روش برخورد با اضطراب و ترس ابتلا به کرونا

 

گسترش یک بیماری عفونی جدید در پایان دسامبر ۲۰۱۹ و در شهر ووهان چین گزارش که رسما از سوی سازمان بهداشت جهانی (WHO) به عنوان کووید-۱۹ نام‌گذاری شد. گسترش کووید-۱۹ به دلیل سرعت انتقال آن منحصر به فرد است و باعث ایجاد وضعیتی اورژانسی طی کمتر از چند ماه در سراسر کشور‌های جهان کرد.

 

این بیماری نه تنها باعث نگرانی‌های در حوزه سلامت همگانی می‌شود بلکه سبب ایجاد برخی بیماری‌های روانشناختی مانند اضطراب، ترس، افسردگی، برچسب زنی، رفتار‌های اجتنابی، تحریک پذیری، اختلال خواب و اختلال استرس پس از سانحه می‌شود.

 

ترس و اضطراب مبتلا شدن به این بیماری و همچنین از دست عزیزان، باعث ایجاد سندرم اضطراب کووید ۱۹ شده است پس برای همگی لازم است که بدانیم این سندرم چیست و چگونه می‌توان با آن مقابله کرد.

 

افسانه وکیلی، روانشناس و مدیر مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره مهر در با اشاره به سندرم اضطراب کووید ۱۹ گفت:

 

 «سندرم اضطراب کووید ۱۹ ترس از مرگ خود و مرگ عزیزان است البته تا قبل از اپیدمی کرونا برخی افراد به این سندرم مبتلا بودند، یعنی مدام ترس از دست دادن عزیزانشان را داشتند، اما در دو سال گذشته و با شیوع بیماری کرونا، تعداد افراد مبتلا به این سندرم روز به روز افزایش پیدا کرد و در حال حاضر این سندرم تمام زندگی افراد را تحت الشعاع خود قرار داده است.»

 

او افزود: «قبلا اگر این سندرم در بین برخی از افراد دیده می‌شد الان در افراد بیشتری قابل مشاهده است.»

 

وکیلی، اظهار داشت: سندرم اضطراب کووید ۱۹ شکل‌های مختلفی دارد که یک بخش آن مربوط به خودِ افراد و بخشی دیگر مربوط به عزیزان و دیگران است. آن قسمت که مربوط به خودِ افراد می‌شود این استرس است که فرد مدام با خود می‌گوید نکند کرونا گرفته باشم؟! نکند فلانی ویروس را به من منتقل کرده باشد؟!

 

او افزود: فرد هر نوع علائم بیماری از جمله تب، سرفه، تنگی نفس و... که در خود حتی به صورت خفیف مشاهده کند، استرس تمام وجودش را فرا گرفته و مدام از این دکتر به آن دکتر می‌رود و به اختلال‌هایی، چون بیخوابی و درگیری ذهنی مبتلا می‎‌شود.

 

وکیلی، تصریح کرد: این اضطراب در افرادی که قبل از اپیدمی کرونا مضطرب بودند، بیشتر نمایان می‌شود و سایر ابعاد زندگی آنان را نیز تحت الشعاع قرار می‌دهد و باعث می‌شود فرد محدودیت‌های بیشتر و فراتری از محدودیت‌های پروتکل‌های بهداشتی بین المللی برای خود قائل شود و نسبت به رعایت پروتکل‌های بهداشتی رفتار غیر منطقی در پیش بگیرد، به گونه‌ای که در خواب او، روابط عاطفی‌اش نیز اختلال ایجاد شود، برای مسائل، بیش از اندازه به شستشو اهمیت دهد و به سمت وسواس برود یا این که از ارتباط با همسر خود دوری کند و رابطه عاطفی‌اش تحت تأثیر قرار بگیرد.

 

این روانشناس در ادامه گفت: همان‌طور که اشاره کردم، یک بخشی از این سندرم در ارتباط با عزیزان و نزدیکانمان است. البته همیشه ما مراجعان و افرادی را داشتیم که با این نگرانی زندگی می‌کردند که نکند خدایی نکرده عزیز خود از جمله پدر و مادر، فرزند، همسر و... را از دست دهند.

 

او افزود: خانم‌هایی که تازه زایمان می‌کنند، معمولا این استرس بیشتر سراغشان می‌رود و مدام بالای سر نوزاد خود می‌روند تا ببینند آیا نفس می‌کشد؟ آیا بالا نیاورده؟ یا وقتی فرزندشان سرماخوردگی ساده می‌گرفت نزد چندین دکتر می‌بردند و از توصیه‌های مادر، خاله، دوست و... استفاده می‌کردند تا فرزندشان هرچه زودتر خوب شود.

 

وکیلی، اضافه کرد: همین افراد در حال حاضر بیشتر از همیشه در معرض سندرم اضطراب کووید ۱۹ قرار دارند و حتی اگر فردی به چنین سندرمی مبتلا نبود، الان حداقل به دلیل ترس از دست دادن مادر و پدرش به این سندرم مبتلا شده است. کووید ۱۹ باعث شد نه تنها افرادی که قبلا اضطراب و نگرانی داشتند به نوع شدیدتر آن مبتلا شوند، حتی افرادی هم که با آن درگیر نبودند، مبتلا شوند.

 

وکیلی، با اشاره به راه مقابله با سندرم کووید ۱۹ بیان کرد: همه ما یک‌سری گفتگو‌های ذهنی داریم که مرتب در درون خود، با خودمان صحبت می‌کنیم. اگر افکار و گفتگو‌های ذهنی ما منطقی باشد، می‌توانیم به راحتی با آن‌ها کنار بیاییم و توضیحاتی به ذهن خودمان دهیم که خودمان را قانع کنیم، اما برخی افراد، افکار غیر منطقی دارند.

 

او افزود: وقتی به آن‌ها می‌گویند با رعایت پروتکل‌های بهداشتی می‌توانید از ابتلا به بیماری کرونا دوری کنید، از محدودیت‌های پروتکل‌ها پا فراتر می‌گذارند و محدودیت‌های بسیار شدیدتری برای خود قائل می‌شوند.

 

این روانشناس، ادامه داد: طی درمان این‌گونه افراد، نخستین کاری که می‌کنیم این است تفکر‌ها و افکار غیرمنطقی آنها را روی کاغذ می‌آوریم تا متوجه شویم فرد به چه چیزی فکر می‌کند و گفتگوی درونی‌اش چیست، اغلب به این نتیجه می‌رسیم که این گفتگو‌های درونی نه تنها خودش را بلکه اطرافیانش را اذیت می‌کند و این اضطراب‌ها و گفتگو‌های مشوش درونی‌اش بر سایر ابعاد زندگی تأثیر می‌گذارد و فرد تبدیل به یک انسان تحریک‌پذیر می‌شود که آستانه تحمل او پایین است.

 

وکیلی، تصریح کرد: معمولا این‌گونه افراد یعنی مبتلایان به سندرم اضطراب دچار اختلال افسردگی می‌شوند که به دنبال آن گریه تشدید می‌شود و حتی ممکن است فرد دچار وسواس مثل شستشوی زیاد از حد شود؛ این نوع اختلال طی سال‌های اخیر با شیوع کرونا بیشتر دیده می‌شود.

 

او افزود: در سال اخیر با این موارد بسیار روبرو بودیم که خانم به حدی به بیماری وسواس مبتلا شده که وقتی همسرش وارد خانه می‌شود، حتی اجازه نمی‌دهد حرکت کند و ساعت‌ها او را مجبور به شستشو می‌کند؛ هرچند که باید پروتکل‌های بهداشتی رعایت شود، اما این اندازه رعایت، باعث بیماری می‌شود و به دنبال آن حتی روابط عاطفی افراد به هم می‌ریزد.

 

وکیلی، اظهار داشت: همان‌طور که اشاره کردم مرحله نخست مقابله با این سندرم، نوشتن افکار مزاحم و ناراحت‌کننده روی کاغذ است. سپس، فرد باید افکار منطقی را جایگزین افکار غیر منطقی کند و سپس به این فکر کند که این افکار منفی و مزاحم، چه تغییری در زندگی او ایجاد کرده است. با انجام این کارها فرد می‌تواند با افکار مزاحم و اضطراب‌های شدید مبارزه کند و اگر در انجام این کار به‌تنهایی ناتوان بود، به یک درمانگر و روانشناس مراجعه کند.