نمره تراز ، مبنای قبولی در آزمون وکالت

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، رؤسای کمیسیون‌های «جهش و رونقِ تولید»، «اصل نود قانون اساسی» و «حقوقی و قضاییِ» مجلس، در پاسخ به نامه استعلامی سازمان سنجش در مورد معیار پذیرش آزمون وکالت، نظر خود را طی نامه‌ای اعلام کردند.

در این نامه تاکید شده که تمامی مراحل برگزاری آزمون، محاسبه، اعلام نتایج و معرفی پذیرفته شدگان برعهده سازمان سنجش است و هرگونه دخالت از جانب کانون‌های صنفی در این مراحل ممنوع است.

همچنین در مورد شیوه پذیرش آزمون وکالت گفته شده که شیوه درنظر گرفته شده در آزمون‌های سراسری مورد قبول است و نتایج آزمون‌های کارآموزی وکالت، کارشناسی رسمی دادگستری و سردفتری اسناد رسمی، بر مبنای «میانگین وزنی نمرات تراز شده» داوطلبان محاسبه و شیوه اجرای تراز نیز همان روش و شیوه‌ای است که بر اساس شاخص‌های آماری درآزمون سراسری اعمال می‌شود.

متن نامه بدین شرح است:

جناب آقای دکتر پور عباس
معاون محترم وزیر و رئیس سازمان سنجش آموزش کشور
سلام علیکم

با احترام، بازگشت به نامۀ شماره ۳۱۰۶۴ مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۲۲ و پیرو مباحث مطروح در جلسه مشترک مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۲۱ کمیسیون‌های ویژۀ جهش و رونق تولید و نظارت بر اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی، اصل نودم قانون اساسی و حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی در خصوص "بررسی نحوۀ اجرای ماده (۵) قانون تسهیل صدور مجوز‌های کسب و کار" به استحضار می‌رساند:

۱) مطابق با متن ماده ۵ قانون تسهیل صدور مجوز‌های کسب‌وکار، «کانون وکلای دادگستری و مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه، مکلفند هر سال از طریق سازمان سنجش آموزش کشور نسبت به برگزاری آزمون پروانه وکالت اقدام نمایند.» بنابراین تمامی مراحل برگزاری آزمون، محاسبه و اعلام نتایج و معرفی اسامی پذیرفته‌شدگان به آن سازمان واگذار شده و هرگونه دخالت از جانب کانون‌های صنفی در این مراحل ممنوع است.

۲) مطابق با مر قانون «داوطلبینی که حداقل هفتاد درصد (%۷۰) امتیاز میانگین نمرات یک درصد (%۱) حائزان بالاترین امتیاز را کسب کرده‌اند، جهت طی مراحل مقتضی به مرجع صدور مجوز مربوطه معرفی می‌گردند.» مطابق با آنچه در متن این ماده آمده، صراحتا اعلام می‌شود، امتیاز هر داوطلب، میانگین وزنی نمرات تراز شده داوطلب در دروس آزمون و «امتیاز میانگین نمرات یک درصد حائزان بالاترین امتیاز» نیز میانگین وزنی نمرات تراز شده یک درصد برتر آزمون است.

۳) موارد ذیل نیز بخش‌های قابل استناد از مشروح مذاکرات صحن علنی مجلس در خصوص لزوم مبنا قرار دادن نمره تراز هستند که مشروح آن‌ها نیز به پیوست نامه ارائه شده است: (همچنین موارد ذکر شده از سایت روزنامه رسمی (بخش مشروح مذاکرات مجلس) قابل دریافت است.)

• سخنان دکتر محمدباقر قالیباف، رئیس محترم مجلس در جلسه ۱۳۵ مورخ روز چهارشنبه ۲۱ مهرماه ۱۴۰۰؛ (صفحه ۶، ستون یک)
• سخنان دکتر سید شمس‌الدین حسینی، رئیس محترم کمیسیون ویژه رونق و جهش تولید در جلسه ۱۳۳ مورخ روز یکشنبه ۱۸ مهرماه ۱۴۰۰؛ (صفحه ۹، ستون دو)
• سخنان دکتر محسن زنگنه، سخنگوی کمیسیون ویژه رونق و جهش تولید در جلسات ۱۳۵ (صفحه ۹- ستون دو) و ۱۳۳ (صفحه ۷- ستون دو)، مورخ روز‌های ۱۸ و ۲۱ مهرماه ۱۴۰۰
• سخنان دکتر سید محمدهادی سبحانیان، نماینده محترم دولت در جلسه ۱۳۲ (صفحه ۱۲- ستون دو) و ۱۳۳ (صفحه ۷- ستون ۱)، مورخ ۱۲ و ۱۸ مهرماه ۱۴۰۰
• سخنان دکتر کمال علی‌پور خنکداری، عضو محترم کمیسیون ویژه رونق و جهش تولید در جلسه ۱۳۲ (صفحه ۱۱- ستون دو)، مورخ ۱۲ مهرماه ۱۴۰۰
• سخنان حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر سلیمی در جلسه ۱۳۵ (صفحات ۷ و ۸- ستون یک و دو)، مورخ ۲۱ مهرماه ۱۴۰۰

۴) همچنین مطابق با مشروح مذاکرات مجلس که از سوی سخنگوی محترم کمیسیون ویژه جهش و رونق تولید و نماینده محترم دولت مطرح شده است، به صراحت اعلام می‌شود که شیوه اجرای تراز، همان روش و شیوه‌ای است که بر اساس شاخص‌های آماری در آزمون‌های سراسری اعمال می‌شود. چنان‌که جناب آقای دکتر زنگنه، سخنگوی محترم کمیسیون ویژه جهش و رونق تولید در جلسه ۱۳۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۷/۱۸، در توضیح پیشنهاد کمیسیون فرموده‌اند:
     
     «نکته سوم هم همان‌طور که جناب آقای دکتر قادری فرمودند اینکه ما سقف بگذاریم بحث سختی و آسانی آزمون در آن دخالت می‌کند. من در جلسه پیش هم توضیح دادم، لذا من خواهش می‌کنم دوستان اجازه بدهند آن روشی که روش علمی هم هست در کنکور سراسری هم همان دارد به‌اصطلاح ملاک عمل قرار می‌گیرد رعایت شود و دوستان به این پیشنهاد رأی منفی بدهند. از هیئت‌رئیسه محترم هم می‌خواهم، چون دو، سه تا پیشنهاد بعدی هم تقریباً همین روش را دارد تجویز می‌کند به جهت رعایت وقت می‌شود از آن بگذریم. کمیسیون با این مخالف است.»

۵) استعلامات انجام شده از آن سازمان نیز موید غیر علمی بودن سنجش افراد بر مبنای نمرات خام (درصد) و ضرورت استفاده از نمره تراز در آزمون‌های با تعداد شرکت‌کنندگان زیاد است. بر اساس استعلامی که توسط کمیسیون اصل نودم قانون اساسی، در زمان بررسی طرح مذکور در صحن علنی از سازمان سنجش آموزش کشور اخذ شده، این سازمان به دلیل استفاده از نمره تراز و غیرممکن بودن استفاده از نمرات خام (درصد) برای مقایسه داوطلبان، این‌گونه اشاره می‌کند:

     «با توجه به اینکه کسب دو نمره خام یکسان یا کسب دو درصد یکسان در دروس مختلف با یکدیگر قابل‌مقایسه نیست؛ نمی‌توان با استفاده از نمرات خام دروس مختلف، افراد را با یکدیگر مقایسه کرد؛ لذا، بحث تبدیل نمرات خام به نمرات تراز مطرح می‌شود که این امر با استفاده از روش‌های آماری انجام می‌گیرد. برای تعیین نمره تراز، تمامی نمرات خام داوطلبان حاضر در جلسه در هر درس موردنیاز است. سپس از روی نمرات هر درس به ترتیب نزولی، فراوانی نمرات و فراوانی تجمعی و مقادیر فراوانی تجمعی نسبی زیر سطح منحنی تابع چگالی احتمال توزیع نرمال، نمره تراز برای هر درس به‌صورت مجزا محاسبه می‌شود.»

با عنایت به موارد فوق و مباحث و تصمیمات متخذه در جلسه مشترک مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۲۱ کمیسیون‌های ویژه جهش و رونق تولید و نظارت بر اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی، اصل نودم قانون اساسی و حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی، مقتضی است نتایج آزمون‌های کارآموزی وکالت، کارشناسی رسمی دادگستری و سردفتری اسناد رسمی، بر مبنای «میانگین وزنی نمرات تراز شده» داوطلبان محاسبه و شیوه اجرای تراز نیز همان روش و شیوه‌ای در نظر گرفته شود که بر اساس شاخص‌های آماری درآزمون سراسری اعمال می‌شود.