استعفای حمدوک و بحران سیاسی ادامه دار در سودان

  به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صداوسیما؛ مجتبی شاهسونی کارشناس مسائل بین الملل در یادداشتی درباره بحران سیاسی سودان نوشت: در حالی نخست وزیر سودان بامداد امروز استعفا داد که همین چند هفته پیش در ماه اکتبر بود که وی به کمک ارتش به قدرت بازگشت اما تظاهرکنندگان با اعتراض به توافق حمدوک با نظامیان خواستار حاکمیت غیرنظامیان بر کشور شدند بدین ترتیب استعفای وی پس از تظاهرات مخالفان و کشته شدن دست کم دو نفر از تظاهرکنندگان صورت گرفت.

حمدوک سیاستمدار اقتصاددان
حمدوک که یک اقتصاددان و مقام سابق سازمان ملل است به موجب یک توافق تسهیم قدرت میان ارتش و غیرنظامیان بعد از برکناری بشیر به نخست وزیری رسید. وی که در کودتای روز ۲۵ اکتبر برکنار و در حبس خانگی قرار گرفته بود در ماه نوامبر در سمت خود ابقا گردید. وی معاون دبیرکل سابق کمیته اقتصادی آفریقا وابسته به سازمان ملل متحد بود. وی مدتی به عنوان اقتصاددان و کارشناس اصلاحات و مدیریت بخش دولتی و مدیریت نهاد‌های دمکراتیک و برگزاری انتخابات فعالیت داشته‌ است. پس از انتقال قدرت از شورای نظامی انتقالی به شورای حاکمیت سودان، شورای حاکمیت حمدوک را در دوره انتقالی به عنوان نخست وزیر منصوب کرد. او در ۲۱ اوت ۲۰۱۹ سوگند یاد کرد. او در جریان کودتای نظامی ۲۵ اکتبر ۲۰۲۱ ربوده شد و به مکانی نامعلوم منتقل شد. وی مجدداً در ۲۱ نوامبر به عنوان نخست‌وزیر تعیین شد که پس از اعتراضات مستمر بامداد امروز از سمت خود کنار رفت. 

 دلایل استعفا
اگرچه هنوز دلیل استعفای حمدوک مشخص نشده است، اما اعتراضات روز های گذشته خارطوم که منجر به کشته شدن دو نفر شد و ادامه نارضایتی مردم از مداخله نظامیان در امور سیاسی این کشور  و همچنین  وضعیت وخیم اقتصادی در استعفای حمدوک بی تاثیر نبوده است. در همین حال حمدوک در سخنرانی تلویزیونی خود گفت: سودان در نقطه خطرناکی قرار دارد که بقای آن را تهدید می‌کند. حمدوک همچنین در نطق زنده تلویزیونی اعلام استعفای خود از اقدامات دولت انتقالی دفاع کرد و گفت: تلاش کردیم آزادی‌ها را گسترش دهیم و کشور را از لیست حامیان تروریسم حذف کنیم. وی تاکید کرد، دولت ما تلاش کرد بسیاری از بد‌های خارجی بخشیده شود و ۹۰ درصد از بدهی‌های خارجی کاهش یابد. وی با بیان اینکه البته در بخش‌هایی نیز شکست خوردیم تاکید کرد، تنش‌های سیاسی در کشور روی اقدامات دولت انتقالی تاثیرگذار بود. حمدوک در ادامه با اشاره به کودتای ۲۵ اکتبر گفت: پس از این کودتا برای حفظ دستاورد‌های دولت با ارتش توافقنامه امضا کردیم. وی همچنین مشکل اصلی سودان را تنش بین اجزای سیاسی و نظامی در این کشور خواند.

واکنش ها به استعفای حمدوک 

منبع دولتی نزدیک به عبدالله حمدوک گفت طرف‌های بین المللی و منطقه‌ای در گفتگوی تلفنی با حمدوک، از وی خواستند از فکر استعفا صرف نظر کند و به تلاش‌ها برای تشکیل دولت جدید در سریع‌ترین زمان ممکن، ادامه دهد. منبع آگاه افزود این تماس‌ها از جانب دبیر کل سازمان ملل، نماینده ویژه آمریکا در منطقه شاخ آ‏فریقا، وزیر خارجه سعودی و مسئول بلندپایه بانک جهانی صورت گرفت. به گفته این منبع، همه گفتگو‌های تلفنی بر اهمیت ادامه نخست وزیری حمدوک و اتخاذ روش گفتگو بین گروه‌های مختلف برای یافتن راه حل تمرکز داشت؛ راه حلی که به تکمیل دوره انتقالی به شکل روان بینجامد.

بحران سیاسی ادامه دار 

با نگاهی به تحولات سیاسی سودان آماری عجیب در خصوص وقوع کودتا در این کشور وجود دارد. طی ۶۴ سال گذشته‏‏، تلاش‌ها برای کودتا در این کشور به ۱۳ مورد رسیده است؛ طی هفت دهه گذشته چهار مورد آن موفق بوده و هشت مورد ناکام مانده است. از سویی دیگر، اما این، پنجمین کودتا از زمان سقوط عمرالبشیر در فروردین ۱۳۹۸ است. سه کودتای قبلی، پس از سقوط البشیر، در تیر و مرداد ۱۳۹۸ و در شهریور ۱۴۰۰ به وقوع پیوست که البته هر سه نافرجام بود. این بحران سیاسی مستمر در حالی در این کشور در حال وقوع است که قرا بود اوایل ۲۰۲۴ انتخابات در این کشور برگزار شود انتخاباتی که البته سریال کودتا و ناآرامی‌های اخیر در این کشور، برگزاری آن را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

دلایل بحران سیاسی مستمر
مهمترین دلایل کودتا‌های سریالی و مستمر در سودان را می‌توان به عواملی، چون بدهی‌های فراوان و امید واهی سران این کشور به عربستان سعودی، بی توجهی جامعه جهانی، دروغ‌های آمریکا و جدایی جنوب، تغییر بافت ارتش سودان و خیانت به یمن و عادی سازی روابط با صهیونیست‌ها دانست.

نتیجه گیری
استعفای بامداد امروز حمدوک در حالی رخ داد که در دو ماه اخیر دو مرتبه کودتا در سودان رخ داده است. کودتا‌هایی که فارغ از اینکه نافرجام باشد یا نباشد نشان دهنده شرایط سیاسی بسیار وخیم این کشور آفریقایی است. شرایطی که البته نظامیان حاکم بر این کشور مسبب اصلی آن هستند. افتادن حاکمان سودانی در دام دروغ‌های آمریکایی ها، اعتماد به نظامیانی که برخاسته از مردم نیستند و از ارزش‌های اخلاقی، نظامی و ملی دورند، دخالت‌های ائتلاف سعودی و اماراتی در امور داخلی این کشور، مشارکت دادن مزدوران نظامی سودانی جنگ علیه مردم مظلوم یمن، امضای توافق نامه‌های عادی‌سازی سیاسی و امنیتی با اشغالگران قدس از مهمترین عوامل بحران سیاسی مستمر در این کشور است. از این رو به نظر می‌رسد تا وقتی که مردم سودان تحت فشار اقتصادی برای تامین نیاز‌های معیشتی خود باشند و از سویی دیگر نظام حاکم نیز بر تصمیماتی، چون عادی سازی با رژیم صهیونیستی پافشاری کند اوضاع سودان بهتر از این نخواهد بود.