بود و نبود جهان

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری صداوسیما مرکز زنجان؛قصه یکی بود یکی نبود روغن نباتی جهان به ایستگاه آخر رسید.

سالهای نه چندان دور کافی بود از صنعت استان سوال بپرسی، بی شک در جواب  نام روغن نباتی جهان به عنوان یکی از صنایع فعال و بزرگ استان به گوش می رسید.

اواسط شهریورماه سال 85 فاز نخست کارخانه روغن نباتی جهان در استان زنجان با تولید  420 تن روغن در روز به بهره‌برداری رسید.

در نگاه به تصاویر آرشیوی شرکت، جنب و جوش کارگران نشان از تولید بالای این شرکت می دهد.

افتتاحی که شاید فقط در چند سال نخست برای کارگران خوش یمن بود و بعد از آن نانی که قرار بود برای آنها روغنی شود را نه تنها روغنی نکرد، بلکه آن را آجر کرد.

و حالا شاید یکی از نام‌های پر تکراری که زنجانی‌ها آن را در مورد مشکلات کارگری شنیده‌اند کارخانه روغن نباتی جهان باشد شرکتی که هر از چندی سر ناسازگاری گذاشته و با تعدیل چند نیرو و یا تعطیلی شرکت حاشه‌ساز می‌شود.

اما این شرکت چرا و چگونه از یک برند تجاری موفق و خوشنام به یک واحد مشکل‌دار که کج‌دار و مریز به راه خود ادامه می‌دهد تبدیل شده است و آیا امیدی به آینده این شرکت وجود دارد.

روغن نباتی جهان در اواخر کار دولت دهم به بهانه خصوصی‌سازی بنابر اصل ۴۴ قانون اساسی و بدون حضور سازمان خصوصی‌سازی به شخص حقیقی سپرده شد تا دور جدیدی از حیات خود را آغاز کند، اما این واگذاری هرگز کمکی به اقتصاد استان و یا کارگران این شرکت نبود، بلکه بهانه ای بود برای تعدیل‌ها و اعتصابات و بیکاری کارگران.

از بین کارگران قدیمی این مجموعه که حالا از کارخانه اخراج شده اند سراغ محمد محمدی  ، سرپرست خط تولید را گرفتم، وی هم اکنون در یکی از فروشگاه های زنجیره ای مشغول کار است.

محمد میگوید:بارها و بارها برای دفاع از حقوق کارگران این مجموعه اعتراض کردیم ، اما صدایشان به جایی نرسید و کارگران یکی پس از دیگری اخراج شدند.

واگذاری و خصوصی‌سازی چند شرکت در کشور دارای حاشیه‌های فراوانی بوده است، شرکت‌های مانند هپکو، نیشکر هفت‌تپه و... که از جمله آنها می‌توان به شرکت روغن نباتی جهان نیز اشاره کرد، شرکتی که بعد از واگذاری کمتر روی خوش دید و کسانی که در این میان بیشترین آسیب را دیدند کارگران آن بودند.

در مراحل تحقیق به سراغ یکی از مدیران ارشد که حالا دیگر در این کارخانه فعالیت ندارد رفتم.

کشاورز می گوید:کارخانه‌ای که با به‌روزترین و مدرن‌ترین دستگاه‌های روز تجهیز شده و چرخه کامل بسته‌بندی را داشت، قبل از واگذاری روزانه تا 420 تن تولید داشت اما کم‌کم رو به افول رفت تا اینکه تولید آن به کمتر از 50 تن رسید تا بسیاری از متخصصان زبده شرکت به دلیل افت تولید چاره را در جدایی از این شرکت ببیند.

وی افزود:مشکلات با تعدیل‌ها و اخراج‌های گاه و بی‌گاه ادامه یافت تا اینکه از کل کارگران که در زمان واگذاری حدود 640 نفر بود، اکنون فقط 80 کارگر باقی مانده است و شرکتی که در سه شیفت کاری فعال بوده این روزها به زور فقط در یک شیفت و آن هم شاید برای ظاهر سازی فعالیت دارد.

*درد و دل کارگران با رئییس دستگاه قضا در سال 1398*

 کارگران شرکت در زمان حضور رئیس قوه قضائیه در زنجان و در 14 شهریور 1398 مشکلات خود را با حجت الاسلام والمسلمین رئیسی در میان می‌گذارند و وی قول پیگیری حق و حقوق و مشکلات آنها را می‌دهد.

کارگران دلیل اصلی کارخانه را خود مالک عنوان کردند و گفتند: مالک اراداه ای برای فعالیت این کارخانه ندارد.

دکتررئیسی پس از شنیدن سخنان کارگران و درخواست توضیح از مسؤولان استانی در خصوص مشکلات این کارخانه در جلسه شورای اداری استان قول پیگیری و به سرانجام رسیدن مشکلات این کارخانه را می‌دهد و می‌گوید: آیا قرار بود با خصوصی‌سازی کارگران بیکار شوند که در این خصوص نیز ما پیگیری می‌کنیم.

پیگیری‌های رئیس قوه قضاییه موجب حل مشکلات کارگران شرکت می‌شود، اما بعد از چند ماه بهبود وضعیت، مشکلات دوباره به کارخانه باز می‌گردد.

مدیرکارخانه روغن نباتی جهان با اشاره به اینکه شرکت بعد از مهرماه 1398 و بعد از ساماندهی و رفع برخی مشکلات تولید خود را آغاز کرده است، گفت: از مهرماه سال گذشته تاکنون و بعد از برطرف شدن مشکلات فنی و تهیه مواد اولیه اقدام به تولید روغن کرده که میزان میانگین تولید روزانه بین 35 تا 40 تن روغن بوده که روانه بازار می‌کند.

اوایل سال 1400 بود که  تلاش داشتیم از مراحل تولید و حضور کارگران در شرکت عکس و فیلم تهیه کنیم که مدیر کارخانه گفت؛ در حال حاضر مجوز ورود خبرنگاران به شرکت داده نمی شود.

عکس العمل چنینی مدیران و حرف و حدیث های دریافتی ازکارگران نشان از خاموشی دوباره دستگاه ها درروغن نباتی جهانی می داد.

درآن برهه از زمان تلاش برای مصاحبه با مسئولان استانی و کشوری بی نتیجه ماند.

*زمان به وقت آبان 1400*

رییس‌جمهور کشورمان درجریان سفر استانی به زنجان،به بازدید کارخانه‌ای رفت که پیش از این و در دوران ریاست بر قوه قضاییه هم یکبار از آن بازدید کرده بود؛ کارخانه روغن نباتی جهان که به دلیل واگذاری به بخش خصوصی، سال‌ها از رونق افتاده و قرار بود با تمهیدات صورت گرفته حالا پر رونق به کار خود ادامه دهد.

برخی خبرها نشان می‌داد روند تولید در این کارخانه متوقف شده است، شاید همین خبرها بهانه حضور دوباره حجت الاسلام والمسلمین رئیسی در روغن نباتی جهان ، اینباربه عنوان رئیس جمهور شد.

هنگام ورود رئیس جمهور به روغن نباتی جهان برخی از دستگاه های خط تولید درحال تولید روغن بودند، اما گویا این همه ماجرا نبود.

آنطور که کارگران این کارخانه در حضور رئیس‌جمهوری به این کارخانه اعلام کردند تولید انجام شده در جریان بازدید رئیس‌جمهور جنبه نمایشی داشته است. موضوعی که ، اعتراض رئیس‌جمهور را هم در پی داشت.

دکتر رئیسی با تاکید به مدیران استانی مبنی بر پیگیری بازگشایی واقعی کارخانه روغن نباتی جهان و استفاده حداکثری از توان کارگران آن، گفت: شرط واگذاری کارخانه ها و واحدهای اقتصادی و صنعتی باید تولید و اشتغال کارگران باشد. این ظاهر سازی ها نمی‌تواند ثروت های بزرگ کشور را معطل کند. الان باید ۸۰۰ کارگر اینجا باشند نه اینکه با ۸۰ کارگر ظاهر سازی کنند.

حالا رییس جمهوری پس از راه‌اندازی نمایشی برخی بخش‌های این کارخانه کمیته‌ای را مامور کرده تا نسبت به مالکیت این کارخانه تعیین تکلیف کنند.

*روغن نباتی جهان در صورت انجام نشدن تعهدات مالک، تعیین تکلیف می‌شود*

پس از کش و قوس فراوان و گذراندن ماجراهای مختلف ، برای یافتن نتیجه پایانی به ستاد رفع موانع تولید در استانداری زنجان رفتم.

پس از طرح این سوال با استاندار زنجان که مشکلات روغن نباتی جهان بالاخره کی حل و رفع خواهد شد ؛ دکتر افشارچی گفت:در کمتر از دو هفته آِینده طی جلسات مشترک با وزارت صنعت ، معدن و تجارت و نمایندگان تعیین شده ، مهمترین مشکل شرکت یعنی تعیین تکلیف ملک بررسی و حل خواهد شد.

 به سراغ رییس سازمان صمت استان رفتم.

مهندس فغفوری با اشاره به اینکه در کنار پیگیری مشکلات مالک این شرکت همزمان مشکلات خط تولید نیز پیگیری می شود گفت: با موافقت وزارت صمت برای احیای خط تولید ، مواد اولیه به کارخانه تزریق می شود تا روند تولید از حالت نمایشی به تولید روزانه برسد.

حالا وقت روغن کاری ، روغن نباتی جهان است.

کارخانه ای که می تواند بیش از 70 درصد نیاز استان زنجان را تامین کند، در ایستگاه پایانی خود منتظر سلامی دوباره به تولید و کارگران است، کارگرانی که امید دارند در سال تولید، پشتیبانی ها و مانع زدایی، مانع ازمسیر راه تولیدشان برداشته شود.

پیش بینی می شود ، اگر روند تولید این شرکت استمرار یابد این کارخانه با دستگاه هایی که دارد توان تولید همه زیر شاخه های روغنی را خواهد داشت.

به امید همکلامی با کارگران در کنار فعالیت دوباره این شرکت.

نویسنده:رضا علیزاده