تحلیل روز‎؛ علل شکست‌های متوالی مذاکرات سد النهضه

در سطح سیاسی نیز «سیلشی بیکیلی»، وزیر منابع آب و انرژی اتیوپی دو نامه به همتایان مصری و سودانی خود ارسال کرده و در آن، رسما از این دو کشور خواسته است افرادی را به عنوان هماهنگ‌کننده درباره پرونده سد النهضه تعیین کنند تا درباره آبگیری مرحله دوم سد النهضه پیش از ماه ژوئیه و اوت تبادلات اطلاعات انجام شود. از طرف دیگر، اتیوپی رویکرد غیرسازنده سودان در قبال احداث سد را مورد انتقاد قرار داد. سخنگوی وزارت امور خارجه اتیوپی، همگام شدن سودان با مصر را علیرغم اینکه سودان از منافع قابل توجهی در نتیجه احداث سد برخوردار خواهد شد، زیر سوال برد. وی رویکرد مصر برای کشاندن پرونده سد به آمریکا به جای اتحادیه آفریقا را محکوم کرد و عنوان داشت که مصر تا کنون ۷ بار مذاکرات در چارچوب اتحادیه آفریقا را تحریم کرده است. در همین راستا تلاش‌های مصر برای مصادره اهداف بازیگران موثر در احداث سد النهضه به نفع خود، از مراحل پنهانی خارج شده و شکل آشکار و حتی تهدیدآمیزی به خود گرفته است.
اختلاف های سیاسی 

به نظر می‌رسد موضوع ساخت سد، بیش از ملاحظات و اختلافات فنی، به دعوایی سیاسی بین طرف‌های درگیر تبدیل شده و مصر نقش پررنگی در به حاشیه بردن و فرسایشی نمودن این پرونده دارد.

 

مساله دیگر، بازی حاکمیت سودان با این پرونده است. سودان با علم به اینکه نهایی شدن ساخت سد، منافع خارطوم را تامین می‌کند هم به دنبال اخذ امتیازات بیشتر از طرف‌ها و هم قرار گرفتن کنار مصر برای فشار به اتیوپی است. فشار به این دلیل که تحولات سیاسی اخیر در اتیوپی، موضع آدیس آبابا در پرونده سد را نیز تحت تاثیر قرار داده و لذا درگیری‌های مرزی بین اتیوپی و سودان شکل حادتری به خود گرفته است. حتی سودان به بهانه پناه دادن به آوارگان و پناجویان ابا ندارد بخشی از خاک خود را در اختیار مخالفان اتیوپی قرار دهد. بر این اساس. مشکل اتیوپی در قبال سودان، علاوه بر قضیه احداث سد، وارد مناقشات مرزی نیز شده است. 

این کشور تمایلی به افزایش موضوع تنش‌ها در داخل و نیز با همسایگان خود ندارد. آدیس آبابا همچنان دنبال دسترسی به حق خود در استفاده از مزایای احداث سد می‌باشد. ولی اکنون احساس می‌کند علاوه بر مشکلاتی که رفتار مصر و عدم حمایت سازمان ملل برای این کشور بوجود آورده است، تحولات و درگیری‌های جدید داخلی و مرزی نیز مساله ساخت سد را به حاشیه رانده است.

 

روند آخرین مذاکرات سد النهضه در کینشازا پایتخت جمهوری کنگو نشان داد که طرف های درگیر همچنان عزم جدی برای حل و فصل این بحران را ندارند بنابراین آنچه مسلم است شرایط مذاکرات سد النهضه، نسبت به قبل وخیم‌تر شده است و ادامه مذاکرات نیز می تواند منجر به تشدید اختلافات و گره‌های اساسی گردد. از این رو برای جلوگیری از تنش بیشتر به نظر می رسد بایستی نهادهای بین المللی نقش پر رنگ تری ایفا کنند در غیر این صورت با تهدید های نظامی اخیر مصر  این بحران می تواند بسیار پیچیده و گسترده تر از قبل شود.