کتاب "میکروبیوم و سلامت" منتشر شد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از دانشگاه علوم پزشکی تهران، کتاب "میکروبیوم وسلامت" به اهتمام "فریبا کوهدانی"، "هانیه السادات اجتهد"، "کاملیا اخگرژند"، "امیر باقری"، "احمدی جیدی"، "فریده شیراسب"، "عطیه میرزابابایی" و سید "محمد موسوی" و با مقدمه‌ای از "باقر لاریجانی" حاصل گردآوری مطالعات و مقالات متعدد در ارتباط با میکروبیوم است.

هدف از این کتاب (دریافت نسخه الکترونیکی کتاب)، آشنایی با میکروبیوتا، میکروارگانیسم‌های روده و نحوه تأثیر این میکروب‌ها بر بروز و درمان بیماری‌ها است.

میکروارگانیسم‌های ساکن در مناطق مختلف بدن انسان شامل دهان، مجرای گوارشی، مجاری تنفسی، واژن و پوست که میکروبیوتای بدن انسان نامیده می‌شوند، جمعیتی عظیم را تشکیل می‌دهند که میزانشان به مراتب بیش از سلول‌های انسانی است.

مطالعه مبحث میکروبیوم که با هدف شناسایی و بررسی گونه‌های میکروبی موجود در بدن انسان آغاز شده است، به بررسی فراوانی و نقش این گونه‌های میکروبی در شرایط مختلف سلامت و بیماری می‌پردازد.

این مجموعه میکروبی اگرچه در بدو تولد ترکیب خاصی دارد، اما تحت تأثیر عوامل محیطی مانند افزایش سن، رژیم غذایی و سبک زندگی تکامل می‌یابد.

میکروبیوتا به عنوان یک همزیست، اثرات محیط، رژیم غذایی، استرس و حالت فیزیولوژیک را با میزبان خود به اشتراک می‌گذارد. شواهد زیادی نشان می‌دهند که رابطه متقابل پیچید‌های بین رژیم غذایی، میکروبیوتای روده و بیماری‌ها وجود دارد.

مطالعات متعددی ارتباط میکروبیوتای رود‌های را با بیماری‌ها نشان داده اند. به طور مثال نتایج پژوهش‌ها حاکی از ارتباط میکروبیوتای روده با عملکرد مغز و ارتباط آن با بیماری‌های عصبی از طریق محور روده- مغز است.

در بیماری‌های غیرواگیر همچون چاقی، نقش میکروبیوتای رود‌های به خوبی نشان داده شده است. میکروبیوتــای روده که از رژیم غذایی فرد تأثیر می‌پذیرند، بــا تولیــد متابولیت هــای مختلــف و تحریــک تولیــد هورمون هــای گوناگون می‌تواند باعث تغییر در پاسخ ایمنی بدن و در نتیجه رشد تومور شود.

مطالعات اخیر نشان می‌دهند که تنوع بالا در میکروبیوم روده بین افراد، ممکن است به دلیل تفاوت در پاسخ متابولیکی افراد به مداخالت رژیم غذایی باشد؛ بنابراین توجه به رژیم غذایی (الگو‌های غذایی، محدودیت کالری و غیره) برای حفظ میکروبیوم سالم روده ضروری است.

ترکیب میکروبیوتا در مراحل مختلف زندگی متفاوت است و این تفاوت به دلیل تغییرات اقلیم، شیوه زندگی، رژیم غذایی، دارو‌های مصرفی و عوامل دیگر ایجاد می‌شود. نتایج مطالعات دو دهه اخیر نشان داده اند که اختلال در ترکیب و عملکرد میکروبیوتا با بیماری‌های غیرواگیر متعددی از جمله بیماری‌های گوارشی مانند بیماری التهابی روده و کبد چرب، اختلالات غدد درونریز شامل دیابت، چاقی و پوکی استخوان، بیماری‌های قلبی-عروقی و همچنین بیماری‌های سیستم عصبی از جمله افسردگی، اوتیسم، پارکینسون و آلزایمر همراه است. بعلاوه، توجه به میکروبیوم و پرهیز از مصرف بیرویه آنتیبیوتیک ها، نقش ویژه‌ای در کنترل مقاومت‌های آنتی بیوتیکی ایفا می‌کند.

پژوهش‌های اخیر نیز بیانگر پتانسیل بالقوه میکروبیوتای دستگاه گوارش در تعیین میزان اثرگذاری طیف گسترد‌های از دارو‌ها از جمله دارو‌های دخیل در درمان‌های متابولیکی، اختالالت ذهنی، افسردگی و شیمی درمانی است.
در این راستا شناسایی دقیق عوامل تأثیرگذار بر میکروبیوتای بدن انسان و مطالعه تغییرات ترکیب، تنوع و عملکرد میکروبیوتا در افراد، نژاد‌ها و بیماری‌های مختلف، راه را برای رسیدن به روش‌های نوین درمانی و دستیابی به اهداف پزشکی شخصی باز کرده است.

بطور کلی بررسی میکروبیوم روده به عنوان جزیی از مطالعات اومیکس در پیشبرد اهداف پزشکی فردی بسیار تأثیرگذار است.

با توجه به ورود میکروبیوم به دسته علوم نوین و بین رشته ای، تألیف و گردآوری کتاب حاضر اقدامی موثر در راستای اعتلای این دانش و ارتقای همکاری محققان علوم پایه پزشکی و متخصصین بالینی در این زمینه خواهد بود.