سایبرکندریا یا خود بیمارپنداری اینترنتی چیست؟

به گزارش سرویس وبگردی خبرگزاری صدا و سیما، در حالت طبیعی، این که انسان‌ها نسبت به جسم و روح خودشان حساس باشند و به محض بروز علائم کوچکی از یک بیماری به فکر رفع آن بیفتند چیز بدی نیست و کاملا طبیعی است.

همه ما تا به حال دچار دل درد و یا سردرد شده ایم، ولی بدون هیچ نگرانی با مراجعه به پزشک مشکل خود را رفع کرده ایم. اما مشکل زمانی به وجود می‌آید که این نگرانی به صورت مزمن و بسیار بیشتر از حد معمول باشد.

سایبرکندریا چیست؟  

سایبرکندریا (Cyberchondria) نسخه‌ای آنلاین از هیپوکندریا (Hypochondria) یا اختلال اضطراب بیماری است. هیپوکندریا حالت اضطرابی است که در آن فرد به طور شدید و غیر منطقی نگران این است که دچار بیماری جسمانی یا اختلال روان‌شناختی خاصی باشد یا احتمال بروز آن را در خود ببیند. افراد مبتلا به سایبرکندریا رفتار اضطرابی را با بررسی سایت‌های اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی برای پیدا کردن و نسبت دادن یک یا چند بیماری به خود نشان می‌دهند. آن‌ها هر نشانه‌ای را هشداری بزرگ می‌دانند.

ابتلا به سایبر کندریا ارتباط نزدیکی با اختلال‌های وسواسی دارد. افراد مبتلا به این سندروم تلقین پذیرتر هستند و بیشتر به دنبال کسب اطلاعات از اینترنت می‌شوند و به عبارتی گاه از یک سردرد جزئی کوهی به بزرگی شاید سرطان می‌سازند!

کسانی که دچار سایبرکندریا هستند در این مورد، رفتار‌های شدید و غیر منطقی انجام می‌دهند. پس هر کسی که نشانه‌های بیماری یا اختلال روان شناختی را در اینترنت جست‌و‌جو می‌کند دچار سایبرکندریا نیست. کسانی دچار سایبرکندریا هستند که پیاپی به خودشان برچسب بیماری می‌زنند و بیش از اندازه نگران سلامتی خود هستند.

ابتلا به سایبرکندریا و هیپوکندریا ارتباط نزدیک با وسواس دارد و این افراد مانند افراد وسواسی، تلقین پذیرند و بیشتر پیگیر کسب اطلاعات از اینترنت می‌شوند و از کاه، کوه می‌سازند.

نشانه‌های سایبرکندریا

۱- افکار مزاحم همیشگی، شدید و غیرمنطقی درباره دچار بودن یا دچار شدن به بیماری‌های جسمانی یا روانی

۲-  فرد همیشه درباره سلامتیش نگران است و به آسانی در این‌باره دچار اضطراب‌ می‌شود.

۳- نگرانی و اضطراب فرد با نشانه‌هایی که در خود می‌بیند متناسب نیست. شدت نگرانی او بسیار بالاست.

۴- فرد همیشه سایت‌های اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی را بررسی می‌کند تا بیماری‌ها را بر اساس نشانه‌هایی که در خودش می‌بیند شناسایی کند.

۵- این نگرانی‌ها و رفتار‌های غیر منطقی حداقل ۶ ماه همراه فرد باشد.

جالب است بدانید کسانی که دچار سایبرکندریا هستند ممکن است پیاپی پیش پزشک بروند تا آن‌ها را معاینه کند یا از روان‌شناس درباره نشانه‌های روانی می‌پرسند. هنگامی که پزشک به آنان اطمینان دهد که دچار بیماری نیستند آرام نمی‌گیرند و ممکن است خودسرانه دارو مصرف کنند و حتی به خاطر رفتار‌های نادرست بیمار شوند.

درمان سایبرکندریا

درمان این اختلال روان‌شناختی با روان‌درمانی انجام می‌شود، اما در برخی شرایط ممکن است که دارودرمانی برای کاهش شدت نشانه‌ها انجام شود. دارو‌ها نقش کنترل کننده دارند و درمان اصلی با روان‌درمانی انجام می‌شود. پس برای درمان این اختلال روان‌شناختی باید پیش روان‌شناس رفت.

دارو درمانی سایبرکندریا

همان‌گونه که گفته شد دارو درمانی در شرایط ویژه برای این اختلال روان‌شناختی کاربرد دارد و در بیش‌تر موارد از تجویز دارو خودداری می‌شود. چون برخی از کسانی که دچار این اختلال هستند مصرف دارو را نشانهٔ این می‌دانند که دچار یک بیماری خاص هستند و این دارو‌ها برای آن بیماری تجویز شده، اما روان‌شناس یا روان‌پزشک نمی‌خواهد به آن‌ها حقیقت را بگوید. دارو‌های ضد اضصطراب و ضد افسردگی برای درمان این اختلال روان‌شناختی کاربرد دارند. مهارکننده‌های بازجذب سروتونین یا SSRI می‌تواند به درمان این اختلال روان‌شناختی کمک کند.

روان‌درمانی سایبرکندریا

روش‌های گوناگونی برای روان‌درمانی این اختلال کاربرد دارد که مهم‌ترین آن‌ها روانکاوی، طرحواره درمانی و رفتاردرمانی شناختی یا  CBT هستند. در این میان CBT بیش‌ترین کاربرد را دارد. روان‌شناس در این رویکرد درمانی در تلاش است تا باور‌های نادرستی که به طور غیر منطقی درباره بروز بیماری‌ها در فرد وجود دارد شناسایی و برطرف کند و باور‌های درست را جایگزین نماید. روانکاوی نیز به دلیل نگاه تحلیل‌گرانه عمیق و ریشه‌ای به گذشته فرد می‌تواند درمان موثری برای این اختلال روان‌شناختی باشد.

در کل باید بدانید که گرچه استفاده از اینترنت اغلب می­تواند مفید واقع شود، اما گاهی فضای مجازی اطلاعات ناقص و نادرست در اختیار افراد می‌گذارد و آنان بدون داشتن تحصیلات تخصصی بیماری خود یا دیگران را تشخیص و به راحتی درباره اکثر بیماری‌ها نظر می‌دهند؛ که این حالات می‌تواند آثار بدی بر سلامت جسم و روان افراد بگذارد.

بهترین کار این است که در صورت بروز مشکل، با مراجعه به پزشک متخصص، پیگیر درمان خویش باشید و از جستجوی بیش از حد در اینترنت و درمان خودسرانه شدیدا بپرهیزید.