کاری که می تواند بسیاری از مشکلات را کم کند

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، برای دچار نشدن به این آفات و یا رفع آن‌ها اولین مرحله، شناخت مواردی است که آسیب‌ها را به وجود می‌آورند، زیرا تا وقتی که رفتار‌های آسیب زا شناخته نشوند، نمی‌توان برای محقق نشدن و یا رفع آن‌ها اقدام صحیحی داشت.
از آفات ارتباطی که تعاملات را با خطرات جدّی مواجه می‌کند و نمی‌توان به سادگی از کنار آن عبور کرد رفتار‌هایی است که به هر طریق اسباب خشمگین کردن فرد مقابل را فراهم می‌کند. نکته‌ای که امیرالمومنین علیه السلام به زیبایی از آن به این صورت یاد کرده است: «زمانی که انسان دوست خود را ناراحت و خشمگین ساخت، زمینه جدایی را فراهم ساخته است.» [نهج البلاغه، حکمت ۴۸۰]نمی‌شود انکار کرد که اگر انسان با رفتار خود، فردی را خشمگین کرد با این کار یقیناً او را از خود دور کرده است.
البته همانطور که در روایت نیز به صورت مطلق آمده خاصیت خشمگین کردن این است که طرف مقابل از انسان دور خواهد شد خواه خشم و ناراحتی فرد مقابل به ناحقّ ایجاد شده باشد و یا به حقّ!
از باب نمونه فرض شود که انسان به درستی و با شیوه‌ای صحیح نکاتی را برای مخاطب خود که کاری ناصحیح را انجام داده بازگو کرده است، اما شخص مقابل به غلط عصبانی و ناراحت شده که این را نمی‌توان اتفاق بدی دانست چرا که در این گونه موارد نیت شخص تذکر دهنده، مانع شدن از تحقق یک اشتباه بزرگ بوده و فرض نیز چنین است که مراحل تذکر را به درستی طی کرده است، اما فرد مقابل از روی ناآگاهی و یا عناد خشمگین می‌شود و به قدم گذاشتن در بی‌راهه خود اصرار می‌ورزد که عاقبت این مخالفت و ناراحتی را امیرالمومنین علی (علیه السلام) اینگونه می‌فرماید: «مخالفت کردن با مشاورِ دلسوز و فهمیده و کار آزموده، حسرت به بار می‌آورد و پشیمانی در پی دارد.» [نهج البلاغه؛ خطبه ۳۵].
اما آنجا که انسان به نادرستی فرد مقابل را آزرده خاطر و خشمگین کرده است از دو حالت خارج نیست. گاهی انسان آگاهانه دست به چنین رفتار‌هایی می‌زند و در طول زندگی به دفعات متعدد افراد پیرامون خود را به ناحق خشمگین و آن‌ها را از خود دور می‌کند که این می‌تواند ناشی از برخی اختلالات روحی باشد که به صورت وراثتی و یا اکتسابی و یا محیطی ایجاد شده و می‌بایست از طریق بررسی‌های کارشناسانه و در نهایت تغییر سبک زندگی و حتی دارو درمانی به دنبال برطرف کردن آن بود. اما حالت دوم که شایع‌تر است و اکنون آن را مورد بررسی قرار خواهیم داد این است که بسیاری از اوقات انسان‌ها ناآگاهانه و بدون قصد، کاری می‌کنند که دوستان حقیقی خود را خشمگین کرده و آن‌ها را از خود دور کرده و یا حتی برای همیشه آن‌ها را از دست می‌دهند.
چنان که آمد این مورد از شایع‌ترین موارد محسوب می‌شود و معمولا انسان‌ها دوست ندارند اطرافیان و عزیزانشان را از روی عمد و به غلط ناراحت کرده و از خود دور کنند، اما تحت تاثیر برخی عوامل، کاری را انجام می‌دهند و یا مطلبی را بر زبان جاری می‌کنند که اسباب دور شدن فرد مقابل را فراهم می‌آورد و نه تنها با این کار دوست خود را رنجانده و اسباب مشکلات دنیایی را برای خود فراهم می‌آورند بلکه یقینا آثار سوء این برخورد می‌تواند سختی‌هایی را برای زندگی پس از مرگ آن‌ها هم فراهم آورد. پس یقینا بهترین کار این است که ببینیم چگونه می‌توان از بروز این گونه رفتار‌ها جلوگیری کرد.
شاید بتوان یکی از عوامل اصلی در تحقق این گونه رفتار‌ها را عدم آگاهی دانست. متاسفانه شاهد این هستیم که در بسیاری از موارد انسان‌ها حتی به نیّت خیرخواهانه اقدام به کار‌هایی می‌کنند، اما باتوجه به آگاهی نداشتن به زوایای مختلف آن کار، آن چه انجام می‌شود نتیجه‌ای نخواهد داشت مگر ایجاد ناراحتی و بروز مشکلاتی که ممکن است به راحتی قابل جبران نباشد.
پس شاید بتوان گفت بهترین عاملی که می‌تواند مانع بسیاری از مشکلات محسوب شود و از تحقق اختلافات زیادی جلوگیری کند بالابردن سطح آگاهی‌ها می‌باشد؛ لذا می‌بینیم در روایات، حضرات معصومین (علیهم السلام) بالابردن سطح بینش و عقل را از امور مهم معرفی می‌کنند که دوری از آن، انسان را دچار هلاکت خواهد کرد چنان که از امام سجاد (علیه السلام) چنین روایت شده که حضرت می‌فرماید: «کسی که بینش و عقل خود را به کمال نرساند (و در رکود فکری به سر برد) به سادگی در هلاکت و گمراهی و سقوط قرار خواهد گرفت.» [مستدرک الوسائل ج‏۱۱، ص: ۲۰۷]نویسنده: طاهر قلی‌زاده محمدی کارشناس مباحث ارتباطات اجتماعی و خانواده.