راه پيش روی برجام و مذاکرات؛ دشوار و طولانی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ یک دور دیگر از گفتگو‌های برجامی در وین به پایان رسید و دیپلمات‌ها برای مشورت، به خانه برگشتند. اعلام شده در این دور از سلسله نشست‌های کمیسیون مشترک برجام درباره تدابیر لازم برای رفع تحریم‌ها و امور هسته‌ای برای بازگشت ایالات متحده به برجام و اجرای موثر و کامل آن، تمرکز شده است؛ آمریکا به عنوان کشور خارج شده از برجام نه در اتاق گفتگو‌ها که در حاشیه مذاکرات حضور دارد.

درباره "نتیجه" این دور از مذاکرات، روایت‌ها متفاوت است؛ درباره درصد پیشرفت مذاکرات هم آمار مختلفی شنیده می‌شود. در این باره یک خبرنگار آمریکایی در نشست خبری سخنگوی وزارت خارجه آمریکا پرسید: «نظر شما درباره اظهارات رئیس جمهور روحانی مبنی بر اینکه مذاکرات در وین در حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد پیشرفت داشته است و اگر آمریکایی‌ها صادقانه رفتار کنند در مدت کوتاهی به نتیجه می‌رسند، چیست؟» ند پرایس در پاسخ به این سوال می‌گوید: «اندازه‌ای پیشرفت وجود داشته است، اما راهی طولانی پیش رو مانده. به نظرم منصفانه است که بگوییم راهی طولانی پیش روی ماست؛ من مطمئنم که لحظات دشواری پیش رو خواهد بود».

"دشوار و طولانی"؛ این پاسخ آمریکایی‌ها درباره نتیجه و آینده مذاکرات است. رئیس جمهور آمریکا هم همین هفته گفته قضاوت درباره نتیجه مذاکرات زود است؛ او در نشست خبری با مقام ژاپنی گفته: «من فکر می‌کنم قضاوت درباره اینکه نتیجه چه خواهد بود، زود است و ما هنوز سرگرم گفتگو هستیم».

آمریکایی‌ها همانگونه که "سرگرم" گفتگو هستند؛ از "قصد نداشتن" برای لغو تحریم‌ها هم گفتند؛ جیک سالیوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید به فاکس نیوز گفته: «من باید بگویم آمریکا قصد ندارد که تحریم‌ها را رفع کند مگر اینکه ما شفافیت و اعتماد لازم را برای بازگشت کامل ایران به تعهداتش مشاهده کنیم. ایران محدودیت‌ها را بر برنامه اتمی خود قرار داده و میزان و اندازه غنی سازی خود را کاهش دهد. تا زمانی که ما این اعتماد را در رابطه با تمامی این موارد نداشته باشیم، آمریکا قصد ندارد هرگز هیچ عقب نشینی‌ای از خود نشان دهد».

براساس گفته مقامات آمریکایی، ترتیب به نتیجه رسیدن مذاکرات باید این چنین باشد: اول ایران، آن کاهش تعهدات هسته‌ای را که در چارچوب برجام انجام داد، به عقب برگرداند، بعد شدیدترین راستی آزمایی‌ها صورت گیرد و بعد آمریکایی‌ها بر رسیدن به یک برجام قوی‌تر تمرکز کنند.

ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در این باره گفته: «تعهد از طرف ایران به معنای این است که این کشور بار دیگر در معرض شدیدترین معیار‌های راستی آزمایی و رژیم نظارت که تاکنون بر روی آن مذاکره شده، قرار گیرد. ما بر سر آن به عنوان یک گام ضروری و نه یک گام کافی مذاکره کرده ایم. ما بر روی تقویت و درازمدت کردن این توافق تمرکز کرده ایم تا از آنجا بر روی دیگر حیطه‌های رفتار مخرب ایرانی‌ها چه برنامه موشکی بالستیک ایران و چه حمایت آن از تروریسم و چه نقض فاحش حقوق بشر کار کنیم».

آمریکایی‌ها پیش‌تر هم درباره "سیاست قطعی" ایران که "لغو تمامیِ انواعِ تحریم‌های ضد ایرانی و راستی آزمایی لغو" بوده، گفته بودند، "تمام تحریم‌ها لغو نمی‌شود"... و برخی تحریم‌های ضد ایرانی، "حق آمریکاست"!

اما در این میان موضع طرف ایرانی هم کاملا شفاف و صریح است، سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما در وین گفته: «تلاش می‌شود برسیم به مجموعه اقداماتی که آمریکا باید در رفع همه تحریم‌ها انجام دهد، راستی آزمایی شود و بعد هم ایران اقدامات خود را انجام دهد؛ این آمریکا است که باید اقدام نخست را انجام دهد. مذاکرات، سخت است، اما ما حتما از مذاکرات فرسایشی اجتناب می‌کنیم و اجازه نمی‌دهیم کسی وقت کشی کند و بیهوده مذاکرات را طولانی یا فرسایشی کند، در عین حال در مذاکرات تعجیل هم نمی‌کنیم».

کمیسیون مشترک برجام هفته آینده برای ادامه گفتگو‌ها مجدداً تشکیل می‌شود؛ گفتگو‌هایی که آمریکایی‌ها می‌گویند راه طولانی پیش روی آن است و ایران می‌گوید اجازه وقت کشی و فرسایشی شدن آن را نخواهد داد. لغو تمامی تحریم‌ها و راستی آزمایی آن‌ها هم سیاست قطعی ایران است.