چرا به بهشت دارالسلام می‌گویند؟

 

زیارت عاشورا با مجموع درس‌های عقیدتی، سیاسی، فکری و انزجار از دشمنان اهل بیت عصمت و طهارت، در حکم محک و معیاری است که سره را از ناسره جدا می‌کند.

 

زیارت عاشورا مجموعه‌ای از درس‌هایی است که هر کدام از آن‌ها ارزش‌هایی را ارائه می‌دهند و سرفصل‌های غیر قابل تردیدی در راه انسان می‌گشاید و می‌تواند آدمی را در پیمودن راه مستقیم و رسیدن به حقیقت، راسخ و استوار کند.

 

زیارت عاشورا خود منشوری بوده که از هر جهت، نوری از آن جلوه‌گر است، زیرا این صحیفه، بهانه‌ای است برای بیان مختصر، امّا کامل از اسلام‌شناسی، معرفت‌شناسی، امام‌شناسی، جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی.

 

در این ایام می‌طلبد که اندیشمندان به کمک اعتقادات راستین و فضیلت‌مدار مؤمنان بیایند و با تبیین درست اعتقادات اسلامی، مردم را با عشق و معرفت بیشتر نسبت به ساحت مقدس پیامبر اعظم، صل الله علیه و آله و سلّم و اهل بیت ایشان علیهم‌السلام، آشنا کنند.

 

این زیارتنامه را امام محمد باقر علیه‌السلام به شیعیان تعلیم داده‌اند که فقط یک زیارتنامه جهت عرض ادب ظاهری به محضر امام حسین علیه‌السلام و یاران با وفای ایشان نیست و معانی عمیق در آن نهفته است.

 

بر همین اساس و به مناسبت ایام ماه محرم، حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمدباقر علم‌الهدی، استاد حوزه علمیه تهران از رهگذر شرح و تفسیر زیارت عاشورا، زوایای پنهانی نهفته در این زیارتنامه قدسی را مطرح کرده است که مطالب آن تقدیم مخاطبان می‌شود.

 

 

 

 

 

یکی از نام‌های بهشت در قرآن کریم، دارالسلام است که می‌فرماید: والله یدعوا الی دارالسلام و … الی صراط‌ المستقیم؛ به این معنا که خداوند شما را به دارالسلام، یعنی همان راه مستقیم دعوت می‌کند. این دارالسلام، غیر از راهی که اهل بیت علیهم‌السلام، پیش پای ما انسان‌ها قرار دادند، نیست.

 

نقل شده است که روزی، مردی خدمت امام جعفر صادق علیه‌السلام شرفیاب شد و خطاب به حضرت گفت: ای پسر رسول خدا (ص) دعا کنید من اهل بهشت باشم. حضرت فرمودند: از خدا بخواهید از بهشت خارج نشوید!

 

یارانی که آن‌جا بودند و کلام امام (ع) را شنیدند، متعجب شدند و به حضرت گفتند: ای مولا، ما که اکنون در عالم دنیا هستیم و وارد بهشت نشدیم! امام (ع) پاسخ دادند: همین که به ولایت ما اقرار می‌کنید، این اقرار به ولایت و امامت، همان بهشت است.

 

همچنین، در یکی از کتاب‌های اهل سنت، نزدیک به ۶۰ روایت آمده است که مراد از اهدنا الصراط‌ المستقیم را امیر مؤمنان علی علیه‌السلام، بیان می‌کند. بنابر این، مقصود از دارالسلام، ولایت امیر مؤمنان علی (ع) و فرزندان ایشان است.

 

قرآن کریم در آیه إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُواالصَّالِحَاتِ یَهْدِیهِمْ رَبُّهُمْ بِإِیمَانِهِمْ ۖ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ، می‌فرماید: کسانی که ایمان آوردند و نیکوکار شدند، پروردگارشان به سبب همان ایمان، آنها را به سوی بهشت هدایت می‌کند. مؤمنان در بهشت، همواره اهل تسبیح، سلام و حمد باری‌تعالی بوده و آخرین کلام آنان، سلام است.

 

روایت است، زمانی که زائر به زیارت امام، مشرّف می‌شود، ابتدا تکبیر بگوید، تحمید کند و سبحان‌الله بگوید؛ این نشان می‌دهد زمانی که زائر وارد حرم مطهر امام معصوم (ع) می‌شود، گویا وارد بهشت شده است، زیرا قرآن کریم می‌فرماید: بهشتیان، سبحان‌الله گویان، تهنیت‌ گویان و تکبیر گویان، در بهشت زندگی می‌کنند.

 

ائمه اطهار علیهم‌السلام، کربلای معلی که دربردارنده ابدان مطهر امام معصوم (ع) و یاران با وفای ایشان است، به‌عنوان بهشت معرفی می‌کنند. کربلا قطعه زمینی از بهشت بوده که هر کس با آن باشد، بهشتی است.

 

بر اساس صریح روایات، خداوند متعال در آخرت، کربلا را افضل زمین‌های بهشتی قرار می‌دهد و بهترین منزلی است که اولیای الهی در آن ساکن می‌شوند. امام جعفر صادق علیه‌السلام فرمودند: جایی‌که امام حسین علیه‌السلام در آن به خاک سپرده شده‌اند، باغی از باغ‌های بهشت است.

 

به همین سبب، نخستین سلام در زیارت عاشورا به خود امام حسین علیه‌السلام است و نخست، گفته می‌شود السَّلامُ عَلَیْکَ یَا أَباعَبْدِاللّٰهِ و سپس، اسم ایشان و نام‌های جد گرامی و پدر و مادر با فضیلت ایشان برده می‌شود.

 

شاید علت این‌که در گام نخست، بدون در نظر گرفتن نسب، به حضرت سلام داده می‌شود، این باشد که پروردگار متعال می‌خواهد حضرت اباعبدالله‌الحسین علیه‌السلام را به شخصه معرفی کند و ما انسان‌ها درجه و مقام ولایی و قدسی ایشان را به ذاته شناسایی کنیم. از این‌رو، خداوند، نسب حضرت را در مراحل بعد قرار داده است.

 

برخی از اهل سنت، امام حسین علیه‌السلام را به دلیل نسب ایشان با رسول‌الله صل‌الله علیه و آله و سلّم، به‌عنوان یکی از سادات و فرزندان خوب می‌دانند. حتی عده‌ای از اهل سنت هستند که ۱۲ امام را به امامت قبول دارند، اما قائل به خلافت این بزرگواران نیستند، زیرا امامت را متفاوت از خلافت می‌دانند و دلیل امام بودن آنها را منسوب بودن ایشان به پیامبر اکرم صل‌الله علیه و آله و سلّم، بیان می‌کنند.

 

نگاه شیعه به این موضوع، چنین نیست و هر کدام از امامان را ابتدا دارای یک جایگاه قدسی حقیقی می‌داند و سپس، نسبت ائمه اطهار علیه‌السلام به پیامبر اکرم صل‌الله علیه و آله و سلّم را مد نظر می‌گیرد. بنابر این، در آغاز زیارت عاشورا به امام حسین علیه‌السلام سلام می‌دهیم تا بگوییم عظمت و جایگاه آن حضرت، یک امر حقیقی است.

 

فراز دیگر از زیارت عاشورا می‌فرماید: السلام علیک یا ثار الله و ابن ثاره و الوتر الموتور. باید بدانیم یکی از القاب امام حسین علیه‌السلام، ثار الله است. (به معنای خون خدا؛ یعنی خداوند متعال، خون‌خواه ایشان است.)