توانمندسازی معلولان در بستر جامعه و درون خانواده

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما روابط عمومی و امور بین الملل؛ رییس سازمان بهزیستی کشور در این برنامه در خصوص خدمات سازمان بهزیستی به افراد دارای معلولیت گفت:بهزیستی ۱ میلیون و ۵۵۰ هزار فرد دارای معلولیت را با انواع و درجات مختلف خفیف تا شدید معلولیت و شرایط اقتصادی زندگی متفاوت تحت پوشش دارد و هدف بهزیستی این است که افراد دارای معلولیت یک زندگی مستقل در بستر جامعه و درون خانواده همراه با منزلت اجتماعی و مثل یک شهروند عادی تجربه کنند.

وی افزود: جدا کردن افراد دارای معلولیت کار اشتباهی است و نظری که امروزه وجود دارد؛ تلفیق اجتماعی این افراد است و به همین دلیل توانمندی این افراد در دستور کار قرار دارد و شرایط جامعه نیز باید برای این‌ها مناسب شود.
وی افزود:یکی از مسائل مهم در کشور موضوع مناسب سازی است و امیدواریم شورای شهر تهران و همه شهر‌ها بتوانند مبلمان شهری، وسایل حمل و نقل، معابر، فضا‌های شهری ادارات و دستگاه‌ها و ... به گونه‌ای مناسب سازی کنند که برای همه افراد جامعه قابل تردد باشد. در غیر این صورت فرد دارای معلولیت نمی‌تواند زندگی عادی داشته باشد و باید در خانه بماند.
رییس سازمان بهزیستی کشور میزان مناسب سازی مطلوب در کشور را کمتر از ۳۰ درصد عنوان کرد و گفت:البته طی یکی دو سال اخیر اقدامات خوبی انجام شده و ستاد مناسب سازی کشور به ریاست وزیر کشور تا دو سال و نیم پیش تنها ۶ جلسه تشکیل داده بود که در دو سال و نیم اخیر ۱۲ جلسه دیگر نیز با حضور وزرای آموزش و پرورش، راه و شهرسازی، شهردار تهران و... مصوبات پیگیری شده است.
وی به مشکلات افراد دارای معلولیت در خانه‌های مناسب سازی نشده هم اشاره کرد و گفت: فردی که به طور ناگهانی به ضایعه نخاعی دچار می‌شود؛ نیاز به مناسب سازی منزل مسکونی خود دارد.
قبادی دانا افزود:در حال حاضر ۲۷ هزار معلول دچار ضایعه نخاعی تحت پوشش بهزیستی هستند که ماهانه ۱ میلیون تومان حق پرستاری به خانواده آنان پرداخت می‌شود و این رقم تا دو سال و نیم پیش ۲۰۰ هزار تومان برای ۲۰ هزار نفر بوده است. همچنین ۲۸ هزار فرد دارای معلولیت شدید و خیلی شدید که اصطلاحا وابسته به بستر هستند نیز از دو سال و نیم پیش تحت پوشش بهزیستی قرار گرفته اند. پرداخت‌ها به صورت الکترونیک و با کد ملی این افراد روی شماره شبای آن‌ها شارژ می‌شود.
وی با اشاره به گستردگی موضوع توانمند سازی افراد دارای معلولیت نیز گفت:این گستره از توانبخشی جسمی تا توانمند سازی خانواده و داشتن شغل و مسکن مناسب، شرایط مناسب تحصیلی و ... مشمول این موضوع است. همچنین ایجاد زمینه برای توانمند شدن این افراد با توانمندی خانواده آنان نیز از اهداف بهزیستی است.
رییس سازمان بهزیستی کشور به فعال شدن سامانه دانشجویی سازمان بهزیستی اشاره کرد و گفت:دانشجویان تحت پوشش بهزیستی که در دانشگاه‌های غیردولتی تحصیل می‌کنند، با ثبت نام در این سامانه می‌توانند از پرداخت صد در صدی شهریه خود برخوردار شود و اگر دانشجوی دانشگاه دولتی نیز باشد کمک هزینه تشویقی دریافت می‌کند.

راهکار‌های بهزیستی برای مقابله با محدودیت‌ها در حمایت از جامعه هدف

رییس سازمان بهزیستی کشور از فعالیت یکهزار و ۶۰۰مرکز روزانه توانبخش در سطح کشور نیز خبر داد و گفت:۴۰ درصد از این مراکز در تهران هستند که از نقاط ضعف ما هست و این مراکز باید توزیع کاملی در سطح کشور و بر اساس نیاز جامعه هدف داشته باشند. در مراکز استان‌ها شرایط نسبتا بهتر است، اما در شهر‌های دور افتاده و روستا‌ها مشکلات زیادی وجود دارد. همچنین ظرفیت این مراکز برای ۵۰ هزار نفر بوده است که در دو سال و نیم اخیر به ۱۰۰ هزار نفر افزایش پیدا کرده است که البته باز هم بسیار کم است و دسترس پذیر آن محدود است.
وی افزود:بر همین اساس مراکز خدمات بهزیستی مثبت زندگی را تشکیل داده ایم و برای ۱ میلیون و ۸۰ هزار خانوار مستمری بگیر بهزیستی (بر اساس موقعیت جغرافیایی محل زندگی) برای هر ۴۵۰ خانوار یک مرکز خدمات بهزیستی توسط بخش غیر دولتی در محلات راه اندازی کردیم. آخرین مرکز ما تقریبا ۳ ماه و اولین مرکز تقریبا ۹ ماه است که راه اندازی شده است.
وی گفت: امروز ۱۳ هزار مددکار در ۲۵۲۷ محله مشغول به خدمت هستند و البته این آغاز راه است و این مددکاران مراجعه حضور به منزل افراد دارای معلولیت دارند و از نزدیک مشکلات آن‌ها را لمس می‌کنند و این مراجعه به افراد آمار دقیقی از وضعیت آنان به ما می‌دهد تا بتوانیم مطالبه دقیق و صحیح تری از مراجع مربوط داشته باشیم.

گسترش اورژانس اجتماعی

رییس سازمان بهزیستی کشور در خصوص مراکز اورژانس اجتماعی نیز گفت:۲۰ سال از راه اندازی مرکز اورژانس اجتماعی به عنوان یک مرکز مستقل در سازمان بهزیستی می‌گذرد و بیش از ۴هزار نیرو دارد. در شرایطی که آسیب‌های اجتماعی باعث بروز مشکلات است؛ عدم وجود این اورژانس مشکلات را چند برابر می‌کند. زیرا یک مجموعه پیشرفته و به روزی است که در ارتباط با کودک آزاری، همسر آزاری، سالمند آزاری، معلول آزاری، خشونت خانگی، اقدام به خودکشی و.. وارد عمل می‌شود و به صورت ۲۴ ساعته با شماره تماس ۱۲۳ پاسخگوست و کارشناسان به صورت تلفنی و در صورت لزوم حضوری خدمت رسانی می‌کند و در صورت نیاز، افراد را به مرکز مداخله در بحران منتقل می‌کنند.
وی افزود:البته محدودیت‌های قانونی و گسترش تدریجی این مرکز و اینکه از ابتدا شاکله کاملی نداشته است؛ موجب شده است که بخشی از کارکنان این مرکز به صورت خرید خدمت یا شرکتی و .. فعالیت کنند. نداشتن امنیت شغلی و عدم یکسان سازی پرداخت در برخی مراکز در استان ها، موانع قانونی برای ورود کارشناسان به محل بروز آسیب، مشکلات لجستیکی، نداشتن اتومبیل در مراکز تازه تاسیس و ... از مشکلات این مراکز هستندکه بعضا با تصویب برخی از قوانین تا حدودی حل شده اند.
دکتر قبادی دانا در خصوص میزان آشنایی جامعه با مراکز اورژانس اجتماعی و کارکرد‌های آن نیز گفت: پیش بینی می‌کنم که اگر در این خصوص نظر سنجی صورت بگیرد؛ میزان آشنایی مردم کم باشد و نیاز داریم که رسانه بیشتر از قبل به معرفی آن بپردازد. البته سازمان بهزیستی به دلیل محدودیت‌های مالی که دارد، اگر بخواهد برای تبلیغات به رسانه پول پرداخت کند، ترجیح می‌دهد که این پول را مستقیما به خود مددجو پرداخت کند.

فعالیت سامانه‌های الکترونیکی در بهزیستی

رییس سازمان بهزیستی کشور به فعالیت ۴۰ سامانه الکترونیکی در سازمان بهزیستی اشاره کرد و گفت: این سامانه‌ها با کد ملی تمامی نیاز‌ها را مشخص می‌کند. فعالیت سامانه شفافیت با هدف نظارت بیشتر و روشنگری در خصوص هزینه‌ها و پرداخت‌های بهزیستی فعال شده است.
وی به فعالیت سامانه دیده بان با شماره ۱۴۸۲ که به نظارت‌های مردمی اختصاص دارد اشاره کرد و گفت: این سامانه با دریافت کد ملی افرادی که برای حل مشکل خود در دریافت از خدمات بهزیستی تماس می‌گیرند، کد رهگیری صادر می‌کند و تا زمانی که مشکل در اداره کل بهزیستی استان حل نشود؛ پیگیری ادامه پیدا می‌کند.

حرکت به سمت رویکردکنترل آسیب در حوزه کودکان کار و خیابانی

رییس سازمان بهزیستی کشور در خصوص فعالیت‌های بهزیستی در خصوص کودکان کار و خیابانی، گفت:رویکرد جدید بهزیستی در این زمینه از رویکرد کاهش آسیب صرف به سمت رویکرد کنترل آسیب حرکت کرده است. کودکان کار و خیابانی که در گذشته جمع آوری می‌شدند اوراق هویتی نداشتند و آمار ما دقیق نبود. طبق آمار گذشته ما قبل از ثبت مشخصات دقیق فردی و اطلاعات بیومتریک؛ حدود ۱۲ هزار کودک کار و خیابان تحت پوشش خدمات روزانه سازمان بهزیستی ساماندهی شده بودند که به ۱۶ هزار کودک افزایش پیدا کرده است
وی افزود: در حال حاضر بررسی وضعیت بیومتریک این کودکان با استفاده از عکس عنبیه آن‌ها در تهران شروع شده و در ۱۳ کلان شهر دیگر نیز ادامه دارد. بر اساس اطلاعات دوربین عنبیه، بیش از ۸۰ درصد از ۹۴۹ کودک ساماندهی شده در شهر تهران ایرانی نیستند و اکثریت قریب به اتفاق آنان افغانستانی و ۱.۵ درصد نیز پاکستانی هستند. ثبت اطلاعات بیومتریک این امکان را به ما می‌دهد تا اگر کودک از تهران به مناطق مختلف کشور فرستاده شود شناسایی شود.
دکتر قبادی دانا در خصوص زباله گردی کودکان نیز گفت: زباله گردی توسط پیمانکاران در محلات انجام می‌شود و اگر کودکی مشغول به این کار باشد از طرف پیمانکار به خدمت گرفته شده است. طرحی تصویب شده است که شهرداری‌ها پیمانکارانی را که در بازیافت زباله در محله‌ها از کودکان استفاده می‌کنند مجازات و یا لغو قرارداد کنند. اما ظاهرا این طرح موفق نبوده است، زیرا هنوز هم شاهد حضور کودکان زباله گرد در سطح شهر هستیم.

برطرف کردن پنج آسیب مهم اجتماعی در الویت است

رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: با توجه به فرمایش‌های مقام معظم رهبری و تاکید ویژه ایشان بر پنج آسیب اجتماعی سازمان بهزیستی تلاش خود را در جهت پیشگیری از این آسیب‌ها به کار گرفته ایم.

دکتر وحید قبادی دانا در آیین افتتاح دبیرخانه رصد آسیب‌های اجتماعی گفت: سازمان بهزیستی به عنوان یک سازمان تخصصی و حمایتی در حوزه افراد دارای معلولیت، زنان سرپرست خانوار، فرزندان دارای سرپرست غیر موثر و سالمندان فعال است.
قبادی دانا عنوان کرد: جای بررسی محل محور آسیب‌های اجتماعی و وحدت محله محور آسیب‌های اجتماعی خالی بود که با راه اندازی مراکز خدمات بهزیستی در سطح محلات در۲هزار و ۵۲۷ نقطه توانستیم به این مهم دست پیدا کنیم.

رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: باتوجه به اینکه جنس آسیب و نوع آسیب و عوامل خطر و نیز عوامل محافظت کننده آسیب در هر منطقه می‌تواند متفاوت باشد اگر بتوانیم محله به محله و کد پستی به کد پستی آسیب‌های اجتماعی را تک به تک بررسی کنیم و بتوانیم این دو عوامل را رصد کنیم توانسته ایم گام مهمی در این راستا برداریم.

وی افزود:علت آسیب‌های اجتماعی متنوع است علل‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سایر عوامل می‌تواند باعث این امر شوند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: از ۹۴۹ نفر کودک کار که در شهر تهران ساماندهی شده اند بیش از۸۰ درصد افغانستانی هستند و بخش دیگری پاکستانی؛ یعنی بیش از۸۰ درصد کودکان کار خیابان در تهران بر اساس آمار دقیقی که با عنبیه شکل گرفته است غیر ایرانی هستند.

قبادی دانا افزود: مجموعه مشاوره تلفنی۱۴۸۰ که مشاوره روانشناسی رایگان انجام می‌دهد می‌تواند اطلاعات خوبی درباره موضوع رصد در اختیار قرار دهد.