آن مرد خانه ندارد ...

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خوزستان،  همه همسایه‌ها آمده اند. گرد وغباری غلیظ همه جا را فرا گرفته است، همسایه‌ها  با چشمانی اشکبار نظاره گر مدفون شدن خاطراتی هستند که از خانه وساکنین قدیمی اش دارند، در یک چشم برهم زدن بیل‌های مکانیکی که گویی اجیر دستان مدرنیته اند با تمام توان بر سر سنت فرود آمدند و درمدتی کوتاه سنت را به خاک سیاه نشانند.

 

درست درسال ۱۳۹۹ یعنی همان زمانی که کرونای قرن ۲۱ بی رحمانه ارابه مرگش را میراند، و کوچه پس کوچه‌های خیابان‌های اهواز را سیاهپوش عزیزانمان کرده بود، خیابان ۳۰ متری اهواز شاهد نبردی نابرابر بود میان لطافت دیروز وخشونت امروز که نامش را تجدد گذاشته اند.

 

درمیان ناباوری و بهت ساکنین کوچه فرهنگ، خانه قدیمی احمد محمود رمان نویس محبوب و معروف کشورمان بی آنکه کسی چیزی بگوید به تلی از خاک تبدیل می‌شود، و پیش چشمان فرهنگ دوستان کشور ثبت تاریخ میشود . 

گویی قراراین بود نسل ازهمه خاطراتش، یعنی همان شرجی‌های خرما پزان، آبتنی‌های کودکانه درکارون، بستنی یخی فروشنده‌های دوره گرد، و خوابیدن برپشت بام‌های تابستان‌ها دست بشوید وهمه را یک جا با دستان خود به خاک فراموشی بسپارد، اما مگر میشود طعم حلیم صبح سحر واملت دسته جمعی عصرانه را فراموش کرد و دوچرخه سواری ظهر تابستان را از یاد برد، مگر میشود بی تفاوت از کنار زنبیل سرخ خرید مادرانمان بگذریم بی آنکه میوه‌ها را نشسته نخورده باشیم. احمد محمود از کنار همه خاطرات ما بی تفاوت رد نشد وهر آنچه را دید، نوشت وثبت کرد، اصلا او یعنی همه خاطرات ما از اهواز که در گذشته‌ای دور جامانده مگرمیشود از کنارش بی تفاوت گذشت؟!

حالا چند روزی ست از این هجوم بی رحمانه میگذرد وغبار بی توجهی کم کم دارد فرومی نشیند تا ابعاد تازه این اقدام غیر فرهنگی آشکار شود، در میان بهت اهالی فرهنگ ودوستداران میراث فرهنگی هرکدام از مقصرین به گوشه‌ای می‌خزد و خود را از چشمان تیز بین وحساس خبرنگاران دور میکند، و اگر کسی هم پیدا شود تا از او سوالی بپرسی دیگری را مقصر وخود را بی اطلاع میداند، اینجا گویی دیوارهاشا تاآسمان بالا رفته وکسی خود را مقصر نمیداند.

خوب بخاطر دارم ۱۲ مهرماه ۹۹ که یکی ازهمین روزنامه‌های استان خبر فروش خانه احمد محمود را چاپ کرده بود نوشت " خانه احمد محمود فروخته شد "، اگر چه در آغاز اهل فرهنگ وهنر و میراث فرهنگی استان وکشور از این اتفاق غیرمنتظره نگران شدند و در فضای مجازی نگرانی هایشان را مطرح کردند.

 

اما بلافاصله اداره کل میراث فرهنگی استان با تایید این خبر اعلام کرد، خانه احمد محمود نویسنده محبوب کشورمان متعلق به دوره پهلوی دوم است وشاخصه‌های یک اثر تاریخی را ندارد و به ثبت ملی هم نرسیده است، اما ازآنجا که در محدوده مصوب بافت تاریخی اهواز واقع شده، اگر مالک جدید قصد تخریب یا ایجاد تغییرات در این بنا را دارد نیازمند مجوز میراث فرهنگی است و اداره کل میراث فرهنگی باید نظر نهایی را بدهد.

با انتشار جوابیه اداره کل میراث فرهنگی در خصوص موضوع فروش خانه نویسنده مشهور کشورمان، اهل فرهنگ بیکار ننشستند ومطالبه خود را به شکلی دیگر بیان کردند "خانه احمد محمود باید به خانه مشاهیر یا موزه فرهنگی تبدیل شود تا جلوی تخریب خانه گرفته شود"، این خواسته اهل فرهنگ کاملا درست بود ومیتوانست علاوه برجلوگیری از تخریب خانه احمد محمود با تغییر کاربری خانه به موزه، هم به رونق صنعت گردشگری فرهنگی در شهر اهواز کمک کند وهم این کلانشهر را صاحب یک موزه فرهنگی کند.

اعلام یکباره تخریب خانه

اما ناگهان درگیر و دار کاغذ بازی‌های معمول ادارات دولتی که هر کدام موضوع را به دیگری پاس می‌داد، اداره کل میراث فرهنگی استان با انتشار خبری آب پاکی را روی دست همه ریخت و با اعلام تخریب خانه احمد محمود توسط مالک جدیدش همگان را در یک ناباوری عمیق فرو برد، با انتشار این خبر به یکباره تمام آرزو‌ها وبرنامه‌هایی که اهل فرهنگ برای خانه احمد محمود در ذهن می‌پروراند ند همه و همه به تلی از خاک تبدیل شد وتمام امید‌ها را ناامید ساخت.

اینبار روزنامه‌ها و خبرگزاری‌ها نوشتند "تیشه بر ریشه خانه احمد محمود در اهواز " خبر کاملا درست بود وحالا نوبت خبرنگاران استان بود که ابعاد این اقدام غیر فرهنگی را برای همه آشکار سازند، شهرداری درهمان آغاز اعلام می‌کند: اداره کل میراث فرهنگی خانه احمد محمود را به ما معرفی نکرده است و ما اطلاعی از وجود این خانه نداشتیم، اما میراث پاسخ می‌دهد: این خانه در محدوده خیابان ۳۰ متری اهواز است و این محله بصورت کلی جزء مناطق تاریخی شهر اهواز محسوب میشود که قبلا به شهرداری اعلام شده است.

پیگیری برای روشن شدن موضوع

برای روشن شدن ابعاد مختلف موضوع ومشخص کردن مقصرین احتمالی، بیکار ننشستیم و در این چند گویی‌های متفاوت ابتدا تحقیقات خبری خود را ازاداره کل میراث فرهنگی استان شروع کردیم جایی که متولی اصلی حفظ وحراست از بافت وبنا‌های تاریخی استان است.

احمد رضا حسینی بروجنی معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی و صنایع دستی استان خوزستان است او می‌گوید: در حالی متوجه تخریب ناگهانی خانه احمد محمود شدیم که شهرداری هیچگونه استعلامی برای تخریب این بنا ازما نگرفته بود.

 

وی افزود: خانه احمد محمود در بافت تاریخی اهواز واقع شده بود که محدوده این بافت بصورت مکتوب ابتدا از سوی اداره کل میراث فرهنگی و پس از آن از سوی استانداری به شهرداری ابلاغ شده بود.

 

او گفت: اگرچه هنگام فروش خانه احمد محمود اعلام شد که این خانه از نظر معماری در رده خانه‌های تاریخی قرار ندارد، اما با توجه به اینکه خانه، محل زندگی یکی از مشاهیر کشور بوده میتوان آنرا به خانه مشاهیر استان تبدیل کرد تا از این طریق بتوان ملک را به ثبت رساند، که این موضوع هم بصورت مکتوب به شهرداری اعلام شد.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی و صنایع دستی استان خوزستان تا کید کرد بار‌ها بصورت مکتوب محدوده بافت تاریخی کلان شهر اهواز به شهرداری مرکز و شهرداران مناطق مختلف اعلام شده است، اما متاسفانه این بی توجهی به محدوده‌های تاریخی هر روز تکرار میشود و هیچگونه استعلامی از سوی شهرداری برای تغییرات در بافت تاریخی شهر گرفته نمیشود.

 

او گفت مگرمیشود مسئولی در شهرداری کار کند وبه قوانین شهرداری آگاهی نداشته باشد، آنهم در شرایطی که بار‌ها وبار‌ها بصورت کتبی و شفاهی این موضوع گوشزد شده است. حسینی بروجنی اضافه میکند اهمیت اخذ استعلام دربافت تاریخی چنان بالا است که حتی اگر یک قطعه زمین خالی در این محدوده باشد ساخت و ساز در آن منوط به اخذ استعلام از میراث فرهنگی است.

 

وی این اقدام شهرداری را کاملا آگاهانه قلمداد می‌کند ومی گوید:مراحل قانونی تخریب خانه احمد محمود را بصورت حقوقی پیگیری میکنیم تا مشخص شود چرا شهرداری منطقه یک اهواز علی رقم تذکرات شفاهی و مکتوب ما که در نامه‌های رسمی به شهرداری‌های مناطق و مرکز اعلام شده و سوابق آن‌ها در بایگانی موجود است برای کار در بافت تاریخی شهر هیچگونه استعلامی از میراث فرهنگی نمی‌گیرد.

با شنیدن صحبت‌های معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خوزستان مشخص میشود برای حکمیت بر سر این موضوع باید از بالا‌ترین مقام استان کمک گرفت، اما زمان تهیه گزارش ما همزمان بود با تغییر استاندار خوزستان و این امکان وجود نداشت که از عالی‌ترین مقام استان نظر خواهی و چاره اندیشی کنیم.

همیشه سعی کرده ام درجریان تهیه گزارش ازموضوعات مختلف، یک طرفه به قاضی نروم و برای گرفتن نتیجه مطلوب نظر همه طرف‌ها را بشنوم، بنا براین مسیرم را از استانداری خوزستان به سمت شهرداری منطقه یک تغییر دادم مسیری که میتوانست در دیدار با شهردار این منطقه مواضع شهرداری را هم در قبال این موضوع آشکار سازد وما را به هدفمان نزدیک کند.

 

یاسین کاوه پور شهردار منطقه یک اهواز است ، او میگوید:تخریب خانه احمد محمود از سوی مالکین جدید این ملک از داخل ساختمان شروع شده وبرای این کار هیچگونه مجوزی از شهرداری منطقه یک اخذ نشده است وما کاملا بی اطلاع بودیم.

 

شهردار منطقه یک اهواز این را هم گفت که: طبق بررسی‌های صورت گرفته اولیه، این ملک جزء لیست اعلامی میراث فرهنگی نبوده وهیچگونه مجوزی برای تخریب این خانه توسط شهرداری صادر نشده است وبزودی با مالک بدلیل نداشتن مجوز تخریب برخورد قانونی میشود.

 

براساس اعلام دوستداران میراث فرهنگی اخطار‌های متعددی درخصوص این خانه به شهرداری منطقه یک ومالک جدید داده شده و علی رقم تلاش‌های صورت گرفته برای ثبت بنا و تشکیل پرونده ثبتی وانجام مذاکرات متعدد با مالک جدید، تخریب این خانه ارزشمند وقدیمی بدست مالک انجام شد که بهت همگان را بر انگیخت.. سال ۹۹ برای اهل فرهنگ وهنر خوب نبود .

یکی از دوستداران میراث فرهنگی وساکن اهواز میگوید: سال ۹۹ برای اهل فرهنگ وهنر ودوستداران میراث فرهنگی در خوزستان سال خوبی نبود، ما در این سال شاهد تخریب خانه‌های پدری ومحل تولد وزندگی بزرگانی همچون کیانوش عیاری کارگردان مطرح سینمای کشور و احمد محمود از بزرگترین نویسندگان ادبیات ایران در اهواز بودیم و همچنان مقصر اصلی این تخریب‌ها هنوز مشخص نشده است

 

امروز خانه احمد محمود بود و دیروز خانه کیانوش عیاری که در چنگال آهنین بیل‌های مکانیکی گرفتار تخریب شدند، به نظر میرسد در چنین فضای غبار آلود، پیش از آنکه قرعه بنام ساختمان دیگری بخورد تا فرصت باقی است وکوچه فرهنگ و هنردر این سرزمین به بن بست نرسیده باید تلاش کرد با تشکیل کارگروهی متشکل از دستگاه‌هایی همچون راه وشهرسازی، میراث فرهنگی، شهرداری، ارشاد اسلامی و در راس آن‌ها استانداری خوزستان سریال دنباله دار تخریب بدون مجوز بنا‌های تاریخی و فرهنگی استان به حلقه آخر خود برسد تا پایانی باشد برای اختلاف نظر‌های کهنه وقدیمی میان شهرداری ومیراث فرهنگی.