در مکتب نهج البلاغه؛ ياد آخرت

به گزارش وب گردی خبرگزاری صداوسیما؛ در این مطلب وب گردی قصد داریم، خطبه شماره ۱۹۵ از کتاب ارزشمند نهج البلاغه با ترجمه محمد دشتی را مرور نماییم، ضمنا صوت خوانش خطبه و ترجمه آن ضمیمه شده است:

براساس اظهارات موجود در اصول کافى این سخنرانى در شهر کوفه ایراد شد:

۱. نشانه هاى آشکار الهى
ستایش خداوندى را سزاست که نشانه هاى قدرت و بزرگى و عظمت خود را چنان آشکار کرد که دیده‌ها را از شگفتى قدرتش به حیرت آورده، و اندیشه هاى بلند را از شناخت ماهیّت صفاتش باز داشته است و گواهى مى دهم که جز خداى یکتا خدایى نیست، شهادتى بر خاسته از ایمان و یقین و اخلاص و اقرار درست و گواهى مى دهم که محمّد (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم) بنده و فرستاده اوست، خدا پیامبرش را هنگامى فرستاد که نشانه هاى هدایت از یاد رفته و راه هاى دین ویران شده بود. او حق را آشکار و مردم را نصیحت فرمود: همه را به رستگارى هدایت و به میانه روى فرمان داد «درود خدا بر او و خاندانش باد»

۲. خداشناسى
و بدانید اى بندگان خدا که خداوند شما را بیهوده نیافرید و بى سرپرست رها نکرد. از میزان نعمتش بر شما آگاه و اندازه نیکى هاى خود بر شما را مى داند. از خدا درخواست پیروزى و رستگارى کنید، از او بخواهید و عطاى او را درخواست کنید، که میان او و شما پرده و مانعى نیست و درى بروى شما بسته نمى گردد. خدا در همه جا و در هر لحظه و هر زمان، با انسان و پریان است. عطاى فراوان از دارایى او نمى کاهد و بخشیدن در گنج او کاستى نیاورد و درخواست کنندگان، سرمایه او را به پایان نرسانند و عطا شدگان، سرمایه او را پایان نمى دهند و کسى مانع احسان به دیگرى نخواهد بود و آوازى او را از آواز دیگر باز ندارد و بخشش او مانع گرفتن نعمت دیگرى نیست و خشم گرفتن او مانع رحمت نمى باشد و رحمتش او را از عذاب غافل نمى سازد، پنهان بودنش مانع آشکار بودنش نیست، و آشکار شدنش او را از پنهان ماندن باز نمى دارد.
نزدیک و دور است، بلند مرتبه و نزدیک است، آشکار پنهان و پنهان آشکار است، جزا دهنده همگان است و خود جزا داده نمى شود. پدیده‌ها را با فکر و اندیشه نیافریده، و از آنان براى خستگى و زحمات کمکى نخواسته است.

۳. یاد آخرت
اى بندگان خدا شما را به پرهیزکارى سفارش مى کنم، که عامل کنترل و مایه استوارى شماست، پس به رشته هاى تقوا چنگ زنید و به حقیقت هاى آن پناه آورید، تا شما را به سر منزل آرامش و جایگاههاى وسیع و پناهگاه هاى محکم و منزلگاه هاى پر عزّت برساند، در روزى که چشم‌ها خیره مى شود و همه جا در نظر انسان تاریک و گلّه هاى شتر و مال و اموال فراوان فراموش مى گردد. زیرا به هنگام قیامت (به گونه اى) در صور اسرافیل مى دمند که قلب‌ها از کار مى افتد، زبان‌ها باز مى ایستد، کوه هاى بلند و سنگ هاى محکم فرو مى ریزد و قسمت هاى سخت آن نرم، چون سرابى مى ماند، کوهستان‌ها با زمین هموار مى گردد چنان که نه پستى و نه بلندى موجود است، پس در آن هنگام نه شفاعت کننده اى است که شفاعت کند، و نه دوستى که نفع رساند، و نه پوزش خواستن سودى دارد.

۱۹۵- و من خطبة له (علیه السلام) یحمد اللّه و یثنی على نبیه و یعظ:
حمد اللّه
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَظْهَرَ مِنْ آثَارِ سُلْطَانِهِ وَ جَلَالِ کِبْرِیَائِهِ مَا حَیَّرَ مُقَلَ الْعُقُولِ مِنْ عَجَائِبِ قُدْرَتِهِ وَ رَدَعَ خَطَرَاتِ هَمَاهِمِ النُّفُوسِ عَنْ عِرْفَانِ کُنْهِ صِفَتِهِ.
الشهادتان
وَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ شَهَادَةَ إِیمَانٍ وَ إِیقَانٍ وَ إِخْلَاصٍ وَ إِذْعَانٍ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ أَرْسَلَهُ وَ أَعْلَامُ الْهُدَى دَارِسَةٌ وَ مَنَاهِجُ الدِّینِ طَامِسَةٌ فَصَدَعَ بِالْحَقِّ وَ نَصَحَ لِلْخَلْقِ وَ هَدَى إِلَى الرُّشْدِ وَ أَمَرَ بِالْقَصْدِ (صلّى اللّه علیه و آله و سلّم).
العظة
وَ اعْلَمُوا عِبَادَ اللَّهِ أَنَّهُ لَمْ یَخْلُقْکُمْ عَبَثاً وَ لَمْ یُرْسِلْکُمْ هَمَلًا عَلِمَ مَبْلَغَ نِعَمِهِ عَلَیْکُمْ وَ أَحْصَى إِحْسَانَهُ إِلَیْکُمْ فَاسْتَفْتِحُوهُ وَ اسْتَنْجِحُوهُ وَ اطْلُبُوا إِلَیْهِ وَ اسْتَمْنِحُوهُ فَمَا قَطَعَکُمْ عَنْهُ حِجَابٌ وَ لَا أُغْلِقَ عَنْکُمْ دُونَهُ بَابٌ وَ إِنَّهُ لَبِکُلِّ مَکَانٍ وَ فِی کُلِّ حِینٍ وَ أَوَانٍ وَ مَعَ کُلِّ إِنْسٍ وَ جَانٍّ لَا یَثْلِمُهُ الْعَطَاءُ وَ لَا یَنْقُصُهُ الْحِبَاءُ وَ لَا یَسْتَنْفِدُهُ سَائِلٌ وَ لَا یَسْتَقْصِیهِ نَائِلٌ وَ لَا یَلْوِیهِ شَخْصٌ عَنْ شَخْصٍ وَ لَا یُلْهِیهِ صَوْتٌ عَنْ صَوْتٍ وَ لَا تَحْجُزُهُ هِبَةٌ عَنْ سَلْبٍ وَ لَا یَشْغَلُهُ غَضَبٌ عَنْ رَحْمَةٍ وَ لَا تُولِهُهُ رَحْمَةٌ عَنْ عِقَابٍ وَ لَا یُجِنُّهُ الْبُطُونُ عَنِ الظُّهُورِ وَ لَا یَقْطَعُهُ الظُّهُورُ عَنِ الْبُطُونِ قَرُبَ فَنَأَى وَ عَلَا فَدَنَا وَ ظَهَرَ فَبَطَنَ وَ بَطَنَ فَعَلَنَ وَ دَانَ وَ لَمْ یُدَنْ لَمْ یَذْرَأِ الْخَلْقَ بِاحْتِیَالٍ وَ لَا اسْتَعَانَ بِهِمْ لِکَلَالٍ أُوصِیکُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِتَقْوَى اللَّهِ فَإِنَّهَا الزِّمَامُ وَ الْقِوَامُ فَتَمَسَّکُوا بِوَثَائِقِهَا وَ اعْتَصِمُوا بِحَقَائِقِهَا تَؤُلْ بِکُمْ إِلَى أَکْنَانِ الدَّعَةِ وَ أَوْطَانِ السَّعَةِ وَ مَعَاقِلِ الْحِرْزِ وَ مَنَازِلِ الْعِزِّ فِی یَوْمٍ تَشْخَصُ فِیهِ الْأَبْصَارُ وَ تُظْلِمُ لَهُ الْأَقْطَارُ وَ تُعَطَّلُ فِیهِ صُرُومُ الْعِشَارِ وَ یُنْفَخُ فِی الصُّورِ فَتَزْهَقُ کُلُّ مُهْجَةٍ وَ تَبْکَمُ کُلُّ لَهْجَةٍ وَ تَذِلُّ الشُّمُّ الشَّوَامِخُ وَ الصُّمُّ الرَّوَاسِخُ فَیَصِیرُ صَلْدُهَا سَرَاباً رَقْرَقاً وَ مَعْهَدُهَا قَاعاً سَمْلَقاً فَلَا شَفِیعٌ یَشْفَعُ وَ لَا حَمِیمٌ یَنْفَعُ وَ لَا مَعْذِرَةٌ تَدْفَعُ.