ماجرای ۱۸۶ شبانه روز دلشوره‌ی شبه جزیره انجیله چه بود؟

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز مازندران، یک روز گرم تابستانی، مقصدم در هیاهوی روز‌های قرمز کرونایی، شهرستان بهشهر، تالاب بین المللی میانکاله است. دمای هوا اندکی گرمتر از دیگر نقاط مازندران است، هواشناسی دمای ۴۰درجه را ثبت کرده است. شبه جزیره میانکاله، جای که هم دریا، جنگل، کویر را می‌توان یکجا دید و از دیدنش و زیبای هایش بار‌ها و بار‌ها خدا را شاکر بود. خبری از ساخت و ساز‌های لاکچری در سواحل این خطه از شمال نیست. موضوع راز لبخند ژکوند میانکاله است.

به دنبال دلشوره نگین انگشتری شمال که ۱۸۶ شبانه روز است، لب هایش می‌خندد، اما چشم هایش غمگین است غمگین از دست درازی‌ها.

چه کسی راز لبخند ژکوند میانکاله را می‌داند؟! / ماجرای ۱۸۶ شبانه روز دلشوره در شبه جزیره انجیله یا میانکاله چه بود؟
نام قدیمی اش را می‌نویسم؛ شاید کمی قدرش را بیشتر بدانیم؛ هزار و یک دلیل وجود دارد که نگین انگشتری شمال، یکی از ذخیرگاه‌های طبیعی زیست کره دارد به یغما می‌رود.

حدود ۱۵ هزار هکتار تالاب بین المللی میانکاله یعنی یک سوم از ۶۸ هزار هکتارش خشک شده است دلایلش را کارشناسان پایین آمدن سطح تراز آب دریای خزر، پسروی دریا و احداث ۲۰۰ استخر پرورش غیر مجاز ماهی در بالا دست بیان کرده اند، برای درمان دلشوره‌های این شبه جزیره بکر به جای جراحی قلب باز از روش بالون استفاده کرده اند، مسکن‌های لحظه‌ای که لحظه‌ای دردش را التیام می‌دهد و لحظه‌ای دیگر.

پشت پرده آتش سوزی‌های میانکاله چیست؟

آن روز که نامش به مرور زمان از میان قلعه، شبه جزیره انجیله و نیم مردان به پناهگاه بین المللی حیات وحش میانکاله تغییر کرده بود، شاید فکرش را نمی‌کرد روزی باید ۱۸۶ شبانه روز کابوس آتش ببیند.

چند مین باری است که به میانکاله می‌روم، به یاد صحبت‌های مشهد رمضان افتادم که در بخشی از گزارش حیات گاومیش‌ها در این شبه جزیره می‌گفت: پناهگاه حیات وحش میانکاله ۸ تا ۱۳ سال قبل پر آب، پر ماهی، سرسبز و تا چشم کارمیکرد پرنده زمستان گذران و تابستان گذران بود و تا حالا تا چشم کار می‌کند خشکسالی هست و دود و آتش...

به میانکاله می‌رسم دو تراکتور قدیمی که دو مخزن آب پشتش یدک بسته شده در ورودی پناهگاه حیات وحش میانکاله نگاهم را به خودش جذب می‌کند، آقای کلانه رییس پناهگاه با خنده تلخ به استقبال ما می‌آید و می‌گوید:خودروی اطفای حریق ماست تا با آن به جنگ آتش‌ها برویم.

آب که رفت، آتش آمد / آتش و دامدار

بهار و تابستان میانکاله در تقلای نفس‌های آخرش در میان آب و آتش دست و پا می‌زند، یکی از محیط بانان که مشغول خاموش کردن حریق در بخشی از میانکاله است، می‌گوید: میانکاله وضعیت مناسبی ندارد هر کسی می‌تواند بیاید و هرکاری دلش بخواهد بکند از جمله آتش به دل این طبیعت بی دفاع بی اندازد و برود.

او می‌گوید: تامین چراگاه توسط دامداران غیر مجاز مهمترین علت آتش سوزی‌ها در منطقه است چرا که دام‌ها زیاد شده و علوفه گران و نایاب ...

این محیط بان می‌گوید: بافت پیچ در پیچ انارستان ترش میانکاله با ذائقه دامدار غیرمجاز خوش نیست، چون برای ورود دامش و خودش دچار مشکل می‌شود در نتیجه برای چرای دام هایش ناچار دست به دامن آتش می‌شود.

یکی دیگر از محیط بانان می‌گوید: با آبی که برای خاموش کردن آتش استفاده میشد برگ‌ها و بوته‌های سبز از دل خاک بیرون آمده اند دوباره میانکاله جان می‌گیرد با رویش سازیل، بوته تمشک و نهال‌های انار ...

علی یکی دیگر از محیط بان محیط زیست میانکاله هم می‌گوید: شکارچیان غیرقانونی هم دستی بر این آتش سوزی‌ها دارند، آن‌ها برای شکار بحری و شاهین و فروش این گونه جانوری با قیمتی باور نکردنی به ثروتمندان کشور‌های عربی تیشه به ریشه شبه جزیره انجیله می‌زنند.

آتش و سوداگران خشخاش

کشت کنندگان خشخاش هم در کنار دامداران و شکارچیان غیرمجاز آتش به جان ذخیرگاه طبیعی زیست کره می‌اندازند.
علی کلانه رییس محیط زیست پناهگاه حیات وحش میانکاله می‌گوید: محیط بانان در گشت‌های خود دو باغ از خشخاش را شناسایی و کشف کردند و تحویل مراجع قضایی دادند.

او می‌گوید: مکان‌های خاصی را سوداگران انتخاب و به کشت خشخاش اختصاص میدهند و خودشان با جی پی اس آن را پیدا میکنند.

هر ۱۰۰۰ هکتار یک محیط بان؟!‌

می‌پرسم پس محیط بانان شما کجا هستند که این همه دست درازی به نگین انگشتری شمال کشور می‌شود.

معاون اداره کل محیط زیست استان مرا به بخش دیگری از میانکاله می‌برد آنجا دو محیط بان زیر چادر نشسته اند، آن‌ها زیر گرمای طاقت فرسا دیده بانی می‌دهند تا مبادا گوشه‌ای از این طبیعت بکر ناخوش احوال شود، شبیه پدر دلسوز پاسوز میانکاله شده اند. آن‌ها می‌گویند به دلیل کمبود نیرو مجبوریم شیفت بیشتری بمانیم، برخی مواقع آتش سوزی به قدر وسیع است که تا ۳ شبانه روز زمان می‌برد تا کامل آتش خاموش شود.

آن‌ها می‌گویند: دامداران بومی مجاز منطقه که کار اصلی شان پرورش گاومیش است در خاموش کردن این آتش سوزی‌ها خیلی به ما محیط بانان کمک کرده اند.

این حرف محیط بانان را حاج اکبر و اسدالله گاومیش دار تایید می‌کنند و می‌گویند: ما خودمان حدود ۲ هکتار آتش را با همکاری محیط بانان مهار کردیم و کربلایی اسدالله دچار آسیب هم شد.

معاون اداره کل محیط زیست استان هم گفت: تالاب بین‌المللی میانکاله ۶۸ هزار هکتار مساحت دارد که فقط ۲۰ نفر نیروی حفاظت دارد.

اسماعیلی با اشاره به کمبود نیروی حفاظت افزود: کمبود تجهیزات و امکانات هم از مشکلات نگهداری این منطقه است بودجه‌ای برای خرید تجهیزات و امکانات اطفای حریق نداریم.

پناهگاه حیات وحش میانکاله برای سی و سومین بار در آتش سوخت.

رئیس پناهگاه حیات وحش میانکاله بهشهر عصر دیروز تلفنی گفت: با این آتش سوزی جدید در ۲ روز مانده به پاییز ۳۳ مورد حریق از ابتدای امسال تاکنون در میانکاله رخ داده که براثر آن بیش از ۲۷۰ هکتار از میانکاله در آتش سوخته است.

علی کلانه افزود: در هر بار آتش سوزی پوشش گیاهی سازیل و درختچه‌های انار و انواع گونه‌های جانوری طعمه حریق می‌شوند.

او با بیان اینکه بخش زیادی از آتش سوزی‌ها در پناهگاه حفاظت شده میانکاله به عمدی است گفت: نیاز به همراهی داریم تا برای همیشه به حریق‌های سریالی در میانکاله پایان دهیم.

سپاه بهشهر و منابع طبیعی به مدد محیط بانان میان قلعه یا میانکاله آمدند

برای جلوگیری از آتش سوزی‌های گسترده در منطقه میانکاله، سپاه بهشهر و حفاظت منابع طبیعی استان به میدان آمده اند تا میانکاله‌ای که کم آب شده بود، دیگر دلشوره آتش نداشته باشد.

سرهنگ حسن پور قربان فرمانده سپاه بسیج بهشهر نیز گفت: بیش از ۱۰ روژ به صورت میدانی با حضور گشت رضویان محله محور منطقه را پایش کردیم، نقاط پر حادثه و در معرض آتش شناسایی شد تا حریق در نطفه خفه شود.

سرهنگ مجید ذکریایی فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری استان هم می‌گوید: برای حفاظت منطقه نیازمند به نصب سیستم هوشمند و سامانه مانیتورینگ در عرصه ملی هستیم تا به دود، آتش، شکستن شاخه و برگ درختان، صدای آره موتوری حساس باشد.

او گفت: تعدادی افراد متخلف در قالب متهم شناسایی و دستگیر شدند.

تالاب بین المللی میانکاله به عنوان ۱۱ منطقه طبیعی ایران به عنوان ذخیرگاه طبیعی زیست کره در فهرست یونسکو قراردارد و انواع گونه‌های گیاهی و جانوری کمیاب در آن زیست می‌کنند نیاز به نظارت ویژه دارد تا پس از خشک شدن بصورت عمدی و غیر عمدی سوزانده نشود.

قصه پر غصه میانکاله ادامه دارد؛ بوتولیسم در کمین پرندگان زمستان گذران

چند روزی است مهاجرت پرندگان زمستان گذران از جمله خوتکا‌ها و چلنگر‌ها به آبگیر‌ها و تالاب‌های مناطق شمالی آغاز شده است امیدواریم تالاب میانکاله میزبان خوبی برای این مهمانان زمستان گذران باشد

شبه‌جزیره میانکاله شبه‌جزیره‌ای در منتهی‌الیه جنوب‌شرقی دریای مازندران، در ۱۲ کیلومتری شمال شهر بهشهر قرار دارد. مساحت آن بیش از ۶۸ هزار هکتار و ارتفاعِ آن بینِ ۱۵ تا ۲۸ متر کمتر از سطحِ دریای آزاد است.

آتنا رستمی آله خیلی

خبرنگار سرویس اجتماعی خبرگزاری_صداوسیما_مازندران