نجات ماهی آزاد، گران‌ترین ماهی دریای خزر

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز مازندران، مدیر کل شیلات مازندران گفت: شیلات برای حفاظت از از ماهی آزاد، این گونه ارزشمند دریای خزر مرکز بازسازی و حفاظت از ذخایر ژنتیکی آزاد ماهیان دریای خزر را در کلاردشت راه اندازی کرده است.

اسحاقی افزود: ماهیان آزاد همه ساله برای تخم ریزی وارد رودخانه چشمه کیله تنکابن می‌شوند و کارشناسان شیلات در صورت مشاهده این ماهیان، آن را صید و برای تکثیر به کلاردشت منتقل می‌کنند.

او با بیان اینکه بیش از ۱۳ هزار قطعه ماهی آزاد مولد و پیش مولد اکنون در این مرکز نگهداری می‌شود، ادامه داد: ۲۷۰ هزار قطعه بچه ماهی آزاد تکثیر شده در مرکز بازسازی آزادماهیان کلاردشت پارسال در دو رودخانه دو هزار و سه هزار تنکابن رهاسازی شده بود.

اسحاقی گفت: در دو سال گذشته جهشی بزرگ در تکثیر و بازسازی آزادماهیان دریای خزر اتفاق افتاده است و امسال نیز تعداد بچه ماهیانی که تکثیر و رهاسازی می‌شوند بیشتر از پارسال خواهد بود.

رئیس گروه پایش بازار شیلات مازندران نیز  با بیان اینکه ماهی آزاد گونه‌ای کمیاب و برند خاص دریای خزر است، گفت: آمار دقیقی از صید ماهیان آزاد در دریای خزر وجود ندارد، اما در فصل صید که ۶ ماه طول می‌کشد کمتر از تعداد انگشتان دو دست در تور صیادان شمالی می‌افتند. 

عسگری با بیان اینکه ماهی آزاد شامل قیمت گذاری نمی‌شود وعرضه و تقاضا در بازار قیمت آن را مشخص می‌کند، ادامه داد: هر قطعه از این ماهی به دلیل کمیاب بودن قیمت بالا و چند میلیونی دارد و قیمت آن نیز با روش سنتی چوب زنی تعیین می‌شود.

او افزود: چوب زنی سبکی برای فروش ماهی و شبیه مزایده یا حراجی است که صیادان ماهی را به بالاترین پیشنهادی که حجره داران یا خریداران می‌دهند می‌فروشند.

یک عدد ماهی آزاد در بازار‌های شمال به روش سنتی چوب زنی ۳ تا ۷ میلیون تومان خرید و فروش می‌شود.

وضعیت کنونی ماهی آزاد در دریای خزر

دریای خزر بزرگترین دریاچه جهان بیش از یک هزار و ۶۰۰ گونه و زیر گونه از انواع آبزیان از جمله ماهی آزاد را در خود جای داده است.

ماهی آزاد یا ماهی سالمون یا ماهی آزاد دریای شمال در ردهٔ آزادماهیان قرار دارد. ماهیان آزاد مولد برای تخم ریزی نیمه نخست مهر هر سال از دریای خزر به سمت آب‌های شیرین مهاجرت می‌کنند و لابه لای سنگ‌های بستر رودخانه تخم ریزی و با این کار چرخه زیستی خود را تکمیل می‌کنند.

میزان صید ماهی آزاد ۵۰ سال قبل بین ۴۱۰ تا ۶۲۰تن می‌رسید امروزه، اما میزان صید ثبت شده این گونه ارزشمند در سال‌های اخیر حتی به یک تن هم نمی‌رسد چرا که به دلیل تخریب و آلودگی رودخانه‌ها و برداشت بیش از اندازه و غیرمجاز شن و ماسه از بستر رودخانه‌ها عملا زایشگاه ماهیان آزاد نابود شده است و با ادامه این روند این گونه بسیار بی نظیر با رها کردن تخم‌های خود در جا‌های نامناسب، فرصت زادآوری و بقای نسل را از دست می‌دهد.

در مورد تفاوت ماهی سالمون و ماهی قزل آلا باید اشاره کرد که این دو ماهی از یک خانواده هستند، اما گوشت بدن ماهی سالمون صورتی یا نارنجی (گل‌بهی) است. ماهی سالمون منبع مناسبی برای ویتامین D و ویتامین E محسوب می‌شود و نسبت به ماهیان دیگر امگا ۳ و پروتئین بیشتری دارد.