ضرورت کسب مهارت آزمایشگاهیان در نمونه گیری از مایعات بالینی

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ دکتر مهرداد ونکی مسئول محور آزمایش شیمیایی- میکروسکوپی مایعات بدن در پاسخ به اینکه آزمایش‌های بالینی بدن چه آزمایش‌هایی هستند و با چه هدفی انجام می‌شود، گفت: به جز خون و ادرار در آزمایشگاه بالینی مایعات پنج گانه‌ای داریم تحت عنوان مایعات بالینی بدن که شامل csf یا مایع مغزی نخاعی، مایع مفصلی یا مایع سینوویال و مایعات سه گانه سروزی شامل مایع پلور و مایع پریکارد و مایع پریتوئن هستند که هدف از جمع آوری و آنالیز آزمایش‌های بالینی این گروه مایعات بدن غربالگری، تشخیص، مانیتورینگ و پایش بیماری‌ها و کنترل وضعیت بیماری‌ها است.

وی در پاسخ به این سؤال که چه گروه از آزمایشگاه‌ها این آزمایش‌های مایعات بالینی را انجام می‌دهند، افزود: همه آزمایشگاه‌ها، آزمایش‌های خون و ادرار و آزمایش‌های بستری و سرپایی را انجام می‌دهند، ولی آزمایش‌های مایعات بالینی مثل csf و مایع سینوویال و مایع سروزی سه گانه را بیشتر آزمایشگاه‌های بیمارستانی و بستری انجام می‌دهند و به ندرت نمونه‌های مایعات بالینی بیمارستانی به آزمایشگاه‌های خصوصی و سرپایی ارجاع داده می‌شود.

مسئول محور آزمایش شیمیایی- میکروسکوپی مایعات بدن در پاسخ به این سؤال که چه روش‌های تشخیصی و کیت‌های تشخیصی و تجهیزاتی برای انجام و آنالیز مایعات بالینی مورد نیاز است، گفت: در واقع روش‌ها و تجهیزات پیچیده نیستند و این روش‌ها نیز به صورت دستی و اتوماسیون قابل انجام است و در بیشتر آزمایشگاه‌های بیمارستانی از روش دستی مانند تکنیک‌های هموسایتومتر برای آنالیز سیتولوژی و شمارش سلولی مایعات بالینی استفاده می‌شود.

دکتر ونکی افزود: برای بخش میکروب شناسی از روش‌های رایجی که برای سایر نمونه‌های بالینی میکروبی استفاده می‌شود نیز برای مایعات بالینی استفاده می‌شود، ولی نسبت به روش‌های کشت روتین یک مقدار کشت‌های مایعات بالینی تخصصی‌تر هستند.

وی درباره آنالیز بیوشیمی مایعات بالینی ادامه داد: مشابه سایر نمونه‌های سرم و پلاسما در بخش بیوشیمی و هورمون و ایمونولوژی روی نمونه‌های مایعات بالینی با توجه به دستورالعمل‌ها و روش‌های کاری که روی بروشور کیت‌هاست به طور مشابه برای آنالیز مایعات بالینی نیز به همان شکل انجام می‌شود.

مسئول محور آزمایش شیمیایی- میکروسکوپی مایعات بدن گفت: اخیراً در جهان تکنیک‌های اتومیشن جدیدی در بحث‌های سیتوفرمولوژی و آنالیز هماتولوژی مایعات بالینی ورود کرده است که بسیاری از این دستگاه‌های نسل جدید هماتولوژی، قابلیت اندازه گیری و شمارش سلولی دقیق را برای مایعات بالینی دارا هستند.

دکتر ونکی افزود: هدف ما از برگزاری نشست تخصصی (پنل) در همایش ارتقای کیفیت توجه به ارتقا عملکرد کارکنان در آزمایشگاه‌هاست، در آزمایشگاه‌ها با توجه به تنوع نمونه‌های بالینی که داریم و کارکنان آزمایشگاه به طور معمول روی برخی نمونه‌های مایعات بالینی که تعداد و نمونه محدودی دارند، مهارت داشته و صلاحیت آن‌ها به لحاظ عملی و کاربردی پایین است و مایعات بالینی نیز بیشتر نمونه‌هایش از مراکز بیمارستانی به آزمایشگاه‌ها ارجاع می‌شود، از این رو کسب این مهارت‌ها در مراکز خصوصی و سرپایی یک ضرورت جدی است.

وی ادامه داد: قصد ما در این همایش این است که یک بازنگری و بازبینی برای آنالیز استاندارد مایعات بالینی انجام دهیم و چالش‌ها و مشکلاتی که روی آنالیز بیوشیمیایی و هماتولوژی و میکروب شناسی و مشکلاتی که درباره آنالیز مایعات بالینی وجود دارد، مطرح و راه حل‌های موجود را بررسی کنیم.