد، اما یک شبه در سرمای استخوان‌سوز یخ زدند.

محصولات گلخانه‌ای و جالیزی که می‌بایست در اسفند وارد بازار شود و لقمه نانی هم برای کشاورزان در پی داشته باشد.

این خسارت آنقدر بالا بود که هم وزیر جهاد کشاورزی و هم اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی را روانه جنوب کرمان کند.

استاندار کرمان نیز دوبار به منظور سرکشی از اوضاع کشاورزان و پیگیری خسارت از آنجا بازرسی کرد.

قرار بود کمک‌ها و استمهال وام و اعتبارات برای کشاورزان در نظر گرفته شود، اما با گذشت ۲ ماه به گفته مدیرکل جهاد کشاورزی جنوب کرمان هیچ خبری نشد.

چرا که دولت اصلا پولی ندارد که بخواهد جبران ضرر کشاورزان کند.

طوفان شن و سیلاب

اثرات سونامی سرما هنوز بر جای بود که طوفان بی رحم شن با سرعت ۱۰۰ کیلومتر دوباره بلای جان محصولات کشاورزان می‌شود.
طوفان به مدت دو روز دسترنج کشاورزان را که شامل گوجه، خیار، بادنجان، سیب زمینی، فلفل و... می‌شود را مورد هجوم خود قرار می‌دهد و آن‌ها را در خود مدفون می‌کند.

قبل از این طوفان نیز در آغاز شروع کشت، این سیلاب بود که بخش دیگری از محصولات آن‌ها را تخریب کرد و روی هم رفته ۸۰۰ میلیارد تومان خسارت طوفان و سیلاب برآورد شده است.

از آنجا که در بخش زیادی از جنوب کرمان، کشاورزی به صورت سنتی انجام می‌شود، این شیوه کشت همواره در معرض انواع تهدیدات است؛ لذا هر ساله قصه تلخ خسارات به علت انواع حوادث تکرار می‌شود، اما انتظار کشاورز و چشم او دیگر به جیبش نیست، چرا که دیگر در چنته چیزی نمانده است.

او توقع دارد که دولت و مسئولان به یاری او بشتابند، اما هزار وعده‌ی خوبان یکی وفا نشود.

اولین محصولی است که پس از هجوم دو بلای کمرشکن توانسته سر از خاک بیرون بیاورد، تا شاید مرهمی برای زخم‌های مردم باشد.
اما گویا به جای یارشاطر بار خاطر شده است.

 

پنجم اسفندماه بود که محمدعلی طهماسبی مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور، از آغاز خرید توافقی محصول پیاز از جنوب کرمان خبر می‌دهد و هدف کار را حمایت از کشاورزان تولید کننده و جلوگیری از ضرر و زیان وارده به آن‌ها اعلام کرد و می‌گوید: با این کار تعادل و عرضه منصفانه برقرار خواهد شد.

 

 

وی سپس اعلام کرد: به منظور حمایت بیشتر دولت از کشاورزان اجرای خرید تضمینی دولت نیز در دست پیگیری است، خبری که نه تنها کشاورزان را شاد نکرد، بلکه پس لرزه‌های آن موجب شد، دل‌ها بلرزد و نتیجه‌اش رسیدن قیمت پیاز به ۵۵۰ تومان در هر کیلو بود.
به شهرستان عَنبرآباد قطب تولید پیاز جنوب استان می‌روم، تا با کشاورزان زخم دیده و دل شکسته گفتگویی کنم.

بوی گَند پیاز همه جا را پر کرده

بسته‌های پیازی که روی هم چیده شده نشان از آن دارد که چند روزی میشود در زیر آفتاب گرم جنوب مانده‌اند و کسی هم کاری با آن‌ها ندارد.

به چند مزرعه که سر زدم همین قصه تکرار شده است و خبری از جنب و جوش کشاورزان نیست.

 

کارگرفصلی یکی از این مزارع پیاز به ما می‌گوید: کشاورزان آنقدر دلسرد شده اند که حتی حاضر نیستند محصولات خودشان را جمع و بارگیری کنند.

جلوتر که می‌روم، بوی تند پیاز گندیده فضا را پر کرده است.
آقای سیستانی کشاورز پیازکار عنبرآبادی می‌گوید: قبل از اینکه با یکدیگر گفتگو کنیم با من بیا.

با او به دو کیلومتر آن طرف‌تر از مزرعه که یک میوه فروشی قرار دارد میروم به فروشنده می‌گوید: پیاز می‌خواهم کیلویی چند است؟
فروشنده می‌گوید: هر کیلو ۴۵۰۰ تومان.

این کشاورز به من می‌گوید: هر کیلو پیاز در بیخ گوش این مزرعه ۴۵۰۰ تومان به فروش می‌رسد، اما دولت هر کیلو پیاز را ۵۹۶ تومان قیمت گذاری کرده و از کشاورز می‌خرد.

حالا اگر خود وزیر جهاد کشاورزی هم بود با این قیمت حاضر می‌شد محصولش را جمع‌آوری کند.

 

الان ۱۰ روز است که این ۲۰ تن پیاز من زیرآفتاب مانده و تقریباً خراب شده، چرا که صرفه اقتصادی برای من ندارد.

 

 

کشاورز دیگری چند بوته پیاز از دل خاک در می‌آورد و جلوی من می‌گذرد، می‌گوید این چند بوته یک کیلو می‌شود و برای من ۲۸۰۰ تومان آب خورده است تا به این مرحله رسیده است، تو این شرایط گرانی با هزینه‌های سرسام‌آور حمل و نقل، کارگر، کود، آبیاری، کرایه زمین و بذر ، من نمی‌دانم دولت چطور قیمت گذاری کرده و برایش مهم نیست که کشاورز ضرر کند یا سود، اصلاً ما دیده میشویم یا خیر.

از این کشاورزی می‌پرسم چقدر کشت پیاز داری؟‌

می‌گوید سه هکتار و از هر هکتار ۶۰ تن پیاز برداشت می‌شود.

قرار بود با فروش این محصول هزینه‌ها و سررسید وام‌های چند ماه عقب افتاده را پرداخت کنم که حالا با این وضعیت روبرو شده‌ام.

او اضافه می‌کند، یک هکتار کشت گلخانه‌ای هم داشتم که سرمای خانه خراب کن ان را از بین برد وآنجا هم ۲۰۰ میلیون تومان خسارت به من وارد شده است.


حضور فعال دلال

آن‌ها همه جا حضور دارند و نیاز نیست کسی برایشان دعوتنامه بفرستد.

 

کافیست در گوشه‌ای از کشور مشکلی برای برخی محصولات کشاورزی روی دهد، آن وقت است که آن‌ها از بی‌برنامگی و نبود مدیریت دولت به بهترین شکل و وجه استفاده می‌کنند و صحنه گردان اوضاع نابسامان اقتصاد می‌شوند.

 

 

آقای قطب آبادی از دیگر کشاورزان پیاز کار می‌گوید: وقتی کسی پشت سر کشاورز نباشد و امید به مسئولان و قول و قرار آن‌ها نداشته باشیم، او مجبور است به دلال روی بیاورد.

انها مثل اَنگل خون ما را می‌خورند و راه و چاره‌ای نداریم، چرا که ما حتی برای تهیه معاش روزانه خود نیز مشکل داریم.

وی ادامه می‌دهد، دلالان پول و سرمایه دارند، امکانات دارند، ماشین دارند، بازار فروش دارند، انبار دارند و هر جور که دلشان بخواهد معامله می‌کنند، اما پولشان نقد است و همین موجب می‌شود که برخی کشاورزان با آن‌ها روی بیاورند.

از او می‌پرسم چه کار می‌کنند و پیاز خریداری شده سر از کجا در می‌آورد؟‌

می‌گوید: برادر، آن‌ها کارشان را بلدند، همیشه فصل برداشت پیاز که تمام به یکباره نرخ‌گذاری این افراد شروع می‌شود، آن‌ها سردخانه و انبار‌های نگهدارنده زیادی دارند و کسی هم با آن‌ها کاری ندارد.

این کشاورزه راست می‌گوید، سال گذشته پیاز کیلویی ۵ هزار تومان در طول دو ماه یک بار به ۲۲ هزار تومان در هر کیلو رسید و نشان می‌دهد وقتی آب از آسیاب افتاد، دلالان قیمت‌گذاری را شروع می‌کنند و در این بازار اگر سودیست با دلال است.

 

مزارع بزرگ پیاز را که نگاه می‌کنم درد کشاورزان را بیشتر حس میکنی.

دردی که سالهاست درمان نشده و هر سال به طریقی این قصه برای گوجه، خیار و دیگر محصولات تکرار میشود.

از کشاورزی پرسیدم، آیا برای صادرات اقدام شده است، تا بخشی از این حجم بالای پیاز کشت شده صادر شود؟

جوابش لبخند تلخی است که بر روی لباش نقش بسته، می‌گوید: باباجان، کدام صادرات، همش حَرفه، حَرف.

هر کیلو پیاز برای کشاورز حدود ۳ هزار تومان تمام می‌شود و زیر ۵۰۰۰ تومان برای کشاورز به صرفه نیست، این صحبت مدیر جهاد کشاورزی عنبرآباد است.

او ادامه می‌دهد، برداشت اول ما تقریباً ۷۰ درصد آن تمام شده است و نگران مرحله برداشت دوم هستیم که این نرخ پایین ادامه داشته باشد.

از آقای محسن طاهری پرسیدم:علت کاهش تا این اندازه چیست، می‌گوید: اگرچه ورود همزمان محصول از دو استان دیگر و همچنین ورود پیاز‌های اموال شده توسط دلالان در کاهش قیمت پیاز موثر بوده، اما این کار شورای اقتصاد است که پیاز را هر کیلو به ۵۹۶ تومان قیمت گذاری کرده است.

 

ما بار‌ها اعتراض کرده ایم، اما صدایمان به جایی نرسیده است.

آقای طاهری اضافه می‌کند، از طریق نمایندگان مجلس و مدیران استان نیز پیگیر موضوع شدیم و خسارات بالای سیل، سرمازدگی و طوفان شن را هم یادآور شدیم و اعلام کردیم کشاورزان نه تنها به حمایت فوری نیازمند هستند بلکه این نرخ‌گذاری نابودی آن‌ها را در پی دارد.

 

 

وی می‌گوید: من نمی‌دانم هر کیلو پیاز در مرکز کشور یا پایتخت چقدر به فروش می‌رسد، اما اگر اجازه می‌دادند کشاورزان خودشان در گوشه گوشه کشور، غرفه‌هایی برپا کنند تا مستقیم محصول را به دست مصرف‌کننده برسانند، این قدر برای برداشت کِشت‌های خود دغدغه چه کُنم چه کُنم های  فروش نداشتند.

به نظر می‌رسد پیشنهاد این مدیر یک شهرستان کوچک در جنوب کرمان می‌تواند بخشی از مشکلات موجود را برطرف کند وگِره گشای کار باشد تا کشاورز خودش بدون واسطه وارد می‌شود و مدیریت کار را به دست می‌گیرد.

 

اما سوال اینجاست که چرا تاکنون از این قبیل طرح‌ها استفاده نشده، چرا با وجود مراکز بزرگ مدیریتی در کشور هنوز نتوانستیم برای یک محصولی مثل پیاز ، راهکاری پیدا کنیم.

 

اکنون نیزکشور دو هفته به تعطیلات نوروزی می‌رود و کشاورزان معطل مانده‌اند، چه کسی این کشاورزان را در می‌یابد.

نویسنده سید امان الله احمدی زاده