بفرمایید گوشت خرس؟!

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، مرکزچهارمحال و بختیاری، اهالی روستا دوره اش کرده بودند وبرخی با ذوق وبرخی هم با تعجب این صحنه دلخراش را ثبت کردند، تا شاید برای آیندگانشان از صحنه به ظاهر افتخار آمیز امروز بگویند و یا شاید می‌خواستندبرگ دیگری برسند جهالت بشریت بیفزایندو در این میان جسد خرس قهوه ای، این کوتوله بی جان بود که مظلومیتش را به وسعت دنیا فریاد می‌کشید. 
کوتوله قهوه ای، قربانی کوته مغزی انسان:
حادثه همین اندازه تلخ و زننده بود، بازهم حیوانی بی گناه قربانی خودخواهی و هوس انسان شده بود، این بار درمناطق آزاد، حوالی روستای "ده کهنه " چهارمحال و بختیاری و برای دومین مرتبه یک قلاده خرس قهوه‌ای از آغوش طبیعت رخت بربست.
خرس قهوه‌ای مادهِ ۲۵ اردیبهشت ماه حوالی روستای" ده کهنه" از توابع بخش فلارد شهرستان لردگان با شلیک گلوله شکار شده بود.
بهارپارسال هم یک قلاده خرس قهوه‌ای و توله اش درهمین شهرستان پس از شکار و شکاف جثه اش در آتش جهل و نادانی سوخت.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان می‌گوید: تحقیقات برای شناسایی عامل یا عاملین شکار این حیوان آغازشده وبامتخلفان این شکار بی رحمانه، برخورد قانونی و قاطع خواهد شد. 
شهرام احمدی می‌گوید: برخی افراد ناآگاه، برپایه خرافات اجزای بدن خرس را دارای خواص درمانی می‌پندارند و این موضوع باعث شده سودجویان دست به چنین اقداماتی بزنند و اجزای بدن گونه‌های با ارزشی همچون خرس قهوه‌ای را با مبالغ گزاف به خرافاتی‌ها بفروشند.
وی تصریح کرد: خرس قهوه‌ای یکی از ده‌ها گونه‌های جانوری تحت حفاظت به شمار می‌رود که تاکنون به دلیل گستردگی سکونتگاه و اقامت نداشتن این حیوان دریک منطقه خاص، آماربرداری کارشناسان محیط¬زیست را برای ردیابی و شناسایی تعداد بی نتیجه گذاشته است. 
احمدی افزود: زیستگاه خرس قهوه‌ای بیشتردر عرصه‌های جنگلی است و این حیوان حمایت شده هرسال همزمان با فصل زمستان به خواب زمستانی می‌رود و زاد و ولدش هم درهمان فصل انجام می‌گیرد.
وی با بیان اینکه شناسایی شکارچیان غیرمجاز از سوی کارشناسان در حال بررسی است از همه مردم خواست در صورت مشاهده موارد مشابه، مراتب را از طریق شماره تماس ۱۵۴۰ به ادارات حفاظت محیط زیست شهرستان‌ها گزارش کنند.
احمدی مجازات مالی تعیین‌شده برای شکار خرس قهوه‌ای را ۵۵۰میلیون ریال و از شش ماه تاسه سال حبس اعلام کرد، اما اگر جریمه شکار یک گونه جانوری با ارزش و کمیاب هزاران برابرهم باشدبازهم دربرابرخسارت‌های زیست محیطی و انسانی اش بی ارزش است.
مرگ و شکار روز افزون حیوانات حیات وحش زنگ خطری است که در سال‌های اخیر بلندتراز همیشه به صدا درآمده است، اما بلندای این صدا هنوز هم برای مردم و متولیان کوتاه است.  
خرس قهوه‌ای از گونه جانوران وحشی حمایت و حفاظت شده است که بر اساس مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست، جریمه ناشی از ضرر و زیان شکارهر قلاده از این حیوان، ۷۵ میلیون تومان تعیین شده است.
برای دادخواهی خون خرس قهوه‌ای و هزاران حیوان بی گناه دیگرعازم "ده کهنه" می‌شوم، همگام با محیط بان منطقه به قتلگاه خرس قهوه‌ای میروم.
یکی از محیط بانان منطقه پشتکوه فلارد می‌گوید: در فرهنگ محلی گوشت شکار به منزله غذای دارویی دارای ارزش ویژه است و مردم عامی گمان می‌کنند که گوشت این حیوانات به دلیل دور بودن از دستکاری انسان دررشد و تولید خالص و مقوی است، شکارچیان و فروشندگان هم با استفاده از این فرهنگ فراگیر و نهادینه شده در روستاها، علاوه بر کشتار حیوانات بی زبان، گوشت، پوست و اجزاء آن را به نرخ‌های گزاف به مصرف کنندگان می‌فروشند. 
آقای رییسی می‌گوید: بازار خرید و فروش گوشت شکار در سال‌های اخیر گرمِ گرم شده است به خصوص وقتی فروشنده با پیوست فرهنگ دارویی بودن روغن داغِ معامله را زیاد می‌کند و هم دخل کاسبی اش و هم جیب شکارچی را پر رونق می‌کند.
وی می‌گوید:البته کشتار حیوانات وحشی، فروش و مصرف آن در بسیاری از کشور‌ها امری عادی ودر برخی مواقع از جاذبه‌ای گردشگری به شمار می‌رود.
رییسی می‌گوید: در برخی مناطق کشورخودمان هم، شکار حیوانات وحشی و درنده نوعی شجاعت به شمار می‌آید و در برخی فرهنگ‌ها معیار مهمی برای اثبات بلوغ افراد به شما می‌آید.
پس از ثبت عکس‌های مورد نیاز از محل کشته شدن خرس عازم روستا می‌شوم، غریبه ام وحضورم در روستای کوچک"ده کهنه" به چشم اهالی می‌آید، گپ و گفتی می‌کنم تا بدانند برای چه به روستا آمده ام. 
خرافات قربانگاه خرس ها:
پیرزن روستایی می‌گوید: مگر چه اتفاقی رخ داده، لابد کسی بیمار سخت و صعب العلاج داشته که خرس را شکار کرده است.
پای صحبتش می‌نشیم تا به علامت سوالات ذهنم پاسخی بدهم. 
پیرزن که اسمش مَشَ حَبیبهِ است، پس از چندین مرتبه گازگرفتن دست‌ها و کشیدن لاله‌ی گوشهایش، استغفرالله گویان می‌گوید: از قدیم، اطباء برای درمان مریضی‌های سخت، گوشت و زَهرِه خرس ماده را تجویز می‌کردند.
پس ازساعت‌ها شنیدن رمان‌ها واسطوره سرایی‌های اهالی روستا ازشفایافتن بیماران سخت و دلاورمردی‌های شکارچیان حیوانات با یکی از پزشکان و متخصصان تغذیه تلفنی گفتگو می‌کنم و از وی درباره خواص گوشت شکار می‌پرسم.
دکترحیدری با اشاره به این که هرماده غذایی می‌تواندفواید و ضرر‌هایی برای سلامتی انسان داشته باشد، می‌گوید: داشتن خاصیت آن هم درمانی و دارویی برای گوشت شکار ترفند فروشندگان برای جذب مشتری و کسب پول بیشتر است و فقط جنبه تبلیغ و سوء استفاده از مردم را دارد.
وی با بیان اینکه تاکنون در هیچ کجا مصرف دارویی گوشت شکار اثبات نشده است، گفت: استفاده از واژه دارویی بودن گوشت شکار ریشه در فرهنگ، اغراق در برتری غذایی طبیعی وبدون تصرف انسان دارد.
دکتر حیدری تصریح کرد: متاسفانه در سال‌های اخیر دخالت انسانی در تولید مواد پروتئینی و ایجاد تغییرات هورمونی منجر به تمایل بیشتر مردم به مصرف گوشت وحشی شده است. 
به یکی از پزشکان طب سنتی هم تلفن میزنم، دکتر حسنی هم معتقد است: گوشت شکار به ویژه حیوانات بزرگ نظیر گوزن، بز کوهی و یا گاو وحشی و امثالهم، خونی سوداوی (دارای مواد و مولکول‌های سنگین وزن است) در بدن تولید می کندکه برای اعضای بدن چندان مفید نیست.
وی می‌گوید: حیواناتی که درکوهستان زندگی می کنند، از نظر میزان سختی هضم و تولید سودا در رتبه اول هستند.
دکتر حسنی گفت: یکی دیگر از مشکلاتی که با مصرف بی‌رویه گوشت شکار در بدن تولید می شود، خلط صفرا است، بنابراین مصرف گوشت شکار باعث افزایش دو خلط سودا و صفرا در بدن می شود که باید در حالت طبیعی به میزان کمی در بدن باشد.
به سمت خانه دهیار می‌روم تا شب را در آنجا سپری کنم.
دهیارهم پس از اطلاع از دلیل حضورم، زوایای دیگری از انگیزه‌های مردم برای شکار حیوانات را می‌شکافد.
مراد رییسی گفت: بسیاری اززنان روستایی برای تامین مواد اولیه طلسم و جادوی دعانویسان وسحرنویسان شوهرانشان را راهی شکار می‌کنند. 
وی گفت:مواردی هم بوده که مردان هنگام درگیری وشکارحیوانات زخمی شده اندوگاهی یک عضوبدنشان را ازدست داده اند.
همراه با یکی از اهالی به درب منزل یکی ازاهالی رفتم، پیرمردی که انگارسالهاست رنگ خورشید را به چشمانش ندیده است، مرا به عنوان یک بنده گرفتار معرفی می‌کندومی گوید: این بنده خدا سالهاست چشم به راه اولادی است و اطباء جوابش کرده اند، دعایی بده مشکل و گره کارش بازشود.
پس ازدقایقی داستان بافی، نسخه‌ای می‌پیچد ومی گوید: در فلان روز قمری نعل اسبی در ورودی منزل بگذار و سپس هنگام غروب آفتاب این نوشته را همراه با کمی موی گرگ، مشک شکم آهو و دم روباه و ... درکیسه‌ای درون بالشت خود وهمسرت بگذارید، تا سه زمان (سه روز، سه هفته، سه ماه، سه سال) جواب خواهی گرفت.
به سراغ امام جمعه موقت فلارد می‌روم، ازحجت الاسلام امین خالدی درباره نسخه دعانویس و اثرات اجزای بدن حیوانات بر زندگی انسان می‌پرسم، می‌گوید: اسلام همان طور که حقّ حیات برای انسان‌ها را ارزشمند شمرده و تعدّی به آن را جایز ندانسته، حقّ حیات حیوانات را هم ایجاد وانسان‌ها را از کشتن بی هدف آن‌ها نهی‌کرده است و در اسلام شکار حیوانات باید دارای یک انگیزه معقول و الهی، مثل تأمین معاش زندگی یا در جهت تهیه غذا و فروش آن باشد، به نحوی که در احادیث هم انسان از اینکه حیوانی را برای غیر خوردن، ذبح کند، نهی کرده اند. 

حجت الاسلام خالدی گفت: برخی مراجع معتقدند اگر کسی حیوان حلال گوشتی را بصورت غیر قانونی شکارکند، جایز نیست و باید توبه و استغفار کند. 
وی تصریح کرد: بخشی از این تفکرات مردم و سوءاستفاده ساحران و دعانویسان به دلیل باور‌های غلط اجتماعی، ناآگاهی مردم از علم پزشکی است و هر کدام از این تفکرات در قرون مختلف سینه به سینه، نقل شده و گاهی نیز با مسایلی از جمله سِحر و مسایل مذهبی مخلوط شده اند.
حجت الاسلام خالدی گفت: در گذشته اطباء با توجه به تجربیات خود مواردی را تجویزمی کردند که درگذرزمان با تحریفات بسیار هنوز هم دراذهان مردم عامه وجود دارد، در حالیکه علم پزشکی بسیاری از موارد را رد یا کشف کرده است.
یادم به دو شعر خاقانی آمد که در آن به باوراطبا به اثرگذاری گوشت افعی برای درمان اشاره کرده بود:

گر برسد دست، جهان را بخور              افعی اگر چه همه سر زهر گشت
ز آن مکن اندیشه که ناپاک شد            خوردن افعی همه تریاک شد
                                                                                 خاقانی، ۱۳۷۴: ۷۶۶


کی طرفه گر عدو شد مجذوم، طرفه‌تر آن                         افعی خورنده مجذوم ارچه بسی شنیدی
کافعی شده است رمحت ز افعیش می‌رسدضر                 مجذوم‌خواره افعی جز رمح خویش مشمر
                                                                                                              خاقانی، ۱۳۷۴: ۱۹۴

در برخی متون تاریخی هم آمده است که در گذشته ازگوشت افعی، قرص‌هایی تهیه می‌کردند که در ردیف مهم‌ترین تریاک‌ها یا پادزهر‌ها بود ویا از آن برای درمان جذام استفاده می‌کردند.
سحرگاه آماده بازگشت می‌شوم، مسیر ۲۱۰ کیلومتری" ده کهنه " تا شهرکرد را باید همراه با اهالی روستا درمینی بوس طی کنم، در طول مسیر باصفدرآشنا میشوم.
دامداراست و اکنون برای مراجعه به پزشک عازم شهر است.
از روی ناراحتی و به کنایه می‌گویم: گوشتِ شکار برای درمان بیماری کارساز نبوده که برای درمان راهی شهر شده اید.‌
می‌گوید:مریضی ام سخت و از مصرف گوشت شکار گذشته است، تازه گوشت شکار هم به قدری گران شده که توان خرید و مصرفش را ندارم.  
تا رسیدن به مقصدشنوای درد و دل صفدر می‌شوم و در همین گفتمان موفق به گرفتن شماره تماس یک شکارچی کار بلد می‌شوم.
قیمت گوشت نجومی شد، اما از نوعِ شکاری اش؟!
ساعتی بعد به شکارچی زنگ میزنم و پس از دادن نشانی‌های صفدر، جویای گوشت شکار می‌شوم.
روزبِه می‌پرسد: گوشت چه شکاری می‌خواهی؟ می‌گویم: خرس ماده؟ می‌گوید: فی بالاست، از کیلویی ۸۰۰ هزار تومان شروع می‌شود.
معترض می‌شوم و می‌گویم: خیلی گران است، می‌گوید: مشتری هست، شما نخواهی در پایتخت برایش سر و دست می‌شکنند. 
روزبه می‌گوید:گوشت خرس با طبع گرم تقویت کننده قوای جنسی مردانه، زَهرِه (کیسه صفرا) آن دوای درد‌ها ناعلاج و پوستش هم برای دوری جستن از طلسم و افزایش قدرت موثر است.
روزبه با افتخار به داشتن مشتریان خاص ومتمول گفت:درتهران مشتری‌هایی دارم که یک لاشه خرس را از گوشت و پوست و پنجه هایش کامل می‌خرند، صادرات می‌کنندوبرخی حیوانات دیگرمثل گوزن تا ۱۶ میلیون هم خرید و فروش می‌شود.
این شکارچی با تجربه، اعتقادات مردم دیگر کشور‌ها را سندی بر درستی سخن خود می‌آوردو می‌گوید:مردم آسیای شرقی معتقدند، پنجه خرس برایشان شانس می‌آورد و خوردن سوپ پخته شده با پنجه خرس را عامل طولانی شدن عمر می‌دانند. 
وی می‌گوید:برخلاف کشور‌های خاومیانه در بسیار از کشور‌ها علاوه بر استفاده ازگوشت شکاربرای درمان، از آتش زدن پوست حیوان هم استنشاق می‌کنند.
روزبِه از وجود رستوران‌های سِروِ غذای شکار در تهران خبرمی دهد و می‌گوید: گوشت شکارمشتری خاص خودش را دارد و روی زمین نمی‌ماند.
تحقیقات بیشتردرباره خِرس‌ها مرا به بازار داغ خرید و فروش حیوانات وحشی به ویژه درفضای مجازی هم می‌کشاند، جایی که برخی سایت‌هایی از راه خرافه و عوام فریبی درآمد کلانی به جیب می‌زدند، درآمدی که ازخرید و فروش خرس‌های نر وماده شکار شده برای درمان تا پوست و سَر تاکسیدرمی شده حیوان بیچاره برای تزیینات خانه به دست می‌آمد.
آنجا بود که بیشتربه عمق فاجعه پی بردم و فهمیدم درواقع حیوانات همچون طبیعت قربانی خرافات وخودخواهی بشریت هستند، باور‌های غلط اجتماعی که کسی نمی‌داند، از کجا نشات گرفته اند، اما برسر محیط زیست سایه شومی انداخته اند. 
با وجود اینکه پزشکان نسبت به مصرف گوشت شکار و ابتلا به بیماری‌های ناشی از آن هشدار می‌دهند، اما مافیای شکار با دامن‌زدن به خرافات، بازارشان را داغ نگه داشته‌اندو این بازار گرمی ناشی از وجود مشتریان طالِب ناآگاه و ضعف فرهنگی در کشور است.      

 

 

 

 

 

با آن که آمار دقیقی از تعداد حیواناتی که دریک دهه اخیر شکار شده‌اند، در دست نیست، اما معاون یگان حفاظت سازمان محیط‌ زیست کشور می‌گوید: در آمار‌های این سازمان، گونه‌ها اهمیت دارند و شکار خرگوش تفاوتی با شکار خرس ندارد و هر دو در رسته پستانداران قرار می‌گیرند. 

 

 

منوچهرفلاحی می‌گوید:در زمینه شکار غیرمجاز پستانداران شاهد رشد چشمگیری درسال‌های اخیرهستیم ودر شکار پرندگان هم وضعیت بهتراز این نیست، تاجایی که شکارچیان حتی به حیوانات حرام گوشت هم رحم نکرده اند.

بازدارندگی جرائم زیست محیطی:

این درحالیست که متولیان حفظ محیط زیست از اعمال سخت گیرانه قوانین برای متخلفان خبرمی دهند.
مدیرکل محیط زیست استان می‌گوید: شورای عالی محیط‌زیست کشور برای جلوگیری از شکار جانداران حیات‌وحش، میزان جریمه را نسبت به گذشته افزایش داده است؛ اما نگاه قهری هم چندان بازدارنده نبوده و آمار شکار غیرمجاز متوقف نشده است.
احمدی گفت: براساس مصوبه شماره ۳۸۰ شورای عالی محیط‌زیست با موضوع جرایم نقدی قابل پرداخت بابت ضرر و زیان وارده به محیط‌زیست ناشی از شکار و صید غیرمجاز جانوران وحشی، تغییرات زیادی در آخرین جرایم نقدی تصویب شده، داشته است و جریمه‌های بسیاری از حیوانات در حال انقراض افزایش چشمگیری داشته است، اما همچنان شاهدشکار بی رویه حیوانات در سراسر کشور هستیم. 
احمدی با اشاره به مجازات‌های مالی تعیین‌شده برای شکار خرس قهوه‌ای افزود: دولت‌ها برای حفظ محیط زیست علاوه بر فعالیت‌های آموزشی، طرح‌های مشارکتی و مردم نهاد را اجرایی کرده اند تا با این راه‌ها جایگزینی برای کسب درآمد ایجاد کنند.
عیسی کلانتری، رییس سازمان محیط‌زیست کشور هم در یک مصاحبه خبری منتشر شده با اشاره به وضعیت شکار حیوانات در ایران و مذاکراتش با وزارت دفاع درباره توقف تولید سلاح شکاری گفت: فرهنگ مردم نسبت به محیط‌زیست بهبود یافته است. ولی وقتی با پدیده «۳میلیون اسلحه در دست مردم» مواجه باشیدکارسخت‌تر می‌شود، چراکه اگر ۳هزار نفر از این افراد، متخلف باشند و در سال ۱۰یا ۱۵بار به شکار بروند، حدود ۴۰هزار راس از حیات‌وحش شکار می‌شود.
هر چند آماری دقیق از جرایم شکار حیوانات در ایران وجود ندارد، اما براساس آمار‌های غیر رسمی، ایران رتبه دوم کشتار پرندگان مهاجر را در جهان ثبت کرده است تا جایی که در برخی شهر‌های شمالی رَدِ پرنده‌های حفاظت شده به راحتی در منوی برخی رستوران‌ها دیده می‌شود؛ حیواناتی که اگرچه شکارشان غیر قانونی است و مجازاتی از پرداخت هزینه نقدی تا زندان دارد، اما این مجازات آنچنان قدرتی برای پیشگیری از جرم نداشته است.  
از سوی دیگر شاید در گذشته شکارچیان برای قوت شب شکارمی‌کردند، اما نسل آن‌ها هم اکنون منقرض شده است و هم اکنون شکار به قصد تجارت، تفریح یا لذت باب شده و نسل گونه‌های جانوری از دست گونه انسان در خطر انقراض است، درواقع کشتارحیوانات برای خوردن گوشت آن، مفهومی جز فقر شدید فرهنگی ندارد، فقری که هم حیات وحش وهم باور‌های مردم را به نابودی می‌کشاند.  
این درحالیست که امروزخرافات، عاملی برای نابودی حیات وحش و چالش جدی فعالان محیط زیست و حامیان حقوق حیوانات شده است، معضلی اجتماعی که کشور برای ریشه کنی آن نیازمند آموزش، فرهنگسازی و همت همگانی است، آن هم در شرایط که در این میان نه مجازات‌ها زیاد کارساز است و نه قوانین برای شکارچیان مانعی به شمار می‌آید.
پس می‌طلبد دوستداران محیط زیست ابتدا با ارتقاء سطح آگاهی مردم نسبت به اهمیت و ارزش گونه‌های گیاهی و جانوری، مردم و مصرف کنندگان گوشت شکار را به عنوان متقاضیان گونه‌های جانوری از چرخه آسیب زنندگان به طبیعت بازدارند و از سوی دیگر با مطالبه گری مستمر از قانون گزاران خواستار وضع قوانین بازدارنده جدید درمباحث تخلفات زیست محیطی شوندتا بتوانند ذخایر زیست کره را همچون میراثی ارزشمند به آیندگان بسپارند. 
خرس‌ها پستاندارانی با جثه بزرگ و دم کوتاه و مخفی در میان مو‌های بلندشان هستند، سر و گردن خرس‌ها کوتاه است و هر کدام از دست‌ها و پاهایشان دارای پنج انگشت است و از لحاظ حرکتی کف رو هستند.
روستای "ده کهنه" از توابع بخش فلارد در شهرستان لردگان و در فاصله ۲۲۰ کیلومتری مرکز چهارمحال و بختیاری واقع شده است.
نویسنده: پریسا کنارنگ