اصول مصرف صحیح دارو و خوردن قرص چیست؟

 به گزارش سرویس وبگردی خبرگزاری صدا و سیما ، استفاده از دارو برای بهبود بیماری روش معمول بعد از مراجعه به پزشک است. با این‌حال استفاده از دارو اصول و قواعدی دارد که معمولا توسط پزشک گوشزد می‌شود یا روی جعبه‌ی دارو درج شده است. قرص‌ها شکلی از دارو هستند که استفاده از آن‌ها قواعد و اصول مشخصی دارد. در خوردن قرص باید موارد زیر را رعایت کنید:

میزان مصرف دارو

میزان مصرف باید مطابق نظر پزشک باشد. هیچ فردی نمی‌تواند تعداد دفعات و دوز مصرفی دارو را مطابق میل شخصی عوض کند. زیرا ممکن است استفاده بیش از اندازه از دارو باعث بروز عوارضی مانند مسمومیت، حالت تهوع یا گیجی شود.

زمان مصرف دارو

 بعضی داروها برای جذب بهتر باید با معده‌ی خالی مصرف شوند درحالی‌که بعضی دیگر از داروها ممکن است باعث ایجاد ناراحتی در معده شود و بهتر است با غذا مصرف شود. این مورد را پزشک هنگام ویزیت تذکر می‌دهد.

شکل مصرف دارو

قرص‌ها از ترکیباتی هستند که با بلعیدن یا جویدن مصرف می‌شوند. بلعیدن قرص نباید به تنهایی باشد و حتما باید با آب باشد. این بخش در مورد استفاده از داروها مهم‌ترین بخش است. چون استفاده‌ی  نادرست از قرص مشکلاتی را برای فرد ایجاد می‌کند.

اصول مصرف صحیح قرص چیست؟

قرص‌ یک فرآورده‌ی دارویی جامد است که به شکل‌های مختلف جویدنی، زیر زبانی، مکیدنی و جوشان وجود دارد. براساس تشخیص پزشک یکی از انواع قرص‌ها برای فرد تجویز می‌شود.

• تابحال به خطی که روی قرص‌ها هست دقت کرده‌اید؟ قرص‌هایی را که خط دارند می‌توان موقع استفاده نصف کرد یا حتی به‌صورت یک چهارم استفاده کرد. اما قرص‌های بدون خط حتما باید به‌صورت درسته مصرف شود.
• قرص‌ها به شکل بلعیدنی و جویدنی و مکیدنی استفاده می‌شوند. مثلا در قرص‌های آسپرین که باید جویده شود با جویدن سطح جذب بیشتر می‌شود، همچنین آنزیم‌های اختصاصی موجود در بزاق باعث جذب بهتر دارو می‌شود. همچنین شکل‌های مکیدنی از قرص ویتامین c وجود دارد. اما اکثر قرص‌ها باید بلعیده شوند.
• بلعیدن باعث می‌شود قرص از مری به سمت معده حرکت کند. نوشیدن آب باعث می‌شود قرص راحت این مسیر را طی کند و به دیواره‌ی مری نچسبد. افرادی که بدون آب یا با آب کم قرص مصرف می‌کنند، با مشکلات چسبیدن قرص به مری مواجه می‌شوند.
• نوشیدنی‌های دیگر غیر از آب ممکن است باعث عدم جذب مواد شیمیایی موجود در قرص شود. جذب برخی قرص‌ها نیز با آب میوه بالاتر می‌رود. پس بهتر است برای پیشگیری از مشکل یا عارضه این موارد را به‌طور دقیق بشناسیم.
• استفاده از قرص جوشان حتما باید با آب باشد. قرص جوشان را داخل مایعات دیگر مانند نوشابه، آب میوه، شیر نباید حل کنید.
• قرص‌های زیر زبانی به منظور تسریع در اثربخشی قرص یا ناپایدار بودن در اثر اسید معده، یا به‌دلیل جذب کم از روده به این شکل استفاده می‌شوند. نیتروگلیسیرین یکی از نمونه‌های این دارو است که برای کنترل آنژین صدری استفاده می‌شود.

همراه دارو چه نوشیدنی بخوریم؟

بهترین نوشیدنی برای خوردن  قرص آب است. آب باعث می‌شود قرص به دیواره‌ی مری نچسبد و به راحتی از آن عبور کند.

ممکن است بپرسید مایعات دیگر هم می‌تواند از چسبیدن قرص به مری جلوگیری کند. پس می‌توان قرص‌ها را با آبمیوه، چای یا شیر می توان مصرف کرد؟ پاسخ ما به این سوال منفی است. چون آب علاوه بر روان کردن حرکت قرص باعث باز شدن راحت آن در معده و جذب مواد شیمیایی موجود در آن می‌شود درحالی‌که مثلا شیر ممکن است باعث از بین بردن خاصیت آنتی‌بیوتیک‌ها می‌شود یا مانع جذب آهن شود.

چرا خوردن قرص با چای ضرر دارد؟ نوشیدنی‌های داغ مانند چای اثر قرص را از بین می‌برند. همچنین کافئین موجود در چای و قهوه باعث می‌شود مخرب است.

چای سبز نیز حاوی ویتامین k است و باعث می‌شود داروهایی مانند وارفارین که رقیق کننده‌ خون هستند اثربخشی خوبی نداشته باشند.

اثرات شیر بر داروها

شیر به‌دلیل داشتن کلسیم بر داروهای مکمل آهن تاثیر منفی دارد. همچنین کلسیم موجود در شیر داروهای هورمونی تیروئیدی را هم با مشکل مواجه می‌کند.

خوردن دارو با آب هویج

مصرف همزمان داروهای ضد آکنه مانند ایزوتروتونوئین با مکمل‌های ویتامین A جذب آن را با اختلال مواجه می‌کند. آب هویج به‌دلیل داشتن مقادیر بالای ویتامین A نباید با این دارو مصرف شود. البته مصرف تا دولیوان آب هویج روزانه اشکال ندارد و مقدار مصرف نباید بیش‌تر از این شود.

خوردن دارو با آب گریپ فروت

گریپ فروت ترکیباتی دارد که باعث بهم زدن فعالیت آنزیمی در بیش از ۵۰ دارو می‌شود. همچنین اثرات بعضی از داروها را در خون بالا می‌برد. استاتین‌ها گروهی از داروها هستند که برای پایین آوردن کلسترول خون استفاده می‌شود و آب گریپ فروت با اختلال در عملکرد آنزیم‌ها اثرات این دارو را افزایش می‌دهد.

دیگر داروهایی که نباید همراه با آب گریپ فروت مصرف شود عبارتند از :

• داروهای قلب
• آلرژی
• اضطراب
• آسم
• سرطان
• افسردگی
• صرع
• پرفشاری خون
• داروهای عفونت
• سکته‌های مغزی و قلبی و لخته‌های خونی 

خوردن دارو با آب پرتقال

آب پرتقال باعث بالا رفتن سطح پتاسیم در خون می‌شود و با علائمی مانند تپش قلب و گرفتگی عضلات همراه است. مگر در مواردی که فرد فقر آهن داشته باشد و پزشک برای جذب بهتر آهن توصیه به مصرف آب پرتقال می‌کند.

مراجعه به پزشک

مصرف برخی قرص‌ها ممکن است برای فرد عوارضی را ایجاد کند. مثلا فرد دچار حالت تهوع یا گیجی شود، مشکل تنفسی داشته باشد، کهیر بزند، دست‌ها و صورت یا گلو ورم کند، حتی ممکن است هوشیاری‌اش را از دست بدهد و از هوش برود. اگر هر کدام از این نشانه‌ها را مشاهده کردید حتما برای ادامه مصرف دارو از پزشک یا داروساز نظر بخواهید.