وفادار‌هایی که بی وفا شدند

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز خراسان جنوبی، هفتم دی امسال بود که سکوت محض بیرجند را فرا گرفت ، سگ‌ها یک کودک ۴ و نیم ساله به نام یاسین را در روستای امیرآباد بیرجند ، جلوی چشمان مادرش دریدند.

خبری تلخ که خبر اول فضای مجازی و خبرگزاری‌ها در خراسان جنوبی شد و واکنش‌های متعددی از سوی مردم در پی داشت.
تلاش‌های سرباز نیروی انتظامی هم که برای گرفتن این کودک از دهان سگ بی صاحب رفته بود بی نتیجه ماند و این کودک جان باخت.
خانواده این کودک می‌گویند: برای ما این اتفاق افتاد، اما مسئولان تلاش کنند دیگر خانواده‌ای داغدار نشود.
شب حادثه مسئولان در فرمانداری بیرجند نشستی برگزار می‌کنند جلسه‌ای که حکایت نوش دارو بعد از مرگ سهراب را دارد.

برگزاری نشست برای جمع آوری سگها؟!
ناصری همان شب در گفتگو با خبر ۲۰ خبرگزاری صداوسیما مدعی می‌شود اقدامات خوبی برای جمع آوری سگ‌های ولگرد انجام شده است و نشست‌های متعددی برگزار کردند!
وی مشکل در جمع آوری سگ‌ها را غذا رسانی‌های غیر اصولی از سوی مردم می‌داند.

شهردار بیرجند هم مدعی می‌شود: اقدامات خوبی برای جمع آوری و معالجه سگ‌ها در حال انجام است!
بهترین می‌گوید: در شهر بیرجند ۲ تیم به دنبال زنده‌گیری سگ‌های ولگرد و بلاصاحب هستند، اما برای اینکه بتوانیم سگ‌ها را جمع‌آوری کنیم نیاز به همکاری و امکانات بیشتری است.

دستور العمل خاک خورده
یک ماه پیش قبل از این حادثه حجت الاسلام وحدانی نیا معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان در گفتگو با خبرگزاری صدا وفادار‌های بی وفاو سیما می‌گوید: دستور العمل ساماندهی سگ‌های بلاصاحب سال ۷۸ ابلاغ شده است و من تاکنون ندیدم که این کارگروه در استان تشکیل شود.
رئیس کل دادگستری خراسان جنوبی هم می‌گوید: تشکیل جلسات کنترل سگ‌های ولگرد باید مورد بررسی قرار گیرد که چرا تاکنون برگزار نشده است نباید بعد از اتفاق مسایل مورد بررسی قرار گیرد بلکه قبل از وقوع باید پیگیری شود.
حجت الاسلام حمیدی افزود: اگر ما مسولیت‌مان را به خوبی انجام دهیم سگ ولگرد گرسنه‌ای پیدا نمی‌شود که کسی بخواهد به آن غذا دهد، اما فرهنگ‌سازی لازم در این خصوص باید به‌خوبی انجام شود.

وی گفت: دستورالعمل ساماندهی سگ‌های ولگرد سال‌ها است که ابلاغ شده ، اما تاکنون به عنوان عضو هیچ‌گونه دعوتی از دستگاه قضا نشده که بیانگر برگزار نشدن آن است هرچند ممکن است به صورت مقطعی در برخی جلسات مطرح شده باشد.

رئیس کل دادگستری خراسان جنوبی افزود: اگر به دستورالعمل کنترل جمعیت سگ‌های ولگرد در کشور به خوبی پرداخته می‌شد امروز شاهد اینگونه حوادث نبودیم.

ضرب العجل یک ماهه

حجت الاسلام حمیدی با بیان اینکه حتی خیلی از متولیان بی اطلاع از وجود چنین دستورالعملی هستند، گفت: این بی‌اطلاعی‌ها سبب می‌شود ترک فعل به وجود آید و حوادث ناگوار این‌چنینی رخ دهد.
وی تا ۸ بهمن به مسئولان ضرب الاجل داد تا تمام سگ‌ها را جمع آوری کنند.

حالا از این ضرب الاجل یک ماهه ۸ روز دیگر باقی مانده است، اما ما همچنان شاهد حضور سگ‌ها در اطراف شهر و حتی خیابان‌های بیرجند هستیم، حال یک سوال وجود دارد آیا تا یک هفته دیگر سگ‌ها جمع آوری می‌شوند؟

سگ‌های بلاصاحب، سگ‌هایی که برخی مواقع نه در اطراف شهر بیرجند بلکه در خود شهر بیرجند تکی یا گله‌ای می‌بینیم فرقی هم ندارد همه جا هستند از شمالش که مهرشهر ، بلوار شعبانیه ، بلوار مسافر ، بلوار صیاد ، بلوار شهید ناصری تا جنوب، غرب و شرقش بلوار شهید آوینی، سایت اداری، معصومیه و مدرس، همه جا می‌توان چه در شب و چه در روز شاهد تردد سگ‌ها بود.

معضل سگ‌های ولگرد مربوط به امروز و دیروز نیست، سالهاست که گریبانگیر مردم بیرجند، روستا‌های اطراف این شهر و حتی شهرستان‌های خراسان جنوبی است و تا بحرانی را بوجود نیاورند کسی توجه نمی‌کند که به آن‌ها رسیدگی کند.
آخرین باری که سگ‌ها به مردم حمله کردند همین ۶ روز پیش در شهرستان زیرکوه گزارش شد که جوانی را راهی بیمارستان کردند.

هاری یعنی مرگ فرد

آماری از سگ‌های ولگرد در شهر بیرجند در دست نیست، اما روزانه شاهد صد‌ها حیوان در حال پرسه زنی در سطح شهر و اطراف شهر هستیم.
پریای ۶ ساله دیگر دختر بچه بیرجندی هم اواخر آبان سگ‌ها به او حمله می‌کنند و با ۱۳ زخم در بدن راهی بیمارستان می‌شود.
پدر او می‌گوید: دختر درحال بازی در کوچه بود که سگ‌ها به او حمله و او را زخمی می‌کنند.
خانمی ۵۰ ساله هم که از ناحیه گردن سگ‌ها او را گاز گرفته اند می‌گوید: سگ اول دست‌های من را گرفت بعد به گردن من حمله کرد.
رئیس شبکه بهداشت شهرستان بیرجند هم می‌گوید: فقط در ۶ ماه اول سال ۲۷۲ مورد گاز گرفتگی داشتیم که ۷۰۰ میلیون تومان برای درمان افراد هزینه شده است.

اگر افرادی که دچار حیوان گزیدگی می‌شوند واکسن نزنند دچار هاری می‌شوند که هیچ درمانی ندارد و به گفته زنگویی فرد محکوم به مرگ است.

اثر گذاری مخرب حمله سگ به فرد

خانم چوبداری روانشناس هم می‌گوید: حمله سگ‌ها به انسان می‌تواند از نظر روحی تاثیر مخربی بر فرد بگذارد بخصوص هنگام خواب، استرس‌هایی که دارند، تغذیه آن‌ها نامناسب می‌شود و مخصوص دچار ترس‌هایی می‌شوند که نمی‌توانند آن را فراموش کنند.

حال با دوگانگی‌ها چه باید کرد، آیا باید سگ‌ها را از بین برد یا باید جمع آوری و عقیم کرد؟ یعنی با این حیوان باید دلسوزی یا جدال کرد؟
تعدادشان روز به روز بیشتر و بیشتر می‌شود، برخی‌ها موافق حضور و آزادی سگ‌ها هستند و برخی‌ها هم می‌گویند حضور آن‌ها باعث شده آسایش از ما گرفته شود.
خانم علیمردانی ساکن معصومه شهر بیرجند است می‌گوید: صبح که می‌شود باید مسیری با ماشین، فرزندان خود را به مدرسه برسانم شاهد گله‌هایی از سگ هستم با وجود اینکه داخل ماشین هستم، اما از نزدیک شدن به آن‌ها می‌ترسم و هر روز دعا می‌کنم در مسیرم به سگی برخورد نکنم.
آقای اکبری هم ساکن مهرشهر بیرجند است و می‌گوید: هر روز شاهد حضور سگ‌ها در خیابان‌های این منطقه هستیم و از ترس فرزندانمان را اجازه نمی‌دهیم به داخل کوچه بروند.

نزدیک شدن سگ‌ها به مناطق مسکونی

آقای امیرآبادی دیگر شهروند بیرجندی ساکن بلوار شهید ناصری است مکانی که هر روز شاهد گله‌هایی از سگ‌ها در آن مکان هستیم می‌گوید: کسی جرات ندارد شب‌ها از خانه خود در این منطقه بیرون بیاید، در اطراف این منطقه سگ‌های زیادی است و به خانه‌های مسکونی نزدیک می‌شوند و اگر در خانه‌ای باز باشد وارد خانه می‌شوند.
مسئول پناهگاه سگ‌های بلاصاحب بیرجند نیز که حدود ۴۰۰ سگ در پناهگاه نگه داری می‌کند می‌گوید: روزانه ۴۰۰ کیلوگرم غذا با کمک‌های مردمی و ضایعات کشتارگاه‌های مرغ و دام استان به آن‌ها داده می‌شود.

خانم شالچین افزود: یکی از دلایلی که باعث زیاد شدن سگ‌ها می‌شود خود مردم هستند که غیر اصولی غذا رسانی می‌کنند و این لطفی نیست در حق این حیوانات و بهتر است با این مرکز برای غذا دادن همکاری کنند.

فروزانفر عضو شورای شهر بیرجند نیز گفت: مشکلی که در برخورد با سگ‌های ولگرد و سایر مسائل شهری وجود دارد، نداشتن برنامه و اجرای مداوم و مستمر برنامه‌هاست که باعث می‌شود در بازه‌ای از زمان و به دنبال ایجاد تبعات اجتماعی، امنیتی و بهداشتی در کوتاه‌مدت به بسیج نیرو‌ها و اقدام ضربتی دست بزنیم که این نوع از تصمیم‌گیری و اجرای حواشی مختص به خود را به همراه خواهد داشت.

کارشناس حیات وحش و حیوانات دست آموز سازمان دامپزشکی کشور هم می‌گوید: سازمان بهداشت جهانی دام، دستور العملی دارد که در مناطقی که سگ‌های بلاصاحب آن غیر قابل کنترل است باید دو روش انجام داد یکی مرگ سگ‌ها با ترحم در کوتاه مدت و عقیم سازی در بلند مدت است.

تغییر باید تدریجی باشد

نرگس خرمی با بیان اینکه تغییر باید تدریجی باشد افزود: باید برای سگ‌های گله و نگهبان هم برنامه ریزی شود چرا که آن‌ها هستند که به جمعیت سگ‌ها اضافه می‌کنند و باید بر زاد و ولد آن‌ها نظارت شود چرا که صاحبان آن‌ها هنگام زاد و ولد این حیوانات یک تا دو سگ را نگه داری و بقیه را در طبیعت رها می‌کنند که این خود عامل اصلی زیاد شدن سگ‌های بلاصاحب است.
وی با بیان اینکه اشتباه است که اگر فکر کنیم صرفا کشتن سگ‌های بلاصاحب مشکل را حل می‌کند گفت: شهرداری‌ها به تنهایی نمی‌توانند از عهده سگ‌ها بر آیند و نهاد‌هایی دیگر هم باید به کمک بیایند.

کارشناس حیات وحش و حیوانات دست آموز سازمان دامپزشکی کشور افزود: بجای اینکه می‌گویند غذا رسانی نکنید بهتر است که بیایند با برنامه ریزی مناطقی از شهر را مشخص کنند و در نقاطی سگ‌هایی که عقیم شدند غذا رسانی بشوند تا آن‌ها شرطی شوند و از آن محدوده جلوتر نیایند، چون عقیم هستند به تدریج جمعیت آن‌ها کمتر می‌شود و از ورود آن‌ها به مناطق مسکونی نیز جلوگیری می‌شود.
نرگس خرمی افزود: برنامه ریزی برای سگ‌ها چند جانبه است و باید درست انجام شود و باید همه موارد در کنار هم باشد تا بتوانیم به نتیجه برسیم.
علاوه بر آن این روز‌ها سگ‌های ولگرد به جمعیت حیات وحش آسیب جدی وارد می‌کنند، ورود سگ‌های ولگرد به مناطق آزاد طبیعی باعث آمیزش آن‌ها با گرگ و به وجود آمدن یک گونه جدید به نام گرگاس شده است که هم خوی گرگ داشته و هم خوی سگ و همین امر موجب افزایش خطرات آن شده است.

گرگاس به علت اینکه بخشی از ژنتیک سگ‌های اهلی را دارد، راحت‌تر به محیط زندگی انسان‌ها نزدیک می‌شود و از طرفی با توجه به ژنتیکی که از گرگ دارد یک موجود درنده محسوب می‌شود.
در سال‌های اخیر حملات متعددی از گرگاس به انسان‌ها مشاهده شده و بعضا برخی از آن‌ها به حاشیه‌های شهر آمده اند و حالا یک تهدید جدی برای طبیعت و انسان‌ها محسوب می‌شود، تهدیدی که روز به روز ابعاد آن گسترده‌تر شده و بر جمعیت آن‌ها افزوده می‌شود.
اوایل دی بود که در ترکیه سگ‌های بلاصاحب با حمله به ۲ کودک آن‌ها را زخمی و راهی بیمارستان می‌کنند که رئیس جمهور این کشور دستور جمع‌آوری سگ‌های ولگرد از خیابان‌ها و معابر شهری و روستایی و نگهداری آن‌ها در مراکز ویژه را صادر می‌کند.
آمار حمله سگ‌های ولگرد در بسیاری از کشور‌های جهان روزانه در حال افزایش است و نزدیک شدن هر چه بیشتر این جانوران به جوامع انسانی خطرات بیشتری را برای جامعه بشری به دنبال خواهد داشت.
قوانین جمع‌آوری سگ‌های ولگرد، عقیم کردن آن‌ها، نگهداری در مراکز ویژه و ممنوعیت غذا دادن به آن‌ها در همه کشور‌های جهان مورد توجه قرار گرفته است و جامعه جهانی در صدد است پیش از اینکه معضل سگ‌های ولگرد به بحرانی حل‌نشدنی برای محیط زیست، تنوع زیستی و زندگی شهری و روستایی بدل شود، جلوی آن را بگیرد که باید در کشور ما هم به آن توجه شود چرا که هر روز شاهد حوادث دلخراش از سوی سگ‌ها هستیم.

تهیه کننده: زهرا فلاحی نسب