ضرورت اصلاح نظام مالیاتی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، اصلاح نظام مالیاتی علاوه بر این که به توزیع عادلانه‌تر ثروت و درآمد در جامعه کمک می‌کند، می‌تواند با حمایت از فعالیت‌های تولیدی و همینطور محدود کردن فعالیت‌های غیر مولد و دلالی‌ها، منجر به جهت دهی فعالیت‌های اقتصادی هم شود.  

به تازگی خبری به نقل از یک نشریه اقتصادی منتشر شد که در سال ۲۰۲۰ با وجود تحریم و کرونا، تعداد میلیاردر‌های ایرانی ۲۲ درصد بیشتر شده و این رشد ۳ برابر میانگین جهانی بوده است. موضوعی که به نوعی ضرورت توزیع عادلانه ثروت در جامعه را گوشزد می‌کند و  کارشناسان یکی از راهکار‌های اصلی آن را اصلاح نظام مالیاتی می‌دانند.
سر و سامان دادن به نظام مالیاتی در این روز‌های اقتصاد کشور، آنقدر اهمیت دارد که یکی از محور‌های اصلی برنامه نامزد‌های انتخابات اخیر ریاست جمهوری بود. مشکلات ساختاری که باعث شده است ایران در رتبه صد و پنجاهم جهان از نظر شاخص پرداخت مالیات باشد.

رئیس سازمان امور مالیاتی گفته است، ۳۰۰ هزار نفر با درآمد‌های میلیاردی داریم که نصف آن‌ها اصلا پرونده مالیاتی ندارند و نصف دیگر هم مالیات کمی می‌پردازند و فرار مالیاتی که رقمش حداقل ۴۰ هزار میلیارد تومان است.
اما وجود این بی عدالتی مالیاتی دلایلی دارد که مهمترین آن موارد ذیل است.

• ضعف اطلاعات شفاف مالیاتی
• معافیت‌های گسترده و پنهان
• نبود تنوع در پایه‌های مالیاتی
• و استفاده از روش‌های سنتی در دریافت مالیات

که البته هر کدام از آن‌ها راه چاره‌ای دارد.
دسترسی به اطلاعات شفاف و ارتباط سامانه‌های مختلف، موضوعی است که برخی دستگاه‌ها در برابر آن مقاومت می‌کنند و یک ارتباط بین بخشی و عزمی جدی می‌تواند این مشکل را حل کند.
موضوع معافیت‌های پنهان و گسترده نیز حاشیه امنی را بسیاری از فعالیت‌های سوداگرانه و درآمدهای بادآورده ایجاد کرده است. برای حل این مشکل، بیش از ۳ سال است که دولت قصد دارد لایحه‌ای را برای اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم به مجلس بدهد که هنوز سر نگرفته است. برای همین مجلس دست به کار شده و مالیات بر خانه‌های خالی و مالیات بر عایدی سرمایه را در ۴ بخش مسکن، ارز، طلا و خودرو در دستور کار قرار داده است.
به این‌ها باید اضافه کرد؛ قانون سامانه مودیان و پایانه‌های فروشگاهی که آن هم باید از خرداد اجرا می‌شد و نشده است. قانونی که اجرایش هم به رصد واردات و تولید کالا و هم به اجرای عدالت مالیاتی کمک می‌کند.
با رفع مشکلات ساختاری، مالیات می‌تواند به عنوان ابزاری برای رونق تولید عمل کند. موضوعی که رئیس جمهور منتخب هم در نخستین نشست خبری خود به آن اشاره کرد.
با همه این ها، در صورتی که با فاصله گرفتن از روش‌های سنتی، هوشمند سازی روند‌های مالیاتی انجام شود، از مفاسد و اشتباهات انسانی فاصله گرفته و به نتیجه مطلوب نزدیک‌تر می‌شود.
اصلاح نظام مالیاتی علاوه بر این که به توزیع عادلانه‌تر ثروت و درآمد در جامعه کمک می‌کند، می‌تواند با حمایت از فعالیت‌های تولیدی و همینطور محدود کردن فعالیت‌های غیر مولد و دلالی‌ها و واسطه گری ها، منجر به جهت دهی فعالیت‌های اقتصادی هم شود.