مشکلات سلامت روان که با بازگشایی مدارس خودنمایی می کنند

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، مشکلاتی که نقش مهم مدارس را در رشد روانی و اجتماعی کودکان و همچنین جایگاهشان را در رصد مشکلات رفتاری و روانی دانش آموزان و کمک به آن‌ها نشان می‌دهد.

وقتی در‌های مدرسه «میلیس» در بوستون برای نخستین بار پس از همه گیری باز شد، معلمان و کارکنان مدرسه چشم انتظار دیدن دوباره دانش آموزان پشت میز‌های واقعی کلاس‌های درس بودند.

"باب مولانی" بازرس مدارس می‌گوید برای بازگشت بچه‌ها به مدرسه خیلی هیجان داشتیم، اما از همان اول شاهد میزان بالای استرس، اضطراب و مسائل مختلف رفتاری دانش آموزان بودیم.

به گفته مسئولان مدرسه، متخصصان اطفال و متخصصان سلامت روان، همه‌ی مدارس در سراسر آمریکا پُر از دانش آموزان راهنمایی و دبیرستانی است که درگیر مشکلات سلامت روان هستند؛ این افزایش شدید مشکلات سلامت روان نه فقط مساله بازگشت به کلاس‌ها را چالش برانگیزتر کرده، بلکه نظام سلامت درمانده از همه گیری کرونا را تحت فشار قرار داده است.

داده‌های مرکز مدیریت و پیشگیری از بیماری آمریکا نشان می‌دهد از همان آغاز همه گیری، نسبت مراجعه‌های اورژانسی سلامت روان در کودکان افزایش قابل توجهی داشته است. چند ماه پس از آغاز همه گیری، یعنی در پاییز ۲۰۲۰، «انجمن پزشکان اطفال آمریکا»، «انجمن بیمارستان‌های کودکان» و «انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان آمریکا» در زمینه سلامت روان کودک و نوجوان وضعیت اضطراری اعلام کردند.

این روند افزایش نشانه‌های مشکل سلامت روان، تا پایان سال ۲۰۲۱ ادامه داشت. بر اساس داده‌های انجمن بیمارستان‌های کودکان آمریکا، در ۹ ماهه نخست سال ۲۰۲۱ بیش از ۴۷ هزار مورد اورژانسی مربوط به سلامت روان به ۳۸ بیمارستان کودکان در آمریکا مراجعه شده است؛ این یعنی افزایش حدود ۴۰ درصدی نسبت به مدت زمان مشابه در سال ۲۰۲۰. شرایط در سه ماهه پایانی ۲۰۲۱ و ماه‌های پس از آن وخیم‌تر هم شده است.

در همین ارتباط "ورا فوئر" معاون دانشکده سلامت روان در «مرکز طبی کودکان کوهن» گفت: هم اکنون رفتار بسیاری از دانش آموزان در مدارس کوچک‌تر از سن واقعی آن هاست. برای نمونه، دانش آموزان سال‌های آخر متوسطه دوم بیشتر شبیه دانش آموزان سال اول این مقطع تحصیلی رفتار می‌کنند؛ بیشتر آن ها، یکدیگر را در راهرو‌ها هل می‌دهند و به هم تنه می‌زنند. برخی از کودکانی که با مسائل سلامت روان دست به گریبانند، عواطفشان را به شکل خشونت و تجاوز به حقوق دیگران نشان می‌دهند.

"باب مولانی" هم میزان افزایش درگیری بین دانش آموزان را در برخی مناطق نگران کننده توصیف کرد و افزود: چندی پیش شاهد گزارش‌هایی درباره خشونت ضد کادر مدیریت مدارس بودیم مثلا یک مورد حمله دانش آموز به مدیر مدرسه در ماساچوست یا موارد حمله به دیگر کارکنان در مدارس دیگر.

این بازرس مدارس افزود: گزارش‌ها درباره موارد آسیب به خود و اقدام به خودکشی در میان دانش آموزان در ماساچوست افزایش یافته است و تعداد مواردی که در این منطقه برای درمان سلامت روان به مراکز درمانی ارجاع داده شده است، با گذشته قابل مقایسه نیست.

بر اساس داده‌های مربوط به حدود ۴۰ بیمارستان کودکان در سراسر آمریکا، در ۹ ماهه اول سال گذشته، ۱۴ هزار و ۶۳۰ مورد مراجعه به اورژانس به دلیل مشکلات سلامت روان در کودکان ۵ تا ۱۸ سال گزارش شده است.

«امی نایت» رئیس انجمن بیمارستان‌های کودکان که گزارش به کنگره آمریکا در زمینه بحران سلامت روان را سازماندهی کرده است، گفت: میزان مراجعه به اورژانس در کودکان کم سن و سال‌تر نسبت به گذشته بیشتر شده است.

در واقع ارائه دهندگان خدمات سلامت در سراسر آمریکا بیش از پیش شاهد مواردی هستند که رسیدگی به آن‌ها فراتر از توان مدرسه است و به خارج از مدرسه ارجاع داده می‌شوند.

"ورا فوئر" معاون دانشکده سلامت روان در «مرکز طبی کودکان کوهن» در این باره گفت: «بدون تردید در کودکانی که مدارس ارجاع می‌دهند شاهد مسائل رفتاری و پرخاشگری بیشتری هستیم.» او و همکارانش همچنین شاهد کودکانی هستند که نشانه‌های افسردگی دارند، از رفتن به مدرسه سر باز می‌زنند و نیازمند ارزیابی برای خطر خودکشی هستند. بنا بر داده‌های مرکز مدیریت و پیشگیری از بیماری ها، موارد مراجعه به اورژانس ۱۲ تا ۲۵ ساله ها، به دلیل اقدام به خودکشی از ماه می ۲۰۲۰ یعنی چند ماه پس از آغاز همه گیری، رو به افزایش گذاشته است و آنگونه که بیمارستان‌های کودکان در سراسر کشور شاهد بوده اند، این روند همچنان در حال افزایش است.

هزینه روانشناختی یک سال دوری از مدارس حضوری

«تامی بنتون» روانپزشک ارشد بیمارستان کودکان فیلادلفیا هم با اشاره به مشاهده‌های خود و همکارانش از بیماران و مدارس، گفت: بخش بیشتر این افزایش موارد مربوط به سلامت روان، برخواسته از استرس بازگشت به مدارس است.

«تامی بنتون» افزود: در دوران دوری از مدارس، آن دسته از مهارت‌های اجتماعی که در حالت عادی در دوران رشد اتفاق می‌افتد، در کودکان شکل نگرفته است.

«فرانچسکا هندرسون» دانش آموز سال یازدهم از آتلانتا می‌گوید خیلی از دوستانش پس از این مدت طولانی قرنطینه و دوری از مدارس، در مدیریت ارتباطات اجتماعی خود با دیگران راحت نیستند و همین باعث اضطرابشان شده است. حتی خود "هندرسون" هم که توانسته بود در دوران قرنطینه ارتباط با دوستانش را حفظ کند، گفت: برقراری دوباره تعامل نزدیک با دیگران در روز‌های اول بازگشایی مدارس برایش سخت بود.

این نوجوان ۱۷ ساله افزود: بزرگترین مساله هماهنگ کردن خودم با زندگی واقعی و غیر مجازی بود.
بحث یادگیری هم استرس زا است.

"هندرسون" گفت: در دوران قرنطینه، کار‌های درسی آسانتر شده بود. امتحان به آن مفهومی که سابق داشتیم نبود و در حالی انجام می‌شد که کتاب درسی کنارمان باز بود. برای همین نیاز نبود خیلی درس بخوانیم.

با بازگشایی مدارس، هندرسون و هم کلاسی هایش ناچار بودند دوباره مهارت‌هایی مانند مدیریت زمان را یاد بگیرند و بیشتر تلاش کنند تا عقب ماندگی‌های آموزشی ناشی از دوران قرنطینه را جبران کنند.

روانپزشک ارشد بیمارستان کودکان فیلادلفیا گفت: این تلاش برای رساندن خود و جبران عقب ماندگی‌ها برای برخی از دانش آموزان دشوار است.

کودکان با نیاز‌های خاص که متکی بر حمایت‌های موجود در آموزش حضوری بودند و همینطور کودکان با شرایط خاص سلامت روان، هم از نظر سواد و هم از نظر رشد شخصیتی، از دیگر همکلاسی هایشان بسیار عقب افتادند.

«تامی بنتون» افزود: بسیاری از دانش آموزان دارای مسائل سلامت روان، پس از آمدن همه گیری نتوانستند مانند سابق از خدمات سلامت روان برخوردار شوند و همین تاخیر در درمان سلامت روان باعث وخامت بیشتر مشکل آن‌ها شد. برای خیلی از این دانش آموزان که پیش از همه گیری و تعطیلی مدارس، از حمایت گروه‌های دانش آموزی پشتیبان در مدرسه برخوردار بودند، ایجاد دوباره شبکه‌های حمایتی پس از بازگشایی مدارس دشوار بود.

در میان دوستان هندرسون نوجوان ۱۷ ساله، کسانی بودند که سلامت عاطفی شان تا حد زیادی نیازمند تعاملات اجتماعی در مدرسه بود. هندرسون می‌گوید «قطع ناگهانی این شبکه حمایتی تاثیر ویرانگری روی آن‌ها داشت.»

در سوی دیگر، کودکانی هستند که سوگوار درگذشت عزیزان خود به دلیل کووید ۱۹ هستند. تخمین زده می‌شود چیزی در حدود ۱۷۵ هزار کودک آمریکایی، یکی از والدین یا مراقبان خود را به علت کووید ۱۹ از دست داده باشند. کودکان خانواده‌های رنگین پوست به دلیل نابرابری‌های اجتماعی موجود و نرخ بالاتر مرگ ناشی از کووید ۱۹ در بین آن ها، بسیار بیش از دیگر کودکان آمریکایی در این زمینه دچار مشکل شده اند. مطالعه مرکز مدیریت و پیشگیری از بیماری نشان می‌دهد احتمال از دست دادن یکی از والدین یا مراقبان به واسطه کووید ۱۹، در مورد کودکان آسیایی تبار، ۴ و نیم برابر کودکان سفید پوست است؛ این احتمال در مورد کودکان سیاهپوست و اسپانیایی تبار در مقایسه با کودکان سفید پوست، به ترتیب ۲ و چهاردهم و ۲ برابر است.

«نیکول کریستین براثویت»، روانپزشک کودک و نوجوان و پزشک ارشد یک شرکت ارائه خدمات آنلاین روانپزشکی، گفت: «همین آسیب روحی، به تنهایی تاثیر قابل توجهی بر کودک می‌گذارد. این مساله به ویژه زمانی خودنمایی می‌کند که کودک افرادی از چند نسل از خانواده اش را از دست داده باشد و بعد ناچار باشد به مدرسه برود و خودش این استرس را مدیریت کند، بدون اینکه در مدرسه خدمات روان درمانی یا مشاوره دریافت کند.»

در بسیاری از مدارس، بویژه آن‌ها که در مناطق کمتر برخوردار قرار گرفته اند، هیچ خدمات سلامت روانی به دانش آموزان ارائه نمی‌شود. در برخی مناطق هم یک مشاور به همه ی  مدارس آن منطقه سرویس می‌دهد.

مساله دیگر این است که دوری کودک از مدارس در دوران همه گیری باعث شده است  کادر مدرسه نشانه‌های مشکل سلامت روان در کودکان را به موقع مشاهده و شناسایی نکنند.

"مولانی" بازرس مدارس توضیح می‌دهد مدارس در پیش از همه گیری «به نوعی، خط مقدم پاسخ به مشکلات سلامت روان دانش آموزان بودند» معلمان و دیگر اعضای کادر مدرسه تغییرات رفتاری یا نشانه‌های بیماری سلامت روان در دانش آموزان را رصد می‌کردند و آن کودکان را به مراکز کمک کننده مرتبط می‌کردند؛ فضایی که آموزش مجازی آن را تحت الشعاع قرار داد.

طوفان تمام عیار

در نظام سلامتی که همه گیری کووید ۱۹ توانش را تحلیل برده است، کودکان و خانواده شان برای دریافت کمک به موقع، با مشکل روبرو هستند.

"فوئر" روانپزشک، با اشاره به تقاضای موجود در مورد خدمات افراد شاغل در حوزه سلامت روان، گفت: «طوفان تمام عیار نیاز به خدمات سلامت روان و همچنین دشواری پاسخ به این نیاز را به خوبی می‌توان دید. فهرست نوبت دهی افراد شاغل در این حوزه پر شده است و مورد‌های جدید را به سختی قبول می‌کنند.»

برای همین خانواده‌ها برای تشخیص و درمان مسائل سلامت روان فرزندشان چاره‌ای جز رفتن به بخش اورژانس بیمارستان‌ها ندارند، خصوصا اگر کودکشان در شرایط بحرانی به سر ببرد.

«هایدی بسکفیلد»، معاون سلامت جمعیت بیمارستان کودکان کلورادو گفت: «مراجعه به بخش اورژانس بیمارستان کودکان کلورادو برای مسائل سلامت روان در ماه‌های اخیر ۷۵ درصد رشد داشته است. هر روز از ۱۵ تا ۴۰ کودک با نیاز‌های سلامت روان به بخش اورژانس بیمارستان ما مراجعه می‌کنند. بخش‌های بستری سلامت روان ما مدام پر است. انتظار برای مراجعه سرپایی، از سه هفته به ۹ ماه افزایش یافته است. تصور کنید والد یک کودک دچار بحران سلامت روان هستید که برای کمک تماس گرفته اید و به شما گفته شود حدود یک سال بعد دوباره تماس بگیرید.»

افزایش شدید نیاز به کمک در زمینه مشکلات سلامت روان باعث شده مدارس و ارائه دهنده گان خدمات سلامت روان به دنبال چاره جویی برآیند. در بسیاری از مناطق، کادر مدارس در زمینه شناسایی بهتر مشکلات روانی و رفتاری به ارائه دهنده گان خدمات سلامت، مشاوره می‌دهند تا بتوانند سریع‌تر به کودکان کمک کنند. در مناطق برخوردارتر، مدارس و ارائه دهنده گان خدمات در زمینه برقراری ارتباط بین کودکان و بخش درمان همکاری می‌کنند تا پیش از وخیم شدن شرایط، به مشکل رسیدگی شود.

مشکل روز افزون سلامت روان کودکان تا حدی در دولت مرکزی جدی گرفته شده است و برخی منابع مالی برای پاسخ به آن در نظر گرفته شده است. برخی مصوبات فدرال همچون مصوبه CARES به مدارس بسیاری کمک کرده است برای پاسخ به این نیاز رو به رشد، مشاوران و مددکاران اجتماعی بیشتری استخدام کنند.