قروت یا کشک دیگ چدنی؛ غذای محلی خراسان جنوبی

قروت، یکی از فراورده‌های فرعی شیر است که با روش منحصر به فرد، تبدیل به یک غذای خوشمزه می‌شود؛ کشک دیگ چدنی یا خاکستری در خراسان جنوبی، به‌خصوص شهرستان بیرجند، مورد استقبال فراوان است و همواره در پذیرایی از گردشگران، جزو فهرست غذا‌های محلی قرار دارد. 

 

 

 

 

برای تهیه غذای محلی قروت، ابتدا کشک‌ها را در ظرف آب، خیس می‌کنند و پس از خیس خوردن، در ظرف سفالی لعاب می‌دهند که به آن تغارچه گفته می‌شود و به همراه مغز گردوی نرم شده، می‌سابند.

 

پس از این‌که این مخلوط تقریبا به روغن افتاد، آب به آن اضافه و صاف می‌کنند. گاه این غذا به صورت سرد، سرو می‌شود که به‌طور معمول، مقداری سیر درون آن رنده می‌شود و بدون این‌که روغن به آن اضافه کنند، استفاده می‌شود.

 

در روش دیگر که به آن قروت گرم می‌گویند، پیاز را در قابلمه سرخ می‌کنند و این مایع غلیظ و بنفش رنگ را می‌ریزند. همین که گرم شد و به لحظه جوشیدن رسید، از روی حرارت برمی‌دارند و با نان می‌خورند.

 

کشک، به‌عنوان یک غذای نفاخ و سفت‌کننده روده به‌شمار می‌آید؛ به همین علت برای هضم راحت آن از نعنای خشک استفاده می‌شود. علاوه بر آن، کلسیم بالا و فسفر موجود در کشک می‌توانند در پیشگیری از پوکی استخوان مؤثر باشند.

 

 

 

 

گاه در کنار قروت، بادمجان نیز استفاده می‌شود و برای ترکیب این دو غذا بهتر است که بادمجان با روغن سرخ شود و با کمی آب، به همراه مقداری سیر بگذاریم که بپزد و نرم شود. 

 

قروت گرم را گاه با سیب‌زمینی، کدو، کما (نوعی گیاه) و سبزی‌های پخته، مانند اسفناج نیز می‌توان میل کرد.

 

 

 

 

قروت، دومین غذای محلی خراسان جنوبی است که با عنوان مهارت سنتی پخت قروت (غذای بنفش) در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور، تیر سال گذشته ثبت ملی شد. 

 

همان زمان، بیرجندی‌های مقیم تهران در یک ابتکار، سفره بنفش بیرجندی و سرو قروت (کشک) را برای ۱۲۰۰ تن در تالار آبگینه تهران پهن کردند. 

 

در این مراسم که حدود ۴۰۰ میهمان غیر بومی از استان‌های مختلف کشور حضور داشتند، ۱۰ کشک‌ساب در ۲۵۰ تغار کشک، کار ساییدن کشک‌ها را انجام دادند و در پایان، کشک و بادمجان در ظروف مخصوص صنایع دستی، به همراه نان محلی بیرجندی، سرو شد. 

 

قروت، به‌عنوان سوغات، در بازار بیرجند به فروش می‌رسد و مسافران و گردشگران می‌توانند برای تهیه آن، به بازار قدیمی بیرجند در خیابان جمهوری این شهرستان بروند.