خانه پوشالی آمریکا، از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تا ۳۱ اوت ۲۰۲۱

   به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما؛ «محمدرضا تقی زاده» کارشناس مسائل بین الملل در یادداشتی نوشت: پس از ۲۰ سال از حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، رسانه‌های جهان در ۳۱ اوت ۲۰۲۱، تصاویر خروج آخرین نظامی آمریکایی از افغانستان را پخش کردند؛ تصاویری که نشان دهنده حقارت آمریکایی‌ها بود.

در ۲۰ سال گذشته دو رویداد تاریخی در افغانستان رخ داد، یکی زمانی بود که جرج بوش رئیس جمهوری وقت آمریکا در زمان حادثه ۱۱ سپتامبر فرمان حمله به افغانستان را صادر کرده بود و دیگری دستور «جو بایدن» رئیس جمهوری کنونی آمریکا برای خروج از افغانستان.

آمریکا پس از ۲۰ سال نیرو‌های خود را در حالی از افغانستان خارج کرد که طالبان به قدرت بازگشته است؛ در این نوشتار روند ورود ایالات متحده به افغانستان و خروج حقارت بار آن بررسی می‌شود.

حملات ۱۱ سپتامبر، حادثه‌ای که ابرقدرتی آمریکا را به چالش کشید
ساعت ۸:۴۶ دقیقه صبح ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، پرواز شماره ۱۱ خطوط هوایی آمریکا به ضلع شمالی برج‌های دوقلوی تجارت جهانی در منطقه «منهتن» جنوبی شهر نیویورک برخورد کرد؛ تنها چند دقیقه بعد یعنی در ساعت ۹:۰۳ دقیقه صبح، پرواز شماره ۱۷۵ شرکت «یونایتد ایرلاینز» به ضلع جنوبی ساختمان‌های تجارت جهانی برخورد کرد.

دولت آمریکا پس از این حملات اعلام کرد هواپیما‌های آمریکایی را ۱۹ هواپیماربا از گروه القاعده ربوده‌اند که ۱۵ نفر از آن‌ها تبعه عربستان سعودی، ۲ نفر تبعه امارات، یک نفر تبعه مصر و یک نفر دیگر تبعه لبنان هستند.

همانگونه که دولت آمریکا در آن زمان اعلام کرد، شمار زیادی از هواپیماربایان در این حادثه اتباع عربستان سعودی بودند، اما آمریکا به بهانه سرکوب القاعده و حذف طالبان از قدرت، ۷ اکتبر ۲۰۰۱ به افغانستان در قالب ائتلافی حمله کرد؛ حکومت طالبان، ۷۰ روز بعد از حمله آمریکا و متحدانش سقوط کرد.

انگلیس، فرانسه و آلمان به عنوان متحدان اصلی ایالات متحده در این جنگ بودند و از اقدامات آمریکا پشتیبانی می‌کردند.

دولت آمریکا تا سال‌ها ترجیح می‌داد درباره نقش عربستان در حوادث ۱۱ سپتامبر اظهارنظری نکند، اما در نهایت سال ۲۰۱۶، مجلس سنای آمریکا در این باره گزارشی که به «گزارش ۲۸ صفحه» معروف شد، از رده محرمانه خارج کرد.

آنچه گزارش ۲۸ صفحه‌ای مشخص می‌کند این است که بعضی از هواپیماربایان ۱۱ سپتامبر از افراد مرتبط با حکومت سعودی، کمک‌های مالی دریافت کرده‌اند؛ منابعی در پلیس فدرال آمریکا (اف بی آی) معتقد بوده‌اند که حداقل دو نفر از حامیان هواپیماربایان، مأموران سرویس امنیت و اطلاعات خارجی عربستان سعودی بوده‌اند.

در بخش از این گزارش آمده است که مقام‌های عربستان سعودی در آمریکا ممکن است پیوند‌های دیگری با القاعده و سایر گروه‌های تروریستی داشته باشند.

به هر حال پس از ۲۰ سال، جو بایدن رییس جمهوری آمریکا تحت فشار‌های خانواده‌های قربانیان حوادث ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ دستور داده است طی شش ماه آینده بخشی از اسناد مربوط به این حملات را از حالت محرمانه خارج شود و در اختیار مردم قرار گیرد.

خروج حقارت بار نظامیان آمریکایی از افغانستان
ارتش آمریکا ۳۱ اوت ۲۰۲۱ اعلام کرد که آخرین نظامی خود را از افغانستان خارج کرده است تا بدین ترتیب ۲۰ سال اشغال افغانستان توسط ایالات متحده رسما پایان یابد و آمریکا بدون دستاوردی با حقارت افغانستان را ترک کرد.

ژنرال کنت مک کنزی فرمانده مرکزی نیرو‌های آمریکا (سنتکام) خطاب به خبرنگاران گفت: «آخرین هواپیمای "سی ۱۷" در ساعت ۳:۲۹ بعدازظهر فرودگاه بین‌المللی حامد کرزای را ترک کرد و آخرین هواپیمای با سرنشین، اکنون مشغول خروج از حریم هوایی افغانستان است.»

ساعاتی پس از خروج حقارت بار آخرین نیروی تروریست آمریکایی از افغانستان، سفارت آمریکا در کابل در وب‌سایت خود اعلام کرد که تمام عملیات این سفارتخانه به حال تعلیق درآمده است.

در وب‌سایت این سفارتخانه آمده است که کمک به شهروندان آمریکایی و خانواده‌های آن‌ها در افغانستان از این پس در سفارت آمریکا در دوحه قطر، انجام خواهد شد.

پس از خروج آخرین نظامی آمریکا از افغانستان پس از ۲۰ سال اشغال، فیلم‌هایی در رسانه‌ها منتشر شد که جشن گرفتن نیرو‌های طالبان را نشان می‌داد.

تلفات و هزینه‌های آمریکا در افغانستان
بر اساس اعلام وزارت دفاع آمریکا، از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱، ۲ هزار و ۴۴۲ نظامی آمریکایی در افغانستان کشته و ۲۰ هزار و ۶۶۶ نفر نیز زخمی شده‌اند.

آخرین آمار کشته شدگان نظامیان آمریکایی در افغانستان، مربوط به انفجار فرودگاه بین المللی حامد کرزای کابل در ۲۶ اوت ۲۰۲۱ بود؛ بر اساس آخرین آمار در این حمله، دست‌کم ۱۳ نظامی آمریکایی کشته شدند.

وب سایت "آی کژوآلتیز" (iCasualties) نیز در گزارشی نوشت، جنگ و درگیری‌های افغانستان همچنین باعث کشته شدن یکهزار و ۱۴۴ نفر از نیرو‌های ائتلاف ناتو شده است.

همچنین آمار دولت آمریکا نشان می‌دهد از زمان آغاز جنگ افغانستان تاکنون، حدود ۸۸۷ میلیارد دلار هزینه شده است، اما پروژه «هزینه‌های جنگ» دانشگاه براون تخمین زده که هزینه کلی این جنگ ۲.۲۶ تریلیون دلار بوده است.

به نوشته پروژه «هزینه‌های جنگ» دانشگاه براون، برخلاف جنگ‌های دیگر در تاریخ آمریکا، ایالات متحده برای تامین مالی جنگ در افغانستان وام‌های هنگفت گرفته و فقط حدود ۵۳۰ میلیارد دلار سود پرداخت کرده است.

بروز مشکلات روانی در نظامیان آمریکایی
شدت خروج حقارت بار آمریکا از افغانستان پس از دو دهه اشغال این کشور، به حدی است که بر روحیه نظامیان تروریست آمریکایی تاثیر مخرب روانی گذاشته است.

پایگاه خبری هیل وابسته به کنگره آمریکا در گزارشی نوشت، بسیاری از نظامیان فعلی و سابق آمریکایی در چند هفته اخیر از چگونگی پایان جنگ ۲۰ ساله افغانستان ابراز ناامیدی و یاس کرده اند، موضوعی که موجب افزایش افسردگی و مشکلات مربوط به سلامت روان در آن‌ها شده است.

در همین زمینه؛ «جان کربی» سخنگوی وزارت دفاع آمریکا گفت، همه ما به خوبی می‌دانیم که اتفاق‌های ماه‌های اخیر بر روی سلامت روان جامعه نظامیان ما تاثیرات زیادی گذاشته است که البته اگر برای آن برنامه ریزی مشخصی نداشته باشیم این تاثیرات روز به روز بیشتر خود را نمایان خواهد کرد.

«مارک میلی» رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا هم در این باره اظهار کرد: «همه ما از درد و خشم حوادث ۲۰ سال گذشته در افغانستان به ویژه ۲۰ روز آخر حضور در این کشور رنج می‌بریم. من تمام احساسات و ناراحتی‌های این روز‌های نظامیان را در مورد خشم از حوادث افغانستان درک می‌کنم. من هم مانند آن‌ها از آنچه به ویژه در چند هفته اخیر در این کشور رخ داد متاسفم.»

آمریکایی‌ها بیش از ۷۰ درصد فرودگاه کابل را تخریب کردند
دولت آمریکا ادعا می‌کند میلیارد‌ها دلار صرف بازسازی افغانستان کرده است، اما گزارش دیدبان دولت آمریکا برای بازسازی افغانستان موسوم به «بازرس کل ویژه بازسازی افغانستان» که مارس ۲۰۲۱ منتشر شد، نشان می‌دهد این پول هدر رفته است.

وجود فساد مالی و اداری گسترده و نابسامانی‌های متعدد در افغانستان در کنار سوء مدیریت آمریکایی‌ها باعث شد تا منابع مالی که آمریکا مدعی هزینه کردن آن در افغانستان است از بین برود، بدون اینکه این پول‌ها بتواند در مسیر بهبود زندگی مردم افغانستان که از جنگ و خرابی‌های گسترده دچار رنج بزرگی هستند موثر واقع شود. در واقع آمریکا مسئول نا امنی، خرابی و فقر در افغانستان است.

ژنرال «فرانک مک کنزی» گفت که نیرو‌های آمریکایی ۷۳ فروند هواپیما را قبل از خروج از افغانستان از کار انداختند.

در اینباره، مولوی رحمت الله گلزار رئیس سازمان هواپیمایی غیرنظامی افغانستان گفت، سربازان آمریکایی پیش از ترک افغانستان ۷۰ درصد از تجهیزات فرودگاه بین المللی حامد کرزای در کابل را تخریب کردند.

رئیس سازمان هواپیمایی افغانستان افزود، هرجا نیرو‌های آمریکایی مستقر شدند چه در فرودگاه بین المللی کابل و چه سایر فرودگاه ها، ابتدا زیرساخت‌ها را ایجاد و سپس آن را به طور کامل تخریب کردند. چیزی برای افغان‌ها باقی نمانده که بخواهند از آن استفاده کنند.

ایستادگی مردم پنجشیر ادامه دارد
نیرو‌های طالبان ششم اوت ۲۰۲۱ کنترل شهر زرنج، مرکز ولایت نیمروز را بطور کامل در اختیار گرفتند؛ طالبان پیش از آن نیز چند شهر و ولسوالی (شهرستان) را به کنترل خود در آورده بود، اما شهر زرنج، اولین مرکز یک ولایت افغانستان بود که به دست طالبان افتاد.

طالبان ۱۵ اوت ۲۰۲۱ نیز شهر کابل، پایتخت افغانستان را به تصرف خود در آوردند و پنجشیر تنها ولایتی است که هنوز به دست طالبان نیافتاده است.

در حالی که برخی منابع رسانه‌ای از تصرف ولایت پنجشیر به دست طالبان خبر می‌دادند، «احمد مسعود» پسر احمد شاه مسعود فرمانده مجاهدین سابق ضد شوروی‏، سقوط پنجشیر را تکذیب و تأکید کرد تا او زنده است این اتفاق رخ نخواهد داد.

درگیری در پنجشیر همچنان ادامه دارد و هر دو طرف می‌گویند که در درگیری‌ها برتری دارند.

مردم ولایت پنجشیر که به نماد ایثار و مقاومت در افغانستان معروف هستند، در زمان حمله اتحاد جماهیر شوروی نیز تسلیم نظامیان شوروی نشدند و در مقابل آنان ایستادگی کردند.

ارتش شوروی با همکاری ارتش جمهوری دموکراتیک خلق افغانستان جمعاً ۹ حملهٔ بزرگ را به دره پنجشیر در طول دوران اشغال افغانستان سازماندهی کرد که منجر به خسارت‌های زیاد به منطقه و اهالی پنجشیر شد، اما باوجود نبرد‌های سهمگین، هرگز نتوانستند به موفقیتی دست یابند.

جمع بندی
مروری بر حوادث ۲۰ سال گذشته اشغال افغانستان توسط آمریکا نشان می‌دهد که مردم افغانستان فقر، نا امنی، بیکاری و آسیب‌های جنگ را بخشی از میراث شوم آمریکا در کشورشان می‌دانند.

آمریکا از زمان اشغال افغانستان تا خروج از آن، یکبار دیگر به مردم جهان ثابت کرد که قابل اتکا نیست و هر جایی قدم بگذارد، نا امنی و درگیری بر جای می‌گذارد.

مردم افغانستان که از وضع موجود در کشورشان خسته شده اند، از طالبان انتظار دارند به رویکرد ضد آمریکایی خود ادامه دهد و اجازه ندهد کشورشان دوباره توسط بیگانگان اشغال شود.

مردم افغانستان همچنین امیدوارند نیرو‌های طالبان اسیر فرقه گرایی، گروه گرایی و قوم گرایی نشوند و دولتی فراگیر در کشورشان تشکیل دهند.