آمبولی ریه چگونه تشخیص داده می‌شود؟

به گزارش گروه وب گردی خبرگزای صدا و سيما، خون در ریه‌ها از طریق شریان ریوی از قلب به ریه‌ها منتقل می‌شود. خون با اکسیژن غنی می‌شود و سپس دوباره به قلب باز می‌گردد و قلب خون غنی از اکسیژن را به بقیه بدن پمپ می‌کند. هنگامی که لخته خون به یکی از شریان‌هایی که از قلب به ریه‌ها منتقل می‌شود، آویزان گردد آمبولی ریه (PE) نامیده می‌شود.

لخته، جریان طبیعی خون را مسدود می‌کند و این انسداد می‌تواند مشکلات جدی مانند آسیب به ریه‌ها و سطح پایین اکسیژن در خون ایجاد کند. کمبود اکسیژن می‌تواند به سایر اعضای بدن نیز آسیب برساند، اما اگر لخته بزرگ باشد یا شریان توسط لخته‌های کوچکتر مسدود شود، آمبولی ریه می‌تواند کشنده باشد.

پزشکان چگونه آمبولی ریه را تشخیص می‌دهند؟
پزشک ابتدا با یک معاینه فیزیکی شروع می‌کند. وی پا‌ها را بررسی می‌کند تا ببیند آیا پا‌ها متورم، دردناک، تغییر رنگ داده یا گرم شده اند. این‌ها نشانه‌های احتمالی ترومبوز ورید عمقی است. سپس پزشک تعدادی آزمایش مانند آزمايش خون را انجام می‌دهد.

آزمایشاتی که می‌توانند میزان اکسیژن و دی اکسید را اندازه گیری کنند.
آنژیوگرافی توموگرافی رايانه ای (CTPA): این آزمایش، نوع خاصی از آزمایش اشعه ایکس است. پزشک رنگ (کنتراست) را به رگ‌ها تزریق می‌کند. آن‌ها قادر خواهند بود رگ‌های خونی در ریه‌ها را با اشعه ایکس مشاهده کنند.

اسکن تهویه/پرفیوژن (V/Q): این آزمايش در صورتی که CTPA در دسترس نباشد یا برای شما مناسب نباشد، استفاده می‌شود، از مواد رادیواکتیو برای نشان دادن اینکه کدام قسمت از ریه‌ها جریان هوا (تهویه) و جریان خون (پرفیوژن) دارند استفاده می‌کند. در صورت کاهش جریان خون در یک ناحیه خاص با وجود جریان هوا طبیعی است، ممکن است لخته وجود داشته باشد.

آنژیوگرافی ریوی کاتتر: این دقیق‌ترین آزمایش برای تشخیص PE است و در صورتی که سایر آزمایشات نتایج واضحی را نشان نداد، ممکن است مورد استفاده قرار گیرد. یک متخصص لوله نازک و بلند (کاتتر) را به یک ورید بزرگ در کشاله ران وارد می‌کند و سپس رنگ را از طریق کاتتریزاسیون تزریق می‌کند. تصاویر رگ‌های خونی داخل ریه در اشعه ایکس نشان داده می‌شود. این به دلیل وجود CTPA در حال حاضر به ندرت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

MRI: اگر فرد باردار است یا پزشک نگران این است که آزمایش‌های دیگر که از کنتراست برای شما مضر باشد، ممکن است گزینه خوبی باشد.

اکوکاردیوگرام: این یک سونوگرافی از قلب است. نمی‌تواند PE را تشخیص دهد، اما نشان می‌دهد که آیا به دلیل چیزی بر قلب فشار وارد شده است یا خیر.

علائم آمبولی مزمن
آمبولی مزمن همان چیزی است که تنفس را بسیار سخت می‌کند، اما این علائم ممکن است در ابتدای بیماری خفیف باشند، فقط با سرفه متناوب شروع می‌شوند و سپس بیمار احساس تنگی نفس می‌کند و با هر پیشرفت این علائم می‌تواند برای مدت طولانی ثابت بماند.
این علائم می‌توانند با سفت شدن قفسه سینه یا افزایش تولید خلط بدتر شوند. برخی از افراد مبتلا به آمبولی مزمن دارای علائم حاد هستند.

آیا آمبولی ریه خطرناک است؟
اگر عواملی که خطر ترومبوز ورید عمقی و آمبولی ریه را افزایش می‌دهند وجود داشته باشند، آمبولی ریه می‌تواند جدی باشد که این علائم عبارتند از:

• ابتلا به سرطان
• داشتن سابقه آمبولی ریه در خانواده، به این معنی که ارثی است.
• شکستگی در ناحیه ساق پا یا لگن.
• حالت‌های متعدد افزایش انعقاد خون یا اختلالات لخته شدن ارثی از جمله جهش ژن پروترومبین و افزایش سطح هموسیستئین.
• جراحی عمومی.
• افزایش وزن بیش از حد.
• فرد مبتلا بیش از ۶۰ سال سن دارد
• مصرف استروژن یا تستوسترون.

درمان آمبولی ریه
آمبولی‌های ریوی معمولاً از رگ عمیق در پا‌ها به ریه‌ها منتقل می‌شوند. پزشکان این امر را ترومبوز وریدی عمیق (DVT) می‌نامند. این لخته‌ها زمانی ایجاد می‌شوند که خون آزادانه از طریق پا‌ها عبور نکند؛ بنابراین، گزینه‌های درمان PE شامل موارد زیر است:

دارو‌های ضد انعقاد: این دارو‌ها همچنین به عنوان رقیق کننده خون توصیف می‌شوند و توانایی لخته شدن خون را کاهش می‌دهند و این ممکن است به جلوگیری از تشکیل لخته و جلوگیری از ایجاد لخته‌های جدید کمک کند. نمونه‌هایی از این ضد انعقاد‌ها وارفارین و هپارین هستند.

محلول و درمان فیبرینوژن: این دارو‌ها به صورت داخل وریدی تجویز می‌شوند و برای تجزیه لخته موثر هستند. این دارو‌ها فقط در شرایط تهدید کننده زندگی قابل استفاده هستند.

برش آمبولی ریه: این جراحی به ندرت برای از بین بردن آمبولی ریه استفاده می‌شود، اما عموماً در موارد شدید زمانی انجام می‌شود که آمبولی ریه برای به دست آوردن دارو‌های ضد انعقاد بسیار بزرگ باشد یا این وضعیت ناپایدار باشد.

ترومبکتومی از راه پوست: پزشک ممکن است یک لوله بلند و نازک و توخالی (کاتتر) را از طریق رگ خونی به محل انسداد منتقل کند، که توسط اشعه ایکس هدایت می‌شود. هنگامی که کاتتر در جای خود قرار گرفت، می‌توان از آن برای شکستن انسداد استفاده کرد.

تفاوت بین آسم و بیماری مزمن انسدادی ریه
آسم و بیماری‌های انسدادی ریه بیماری‌های ریوی هستند و هر دو باعث تورم در مجاری تنفسی می‌شوند که تنفس را مشکل می‌کند، اما:
آسم: تورم اغلب ناشی از چیزی است که به آن حساسیت دارید، مانند گرده یا فعالیت بدنی. آسم بهتر می‌شود. علائم می‌توانند ظاهر شوند و بروند، و شما ممکن است برای مدت طولانی بدون علامت باشید.

بیماری انسدادی ریه: نامی است که به گروهی از بیماری‌های ریوی اطلاق می‌شود که شامل آمفیزم و برونشیت مزمن ناشی از آمفیزم است. در بیماری انسدادی ریه، علائم ثابت هستند و در طول زمان حتی با درمان بدتر می‌شوند.