تقویم تاریخ؛ از پایان تزار تا تصرف اسکندریه

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صداوسیما، مهم‌ترین رویداد‌های تاریخی جهان در چنین روزی (بیست و چهارم شهریور) به شرح زیر است:

درگذشت عبدالحسین زرین کوب، پژوهشگر ادبیات و تاریخ ایران
۲۲ سال پیش در چنین روزی ۲۴ شهریور سال ۱۳۷۸ هجری شمسی؛ دکتر "عبدالحسین زرین کوب" استاد بنام تاریخ و ادبیات فارسی درگذشت. دکتر عبدالحسین زرین کوب، پژوهشگر برجسته ادبیات و تاریخ، در سال ۱۳۰۱ ش در بروجرد به دنیا آمد. وی پس از پشت سرگذاشتن تحصیلات ابتدایی و دبیرستان در سال ۱۳۲۷ ش، با کسب عنوان رتبه اول موفق به دریافت لیسانس و سپس فوق لیسانس و دکترا گردید. استاد زرین کوب در سال ۱۳۳۰ ش، در کنار عده‏‌ای از دانشمندان و استادان برای مشارکت در طرح ترجمه مقالات دایرة المعارف بزرگ اسلامی دعوت شد و همکاری شایانی نمود. وی سالیان متمادی در دانشگاه تهران تدریس نمود و مدتی مدیریت گروه ادبیات فارسی این دانشگاه را برعهده داشت. زمینه اصلی پژوهش استاد، مطالعه در تاریخ و فرهنگ اسلامی و نقد ادبی است. ایشان با تبحر در زبان فارسی و تسلط بر زبان و ادبیات عرب و آشنایی با چند زبان اروپایی و مشخصاً انگلیسی و فرانسوی، آثار پرارزشی از خود به یادگار گذاشت که تألیف فلسفه شعر، نقد ادبی در ۲ جلد، شعر بی‏دروغ، از کوچه رندان و نیز ترجمه ادبیات فرانسه در قرون وسطی، متافیزیک و فن شعر و... از آن جمله‏ اند.

استقلال کشور‌های آمریکای مرکزی از اسپانیا
۲۰۰ سال پیش در چنین روزی پانزدهم سپتامبر سال ۱۸۲۱ میلادی کشور‌های آمریکای مرکزی از استعمار اسپانیا خارج شدند. کشور‌های نیکاراگوئه، السالوادور، کاستاریکا، هُندوراس و گواتمالا واقع در امریکای مرکزی از اوایل قرن شانزدهم، تحت استعمار اسپانیا قرار گرفتند. از آغاز قرن نوزدهم، موج استقلال‏ طلبی در این مناطق آغاز شد و با به هم ریختن اوضاع داخلی اسپانیا و ضعف حکومت مرکزی، مناطق مستعمره به سمت استقلال به پیش رفتند. سرانجام شورش ‏های گسترده مردمی نتیجه داد و در ۱۵ سپتامبر ۱۸۲۱، استقلال این کشور‌ها اعلام شد و همگی به جز السالوادور که تا آن زمان یکی از ایالات گواتمالا بود، پس از استقلال به امپراتوری بزرگ مکزیک پیوستند. در سال ۱۸۲۳ م، این کشور‌ها از امپراتوری مکزیک جدا شده و همراه با کشور‌های منطقه، اتحادیه دیگری را به نام فدراسیون ایالات امریکای مرکزی تشکیل دادند. این اتحادیه نیز چندان دوام نیافت و در سال ۱۸۳۹ از هم گسیخت. پس از فروپاشی این اتحادیه، هر یک از کشور‌ها به استقلال کامل دست یافته و حکومتی مرکزی تشکیل دادند.

تصرف اسکندریه مصر توسط قوای متجاوز انگلیسی
۱۳۹ سال پیش در چنین روزی پانزدهم سپتامبر سال ۱۸۸۲ میلادی شهر اسکندریه مصر توسط قوای متجاوز انگلیسی اشغال شد.
شهر اسکندریه در سال ۳۳۲ قبل از میلاد توسط اسکندر مقدونی ساخته شد و پس از آن در طی سال‏‌های متمادی، محل علم و دانش و هنر بوده است. در اواخر قرن هجدهم به اشغال فرانسویان درآمد. این شهر که به وسیله یک کانال به رود نیل متصل می‏شود و خود نیز در ساحل دریای مدیترانه قرار دارد اهمیتی تجاری دارد. در اواخر قرن نوزدهم بار دیگر اهمیت و جایگاه اقتصادی اسکندریه باعث شد تا توجه دولت‏‌های انگلیس و فرانسه به آن معطوف گردد. در سال ۱۸۸۰ م پادشاه وقت مصر، نظارت مشترک فرانسه و انگلیس بر امور مالی مصر را پذیرفت که این عمل باعث مخالفت و شورش مردم شد. توفیق پاشا ناچار شد دولتی مخالف منافع دولت‏های اروپایى بر سر کار آورد، ولی در نتیجه فشار بریتانیا و فرانسه، این دولت منحل شد. در نیمه سپتامبر سال ۱۸۸۲، دولت بریتانیا که از تجدید شورش مردم بیم‏ناک بود اسکندریه را تصرف کرد و در آن نیرو پیاده نمود. فرانسه از پشتیبانی از این اقدام امتناع کرد و خود را کنار کشید و بدین ترتیب، امور مصر تحت نظارت بریتانیا قرار گرفت.


پایان امپراتوری روسیه تزاری و اعلام حکومت جمهوری شوروی سوسیالیستی
۱۰۴ سال پیش در چنین روزی، پانزدهم سپتامبر ۱۹۱۷، با اعلام حکومت جمهوری شوروی در روسیه، امپراتوری تزار‌ها در این کشور به پایان رسید.
با اوج‏گیری مخالفت‏ها با رژیم تزار، که مشکلات ناشی از جنگ جهانیِ اول به آن دامن می‏زد، اعتصابات و شورش‏ها، کشور روسیه را فراگرفت، به صورتی که تزار برای مقابله با این وضعیت، دسته‏ هایى از نیرو‌های در جنگ را احضار نمود و مأموریت سرکوب مردم رابه آن‏ها واگذار کرد، گرچه دراین میان، بسیاری از سربازان نیز به مردم پیوستند. اوج‏گیری مشکلات، باعث شد تا تزار برای فرونشاندن اعتراضات، به انحلال پارلمان روسیه موسوم به دوما بیاندیشد. در نیمه مارس ۱۹۱۷ م تزار نیکلای دوم استعفا داد و دولت جدیدی شکل گرفت. این دولت با اعلام حکومت جمهوری در نیمه سپتامبر ۱۹۱۷، برنامه‏‌های اصلاحی را در دستور کار قرار داد، اما از حل مسائل بنیادین، سر باز زد. حکومت جمهوری، چند ماه بیشتر به حیات خود ادامه نداد چرا که با رسیدن لنین و یارانش و بر پا شدن انقلاب اکتبر، حکومت جمهوری شوروی سوسیالیستی روی کار آمد.