سدسازی‌های ترکیه؛ عامل اصلی ریزگرد‌های منطقه

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از خانه ملت، جلال محمودزاده در نشست علنی امروز در تشریح سوال خود از وزیر امور خارجه گفت: دلیل عدم اعلام نظر رسمی وعدم اعتراض در خصوص سد سازی بی رویه دولت ترکیه بر روی رودخانه‌های مرزی دجله وارس چیست؟ چرا در زمینه مفاد سند ۲۵ ساله چین و۲۰ ساله روسیه برای نمایندگان مجلس ومردم توسط وزارت امور خارجه شفاف سازی صورت نمی‌گیرد؟
نماینده مردم مهاباد در مجلس تصریح کرد: برخی از سخنان وزیر امور خارجه ارتباطی به سوالم نداشت و فقط وزیر محترم به بیان تشریح وضعیت موجود پرداخت.
وی با بیان اینکه پروژه داپ و گاپ که شامل احداث ۲۲ سد و ۱۳ نیروگاه برق آبی بر روی رودخانه‌های دجله و فرات است، گفت: با بهره برداری کامل از این سد‌ها به زودی عراق، سوریه و ایران دچار خشکسالی و گردوغبار می‌شوند. رودخانه دجله و فرات که در عراق به یکدیگر می‌رسند و شط العرب را تشکیل می‌دهند هر دو از ترکیه سرچشمه می‌گیرند، ولی در ۲ پروژه داپ ۸ سد مستقیما روی فرات و ۶ سد روی دجله در حال احداث و یا احداث شده است.
محمودزاده عنوان کرد: حجم سد‌های احداث شده بر روی دو رودخانه دجله و فرات یکصد و ۲۰ میلیارد مترمکعب بوده و این در حالی است که آورد سالیانه این دو رودخانه بیشتر از ۴۷ میلیارد مترمکعب نیست.
این نماینده مردم در مجلس تصریح کرد: سد آتاتورک که ۷۵ درصد آب فرات را ذخیره می‌کند با ظرفیت ۵۰ میلیارد مترمکعب معادل ۶۵۰ سد ایران ظرفیت دارد؛ سد ایلیسو سه برابر بزرگترین سد ایران یعنی کرخه بوده و مانع ورود ۵۶ درصد آب دجله و نابودی اراضی کشاورزی کشور‌های منطقه است.
وی یادآور شد: این در حالی است که در حال حاضر نیز ترکیه در حال ساخت سد الجزره بوده که این سد نیز هورالعظیم را کاملا خشک می‌کند لذا می‌توان کشور ترکیه را عامل اصلی شکل گیری ریزگرد‌ها در منطقه دانست.
این نماینده مردم در مجلس تاکید کرد: متاسفانه ترکیه خود را مالک مطلق رودخانه‌های دجله و فرات می‌داند در حالی که آب رودخانه‌های بین المللی باید براساس حقآبه‌های بین المللی تقسیم شود. انفعال و ناتوانی دولت‌های ایران چه دولت آقای رئیسی و چه دولت آقای روحانی و مطلع نبودن از حقوق بین المللی حقآبه قانونی کشور باعث تهدید اکوسیستم و سلامت کشورمان شده است.
محمودزاده اضافه کرد: چرا نباید وزارت امور خارجه علیه دولت ترکیه در مجامع بین المللی اقدام نکند؛ چه کسی جوابگوی نسل‌های آینده کشور خواهد بود؟ اثرات مخرب سدسازی‌های دولت ترکیه کاملا مشخص است و این سدسازی‌ها زندگی مردم را به دلیل وقوع گردو خاک در سه استان کشور مختل کرده است.
وی افزود: متاسفانه سدسازی‌های ترکیه بر روی رودخانه‌های اروندرود و ارس، آب‌های ورود به هورالعظیم و کشورمان را دچار مشکل کرده است. کشور ترکیه با اجرای دو پروژه عظیم داپ و گاپ ۱۰ پروژه آبی را به صورت افسارگسیخته از سرشاخه‌های رودخانه‌های ارس و کورا آغاز کرده و منجر به خشک کردن آب دجله، فرات و اروندرود شده است.
نماینده مهاباد اضافه کرد: پروژه‌های سدسازی ترکیه کشور‌های منطقه و ایران را درگیر گرد و غبار کرده و ما شاهد اثرات مخرب سدسازی و تامین آب شرب، سدسازی و کشاورزی مردم در منطقه هستیم.
وی ادامه داد: براساس آمار وزارت جهاد کشاورزی، فقط در استان اردبیل بیش از یک میلیون دلار از منابع صندوق توسعه ملی برای مقابله با خشکسالی هزینه شده است بدون شک سرنوشت این پروژه‌ها با خطر جدی مواجه خواهد شد.
محمودزاده یادآور شد: وزارت خارجه نه تنها هیچ پیگیر جدی برای مقابله با این پدیده نکرده است بلکه در نشست بین المجالس بحرین که در ۳۰ اردیبهشت ماه ۱۴۰۰ برگزار شد وقتی خانم دکتر پاشایی نماینده مردم مرند و جلفا نسبت به سدسازی‌های ترکیه بر روی آب‌های بین المللی تذکر داد و در این زمینه اعتراضی مطرح کرد، وزارت امور خارجه از طریق معاونت حقوقی خود، نماینده مذکور را مجبور به عذرخواهی از طرف‌های کشور ترکیه کردند در حالی که این حرکت ارزنده همکار ما می‌توانست آغاز یک حرکت برای مقابله با اقدامات خطرناک زیست محیطی ترکیه باشد که برخلاف عرف بین المللی است.
عضو کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس اضافه کرد: متاسفانه کشور ترکیه یک سیاست عافیت طلبانه در قبال سیاست‌های سدسازی ترکیه در نظر گرفته و هیچ اقدامی در این زمینه انجام نداده است.
اقای محمودزاده در اواسط اظهارات خود ویدیویی در خصوص آثار مخرب سدسازی‌های ترکیه تهیه کرده بود که در صحن علنی مجلس پخش شد.