خطر ابتلا به دیابت در افراد دارای اضافه وزن

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز خراسان جنوبی؛ مدیر گروه بیماری‌های معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با بیان اینکه بیماری دیابت با افزایش قند خون مشخص و این بیماری از شایع‌ترین بیماری‌های غددی است که بسیار پرهزینه و پر عوارض است، گفت: به صورت معمول وقتی که ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشیم و قند خون را اندازه گیری کنیم، اگر قند خون ۱۲۶ و بالاتر باشد و این تست دو بار تکرار شود، تشخیص دیابت برای فرد داده می‌شود.

شایسته در خصوص انواع مختلف بیماری دیابت افزود: دیابت نوع یک که معمولا در کودکان و نوجوانان اتفاق می‌افتد و حدود ۱۰ درصد بیماران دیابتی را شامل می‌شود و  دیابت نوع ۲ که معمولا در بالغان اتفاق می‌افتد هر چند که سن ابتلا به این نوع دیابت در کشور ما ۱۵ سال کاهش پیدا کرده است.

وی با بیان اینکه معمولا بیماری دیابت در دهه ۵ و ۶ زندگی شایع بوده، اما هم اکنون به دهه ۳ و ۴ رسیده و حتی درکودکان هم بیماری دیابت نوع ۲ شیوع پیدا می‌کند، نوع دیگر، دیابت بارداری است که به دلیل هورمون‌های خاصی که در دوران بارداری از جفت ترشح می‌شود، معمولا اتفاق می‌افتد.

به گفته وی نوع چهارم هم انواع دیگر دیابت هستند که به دلیل بیماری‌های دیگر مثل بیماری‌های ژنتیک یا اختلالات دیگر ممکن است ایجاد شوند.

شایسته افزود: آن چیز که هفته ملی دیابت به آن اختصاص داده شده، بیماری دیابت نوع ۲ است که ۹۰ درصد بیماران دیابتی را شامل می‌شود.

وی افزود: بیماری دیابت نوع ۲  با یک اختلال در تحمل گلوکز و یک حالتی که نسبت به انسولین ممکن است آن حساسیت لازم را نداشته باشند شروع می‌شود و در برخی از افراد کاهش ذخایر انسولین و در برخی دیگر گیرنده‌هایی که مسئول اتصال هستند به بحث انسولین و باعث ورود گلوکز (سوخت اصلی سلول ها) به داخل سلول‌ها می‌شوند دچار اختلال می‌شود و بیماری دیابت شروع می‌شود.

مدیر گروه بیماری‌های معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با بیان اینکه مصرف زیاد قند و شیرینی مستقیم باعث دیابت نمی‌شود گفت: قند و شیرینی کالری بالایی دارند و می‌توانند منجر به افزایش وزن و چاقی شوند که یکی از مهمترین عوامل ابتلا به دیابت است.

به گفته وی یکی از گروه‌هایی که در معرض خطر دیابت اند، کسانی هستند که افزایش وزن و چاقی دارند باقی گروه‌ها هم افرادی که سنشان بالای ۳۰ سال است و اضافه وزن یا چاقی دارند.

وی به تعریف اضافه وزن و چاقی هم براساس BMI است  اشاره کرد و افزود: در این رابطه شاخص توده بدنی که وزن افراد را در یک کسر، وزن افراد صورت کسر و قد افراد به متر مخرج کسر ضرب در خودش عددی را به ما می‌دهد که اگر این عدد بین ۲۰ تا ۲۵ باشد، این افراد طبیعی هستندکه زیر ۲۰ را معمولا لاغری در نظرمی گیریم و بالای ۲۵ یعنی ۲۵ تا ۳۰ را اضافه وزن در نظر می‌گیرند و از ۳۰ تا ۳۵ چاقی درجه یک، ۳۵ تا ۴۰ درجه ۲ و ۴۰ به بالا هم چاقی مفرط یا چاقی درجه ۳ است.

شایسته گفت: هرچه اضافه وزن و چاقی بیشتر شود، ریسک ابتلا به دیابت بیشتر می‌شود .

به گفته وی باقی افرادی که در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند، افرادی هستند که فشار خون بالا دارند و یا کسانی که سابقه خانوادگی دیابت دارند که در دیابت نوع ۲خیلی خیلی مهم است در بستگان درجه یک و حتی بستگان درجه ۲ مبتلا به دیابت باشند، ریسک ابتلا به دیابت در این افراد افزایش پیدا می‌کندو همچنین کسانی که چربی خون بالا هم دارند در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند.

شایسته افزود:خانم‌هایی که در سن بارداری قرار دارند و سابقه سقط بدون علت داشتند و یا سابقه تولد فرزند با وزن ۳.۵ کیلو به بالا را داشتند و یا خانم‌هایی که سابقه دیابت بارداری داشتند در معرض خطر ابتلا به دیابت قرار دارند.

وی گفت: مهمترین علامت دیابت بی علامتی است، چون زمانی که علائم اصلی بیماری بروز پیدا می‌کند، یعنی دیابت از چند سال قبل شروع شده، ولی علائم آن چنانی ندارد، ولی وقتی که بیماری علامت دار می‌شود، معمولا با ۳ علامت اصلی پر ادراری، پر نوشی و پر خوری بروز پیدا می‌کند و علائم دیگری مثل ضعف، خستگی، دیر بهبود یافتن زخم ها، خارش در قسمت‌های مختلف بدن می‌تواند جزو نشانه‌های دیابت باشد.

به گفته وی گاهی اوقات افراد با علائم اولیه مراجعه نمی‌کنند بلکه با عوارض دیابت یا عوارض ناشی از خود بیماری دیابت مانند تاری دید، درگیری کلیه یا درگیری اعصاب مراجعه می‌کنند.

دکتر و معمولا ظرف ۲ هفته کودک با علائم پر خوری، پر نوشی و پر اداری ممکن است مراجعه کند و یا حتی با علائم دیگری که منجر به کاهش هوشیاری کودک می‌شود که متاسفانه دیابت نوع ۲ در کودکان مخصوصا کودکانی که اضافه وزن دارند، روز به روز افزایش پیدا می‌کند.

به گفته وی به صورت معمول وقتی که ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشیم و قند خون را اندازه گیری کنیم، اگر قند خون ۱۲۶ و بالاتر باشد و این تست دو بار تکرار شود تشخیص دیابت برای فرد داده می‌شود کسانی که قندشان بین ۱۰۰ تا ۱۲۶ است اصطلاحا اختلال قند ناشتا دارندکه اگر سبک زندگی خود را تغییر ندهند در ۵ سال آینده به سمت دیابت واضح می‌روند.