در مکتب نهج البلاغه؛ سقوط کوفیان

به گزارش وب گردی خبرگزاری صداوسیما؛ در این مطلب وب گردی قصد داریم، خطبه شماره ۱۸۰ از کتاب ارزشمند نهج البلاغه با ترجمه محمد دشتی را مرور نماییم، ضمنا صوت خوانش خطبه و ترجمه آن ضمیمه شده است:

حضرت علي عليه السلام اين خطبه را در سال ۳۷ هجرى جهت کمک به محمّد بن ابى بکر در مصر در نکوهش یاران ایراد نمودند:

۱. نکوهش کوفیان
خدا را بر آنچه که خواسته و هر کار که مقدّر فرموده ستایش مى کنم، و او را بر این گرفتار شدنم به شما کوفیان مى ستایم. اى مردمى که هر گاه فرمان دادم اطاعت نکردید و هر زمان شما را دعوت کردم پاسخ ندادید، هر گاه شما را مهلت مى دهم در بیهودگى فرو مى روید و در هنگامه جنگ سست و ناتوانید، اگر مردم اطراف امام خود جمع شوند طعنه زده و اگر شما را براى حل مشکلى بخوانند سرباز مى زنید. پدر مباد دشمنان شما را براى پیروزى منتظر چه چیزى هستید چرا براى گرفتن حق خود در جهاد نمى کنید آیا در انتظار مرگ یا ذلّت هستید به خدا سوگند، اگر مرگ من فرا رسد- که حتما خواهد رسید- بین من و شما جدایى خواهد افتاد، در حالى که من از همنشینى با شما ناراحت و حضورتان براى من بى فایده بود.

۲. علل سقوط و انحطاط فکرى کوفیان
خدا خیرتان دهد، آیا دینى نیست که شما را گرد آورد آیا غیرتى نیست که شما را براى جنگ با دشمن بسیج کند شگفت آور نیست که معاویه انسان هاى جفا کار پست را مى خواند و آن‌ها بدون انتظار کمک و بخششى از او پیروى مى کنند و من شما را براى یارى حق مى خوانم، در حالى که شما بازماندگان اسلام، و یادگار مسلمانان پیشین مى باشید، با کمک و عطایا شما را دعوت مى کنم ولى از اطراف من پراکنده مى شوید و به تفرقه و اختلاف روى مى آورید. نه از دستورات من راضى مى شوید و نه شما را به خشم مى آورد که بر ضد من اجتماع کنید، اکنون دوست داشتنى‌ترین چیزى که آرزو مى کنم، مرگ است. کتاب خدا را به شما آموختم، و راه و رسم استدلال را به شما آموزش دادم، و آنچه را که نمى شناختید به شما شناساندم و دانشى را که به کامتان سازگار نبود جرعه جرعه به شما نوشاندم. اى کاش نابینا مى دید و خفته بیدار مى شد سوگند به خدا چه نادان مردمى که رهبر آنان معاویه و آموزگارشان پسر نابغه (عمرو عاص) باشد.

۱۸۰- و من خطبة له (علیه السلام) فی ذم العاصین من أصحابه:
أَحْمَدُ اللَّهَ عَلَى مَا قَضَى مِنْ أَمْرٍ وَ قَدَّرَ مِنْ فِعْلٍ وَ عَلَى ابْتِلَائِی بِکُمْ أَیَّتُهَا الْفِرْقَةُ الَّتِی إِذَا أَمَرْتُ لَمْ تُطِعْ وَ إِذَا دَعَوْتُ لَمْ تُجِبْ إِنْ أُمْهِلْتُمْ خُضْتُمْ وَ إِنْ حُورِبْتُمْ خُرْتُمْ وَ إِنِ اجْتَمَعَ النَّاسُ عَلَى إِمَامٍ طَعَنْتُمْ وَ إِنْ أُجِئْتُمْ إِلَى مُشَاقَّةٍ نَکَصْتُمْ. لَا أَبَا لِغَیْرِکُمْ مَا تَنْتَظِرُونَ بِنَصْرِکُمْ وَ الْجِهَادِ عَلَى حَقِّکُمْ الْمَوْتَ أَوِ الذُّلَّ لَکُمْ فَوَاللَّهِ لَئِنْ جَاءَ یَومِی وَ لَیَأْتِیَنِّی لَیُفَرِّقَنَّ بَیْنِی وَ بَیْنِکُمْ وَ أَنَا لِصُحْبَتِکُمْ قَالٍ وَ بِکُمْ غَیْرُ کَثِیرٍ لِلَّهِ أَنْتُمْ أَ مَا دِینٌ یَجْمَعُکُمْ وَ لَا حَمِیَّةٌ تَشْحَذُکُمْ أَ وَ لَیْسَ عَجَباً أَنَّ مُعَاوِیَةَ یَدْعُو الْجُفَاةَ الطَّغَامَ فَیَتَّبِعُونَهُ عَلَى غَیْرِ مَعُونَةٍ وَ لَا عَطَاءٍ وَ أَنَا أَدْعُوکُمْ وَ أَنْتُمْ تَرِیکَةُ الْإِسْلَامِ وَ بَقِیَّةُ النَّاسِ إِلَى الْمَعُونَةِ أَوْ طَائِفَةٍ مِنَ الْعَطَاءِ فَتَفَرَّقُونَ عَنِّی وَ تَخْتَلِفُونَ عَلَیَّ إِنَّهُ لَا یَخْرُجُ إِلَیْکُمْ مِنْ أَمْرِی رِضًى فَتَرْضَوْنَهُ وَ لَا سُخْطٌ فَتَجْتَمِعُونَ عَلَیْهِ وَ إِنَّ أَحَبَّ مَا أَنَا لَاقٍ إِلَیَّ الْمَوْتُ قَدْ دَارَسْتُکُمُ الْکِتَابَ وَ فَاتَحْتُکُمُ الْحِجَاجَ وَ عَرَّفْتُکُمْ مَا أَنْکَرْتُمْ وَ سَوَّغْتُکُمْ مَا مَجَجْتُمْ لَوْ کَانَ الْأَعْمَى یَلْحَظُ أَوِ النَّائِمُ یَسْتَیْقِظُ وَ أَقْرِبْ بِقَوْمٍ مِنَ الْجَهْلِ بِاللَّهِ قَائِدُهُمْ مُعَاوِیَةُ وَ مُؤَدِّبُهُمُ ابْنُ النَّابِغَةِ.