مذاکرات طالبان در اروپا

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صداوسیما از کابل، همزمان با برگزاری نشست هیئت طالبان با نمایندگان کشور‌های اروپایی در اسلو، پایتخت نروژ، کشور‌های اروپایی سعی دارند خود را دایه مهربان‌تر از مادر برای مردم افغانستان نشان دهند.

امیرخان متقی سرپرست وزارت امور خارجه طالبان روز گذشته در یک سفر رسمی به «اسلو» پایتخت نروژ رفت.
قرار است هیئت پانزده نفری طالبان در سفر سه روزه خود با نمایندگان کشور‌های اروپایی و آمریکا دیدار و درباره مهمترین مسایل افغانستان گفتگو کند. دیدار هیئت طالبان با نمایندگان جامعه مدنی و چهره‌های سیاسی افغان بخش دیگری از برنامه‌های طالبان در سفر به نروژ اعلام شده است.
نشست طالبان با نمایندگان کشور‌های اروپایی و آمریکا در اسلو قرار است امروز برگزار شود. اتحادیه اروپا، امریکا، انگلیس و برخی کشور‌های دیگر اروپایی نیز نمایندگان خود را به این نشست اعزام کرده اند.
مقامات آمریکایی گفته اند تشکیل یک نظام جامع سیاسی، پاسخ به بحران‌های فوری در افغانستان، رفع نگرانی‌های امنیتی و همچنین حقوق بشر در اولویت کاری این نشست قرار دارد.
سفر هیئت طالبان به نروژ نخستین سفر رسمی سران طالبان به اروپا پس از روی کار آمدن آن‌ها در افغانستان است. اکنون طالبان که حاکمان این کشور هستند به دنبال برقراری روابط با جامعه جهانی هستند.
آذر ماه امسال نیز هیئت طالبان به ریاست مولوی «امیرخان متقی» سرپرست وزارت خارجه طالبان با هیئت آمریکایی و نمایندگان اتحادیه اروپا در دوحه قطر مذاکرات مفصلی را انجام داد.
در این مذاکرات مسایل مختلف از جمله به رسمیت شناخته شدن دولت موقت طالبان، آزادی ذخایر مسدود شده ارزی افغانستان، مبارزه با تروریسم در افغانستان، بهداشت و درمان، آموزش و پرورش، کمک‌های بشردوستانه به افغانستان و مسایل مرتبط با حقوق بشر و حقوق زن مورد بحث و تبادل نظر قرارگرفت.
اهداف طالبان از مذاکره با مقامات آمریکایی و اروپایی:
۱- به رسمیت شناخته شدن طالبان: حدود پنج ماه از تشکیل دولت موقت طالبان می‌گذرد، اما هیچ یک از کشور‌های جهان از جمله آمریکا، کشور‌های اروپایی، کشور‌های منطقه و همسایه، دولت طالب را به رسمیت نشناخته اند که این مسئله چالش مهم در برابر حاکمان جدید افغانستان به شمار می‌رود. حتی طالبان چند ماه قبل «سهیل شاهین» عضو دفتر سیاسی خود در دوحه را به عنوان نماینده افغانستان درسازمان ملل معرفی کرد، اما هنوز سازمان ملل نیز نماینده معرفی شده طالبان را نپذیرفته است. طالبان نیز بار‌ها به پذیرفته نشدن نماینده معرفی شده خود از سوی سازمان ملل متحد اعتراض کرد.
یکی از مهمترین محور‌های مذاکرات طالبان با مقامات بین المللی و کشور‌های قدرتمند منطقه نیز موضوع به رسمیت شناخته شدن دولت موقت طالبان است. چند روز قبل رئیس کابینه طالبان نیز از کشور‌های اسلامی خواست در زمینه به رسمیت شناختن دولت طالبان، پیشگام شوند، طالبان می‌گویند آن‌ها همه شرایط به رسمیت شناخته شدن یک دولت را فراهم کرده اند و دلیل موجهی وجود ندارد که جامعه جهانی دولت آن‌ها را به رسمیت نمی‌شناسد.
۲- آزادسازی ذخایر مسدود شده ارزی افغانستان در آمریکا:
با روی کارآمدن طالبان به عنوان حاکمان جدید افغانستان، آمریکا نزدیک به ده میلیارد دلار از ذخایر ارزی افغانستان را مسدود کرد که این مسئله باعث خشم و اعتراض طالبان و مردم افغانستان شد. طالبان بار‌ها از جامعه جهانی بویژه آمریکا خواسته است مسایل سیاسی را به موضوعات بشردوستانه گره نزنند. طالبان معتقد است پول‌های مسدود شده در آمریکا متعلق به مردم افغانستان است و یکی از عوامل بحران انسانی فعلی در افغانستان نیز مسدود شدن ذخایر ارزی این کشور است. حتی دبیرکل سازمان ملل متحد نیز چندی قبل بر آزادسازی تدریجی ذخایر ارزی افغانستان توسط آمریکا تاکید کرد.
طالبان همواره در مذاکرات خود با مسئولان کشور‌ها و سازمان‌های بین المللی آزادی ذخایر ارزی افغانستان را خواستار شده اند و ادامه مسدود ماندن آن را اقدامی خلاف اصول بین المللی و حقوق بشر می‌دانند.
۳- کمک‌های بشردوستانه به مردم افغانستان:
هر چند وضعیت اقتصادی، بهداشت و درمان و آموزش و پرورش در افغانستان در بیست سال اشغالگری آمریکا و هم پیمانانش نیز وضعیت مساعدی نداشت، اما با خروج غیرمسئولانه آمریکا و شرکایش از افغانستان، وضعیت اقتصادی مردم این کشور بدتر شد. سازمان‌های بین المللی گفته اند؛ حدود بیست و سه میلیون از جمعیت سی و پنج میلیونی افغانستان نیازمند به کمک‌های بشردوستانه هستند، همچنین سیزده میلیون کودک افغان غذای کافی برای خوردن ندارند و نزدیک به چهار میلیون کودک در افغانستان نیز مبتلا به سوء تغذیه هستند.
مردم افغانستان اکنون شرایط بسیار دشواری را سپری می‌کنند، در این وضعیت افغان‌ها به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند و طالبان نیز همواره کمک‌های بشردوستانه کشور‌های همسایه، منطقه و سازمان‌های بین المللی را خواستار شده اند؛ اما طالبان گفته است کمک‌های بشردوستانه هرچند در کوتاه مدت ممکن است نیاز‌های مردم افغانستان را برطرف کند؛ اما در درازمدت نمی‌تواند باعث بهبود وضعیت اقتصادی این کشور شود.
۴- اطمینان دادن طالبان به استفاده نشدن از خاک افغانستان علیه کشور‌های دیگر:
طالبان همواره تاکید کرده است از این پس، افغانستان محل تهدید امنیتی کشور‌های منطقه و جهان نخواهد بود و به هیچ گروهی اجازه نمی‌دهند از خاک افغانستان علیه کشور‌های منطقه، همسایه و حتی کشور‌های دورتر سوء استفاده کند، طالبان گفته عوامل تهدید کننده امنیت افغانستان و کشور‌های منطقه را سرکوب می‌کند، طالبان می‌گوید برای تامین امنیت مرز‌های مشترک افغانستان با کشور‌های همسایه تلاش می‌کند.
طالبان این موضوع را همواره در دیدار‌های خود با مقامات کشور‌های همسایه، منطقه و کشور‌های غربی مطرح کرده اند، اما در حال حاضر، داعش یک تهدید بالقوه در برابر طالبان و امنیت افغانستان و همسایگان آن دانسته می‌شود.
مهمترین خواسته‌های جامعه بین المللی از طالبان:
۱- تشکیل دولت فراگیر در افغانستان:
یکی از مهمترین خواسته‌های کشور‌های همسایه، منطقه و جامعه بین المللی از طالبان، تشکیل دولت فراگیر با حضور نمایندگان همه اقوام، مذاهب و جناح‌های سیاسی است، اما طالبان می‌گوید دولت فعلی آن‌ها موقتی است و آن‌ها به دنبال تشکیل دولت فراگیر هستند، خواستی که تاکنون جامه عمل نپوشیده است.
۲- رعایت حقوق بشر، حقوق زنان و دختران:
حقوق زنان، دختران و حقوق بشر در افغانستان با روی کارآمدن طالبان به مسایل جنجال برانگیز تبدیل شده است، طالبان می‌گویند آن‌ها براساس شریعت اسلام متعهد به تامین حقوق زنان و دختران هستند و زمینه اشتغال و تحصیل آن‌ها را مطابق شریعت فراهم می‌کنند، اما اجرای آن نیازمند به زمان است. طالبان از کشور‌های غربی خواسته اند از این مسایل به عنوان ابزاری برای دخالت خود در افغانستان استفاده نکنند.
کشور‌های غربی نیز به رسمیت شناختن طالبان را به رعایت حقوق بشر، حقوق زنان و دختران در افغانستان مرتبط می‌دانند.
برای نتیجه گیری از این بحث می‌توان گفت آمریکا و کشور‌های غربی که پس از بیست سال اشغالگری از افغانستان خارج شده و شکست سنگینی را در این کشور متحمل شده اند اکنون به دنبال بهانه جویی بر سر برخی مسایل از جمله حقوق زنان، حقوق بشر و دموکراسی هستند و درصورتی که بخواهند در آینده به افغانستان کمک کنند، کمک‌های خود را به این موضوعات مشروط خواهند کرد، اما در واقعیت، موضوعات یاد شده بخشی از مسایل داخلی هر کشور است.
در مقابل طالبان نیز برای تعاملات جهانی و منطقه‌ای باید انعطاف پذیری بیشتری از خود نشان دهد که یکی از این موضوعات، تشکیل دولت فراگیر در افغانستان است تا هر یک از مردم این کشور خود را در آیینه نظام سیاسی این کشور مشاهده کنند.

با صداها:

۱- بلال کریمی (معاون سخنگوی طالبان)
۲- عبدالسلام حنفی (معاون دوم کابینه طالبان)
۳ و ۴: مردمی

افغانستان: بهنام یزدانی