خطا رفتن تیر آمریکا و اسرائیل در گره زدن توافقنامه ابراهیمی با ترسیم مرز‌ها

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما؛ رژیم صهیونیستی و لبنان پنج‌شنبه پنجم آبان در پایگاه نیرو‌های حافظ صلح سازمان ملل مستقر در لبنان (یونیفل) در الناقوره، توافقنامه ترسیم مرز‌های دریایی را به صورت جداگانه امضا کردند. هیأت لبنانی مراجعه به الناقوره برای امضای توافقنامه را به خروج قایق‌های صهیونیستی از آب‌های لبنان مشروط کرده بود. پس از آنکه فرماندهی ارتش لبنان از خروج قایق‌های اسرائیلی از آب‌های لبنان اطمینان حاصل کرد، هیأت لبنانی نیز عازم الناقوره شد.
الیاس بوصعب، مذاکره کننده ارشد لبنان در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک با آموس هوخشتاین، میانجی آمریکایی در کاخ ریاست جمهوری در شرق بیروت پایتخت این کشور توضیح داد که رئیس‌جمهور عون نامه‌ای را امضا کرد مبنی بر اینکه لبنان پیام آمریکایی را دریافت کرده و با محتوای آن موافقت کرده است و هیئتی را مأمور کرد که پیام را به ناقوره (مرکز نیرو‌های سازمان ملل در جنوب لبنان) برساند. وی افزود که نامه دومی از سوی وزارت خارجه لبنان به سازمان ملل خواهد رسید. وی خاطرنشان کرد: نامه‌ای که قبلا منتشر شده بود همان نامه‌ای است که هوکشتاین روز پنجشنبه تحویل داد و برای رسمی شدن امضا شد.

لبنان هرگز وارد مذاکرات مستقیم نشد و لاپید امضای توافقنامه خشک نشده بلوف زد

با اینکه لبنان از اصل مذاکرات در ترسیم مرز‌های دریایی خود با فلسطین اشغالی استقبال کرد، اما به هیچ وجه وارد مذاکرات مستقیم با رژیم صهیونیستی نشد و کار یا با واسطه سازمان ملل و یا آمریکا پیش رفت و حتی لبنان اجازه نداد درپای توافقنامه ترسیم مرز‌های دریایی خود با اسرائیل امضای مسئولان این رژیم حک شود. در مقابل از شیوه‌های غیرمستقیم استفاده شد که از یک طرف از شانه خالی کردن تعهدات رژیم صهیونیستی جلوگیری کند و از طرف دیگر بهانه‌ای بدست تل‌آویو ندهد که توافقنامه ترسیم مرز‌های دریایی را در جهت شناسایی خود معرفی کند و لذا اظهارات لاپید درباره شناسایی این رژیم از سوی لبنان در چارچوب توافقنامه جدید ادعای بیش نیست و در چارچوب اهداف تبلیغاتی آن در مبارزات انتخاباتی پیش رو قابل ارزیابی است که از سوی احزاب رقیب و در راس آن شخص نتانیاهو رهبرحزب لیکود به شدت مورد انتقاد قرار گرفته و وی لاپید را به تسلیم در برابر حزب الله متهم کرده است. با وجود اینکه دادگاه عالی صهیونیستی توافقنامه ترسیم مرز‌های دریایی با لبنان را تاییدکرده و این توافقنامه با اجماع در کابینه ائتلافی لاپید تصویب شده، اما هنوز به تأیید کنست یا همان پارلمان نرسیده ضمن اینکه نظرافکارعمومی صهیونیستی نیز به طور دقیق درقبال این توافقنامه مشخص نیست و از این دید انتخابات اول نوامبر برابر با ۱۰ آبان نوعی همه پرسی در قبال این توافقنامه خواهد بود.

حزب الله پشت دولت لبنان ایستاد، اما درجزئیات فنی توافقنامه دخالت نکرد

ورود حزب الله به مذاکرات ترسیم مرز‌های دریایی لبنان و اسراییل از سه جهت بوده است: نخست جلوگیری از تبدیل مذاکرات ترسیم مرز‌های دریایی به ابزار و بهانه‌ای برای برقراری سازش میان بیروت و تل آویو؛ دوم ایجاد فضای برای افزایش و تقویت قدرت چانه زنی لبنان در مذاکرات ترسیم مرزها؛ و سوم برقراری معادله قانا در برابر کاریش به این معنا که اگر لبنان امکان بهره‌برداری از حوزه نفتی قانا را نداشته باشد امکان بهره برداری از حوزه گازی کاریش را به اسرائیل نخواهد داد. باوجود اینکه حوزه گازی کاریش در داخل مرز‌های دریایی فلسطین اشغالی و بخش عمده حوزه نفتی قانا در داخل مرز‌های دریایی لبنان قرار دارد و به ظاهر این دو حوزه ارتباطی با هم ندارند، اما برقراری ارتباط بین این دو در توافقنامه جدید از این جهت برای لبنان اهمیت دارد که از یک سو رژیم صهیونیستی را مکلف و متعهد می‌سازد که حقوق لبنان را به رسمیت بشناسد و مانع از بهره برداری لبنان نشود دوم اینکه به تحریم‌های نفتی آمریکا پایان می‌دهد که تا پیش از این در جهت تشدید فشار‌های اقتصادی بر لبنان مانع از ورود و سرمایه‌گذاری شرکت‌های نفتی در حوزه‌های نفت و گاز لبنان می‌شد، اما در چارچوب توافقنامه جدید امریکا پذیرفته است که شرکت فرانسوی توتال کار مطالعات اکتشافی و استخراج از حوزه نفتی قانا را برعهده بگیرد و در پرداخت سهم اسرائیل از این حوزه نیز خودش طرف حساب باشد. همچنانکه ملاحظه می‌شود در اینجا نیز طوری برنامه‌ریزی شده که باب هرگونه مراوده بین اسرائیل ولبنان ولو در حوزه مشترک نفتی بسته بماند.

حفظ دستاورد‌های توافقنامه ترسیم مرز‌های مستلزم تشکیل سریع دولت جدید لبنان و توافق بر سر جانشین رئیس جمهوری است

توافقنامه ترسیم مرز‌های دریایی بین لبنان و اسراییل در مقطعی صورت گرفته که چند روز بیشتر تا پایان دوره ریاست جمهوری میشل عون تا پایان ماه جاری میلادی باقی نمانده است و دولت جدید این کشور نیز علیرغم گذشت چند ماه از برگزاری انتخابات مجلس در اردیبهشت ماه گذشته تشکیل نیافته است و لذا اکنون این سوال مطرح است که تاثیر این توافقنامه بر بحران‌های سیاسی داخلی لبنان چه خواهد بود. با توجه به اینکه سرمنشاء اصلی بحران‌های داخلی لبنان مداخلات خارجی است لذا قاعدتا باید تاثیر این توافقنامه در مواردی که به قدرت‌های غربی اعم از آمریکا و اروپا مربوط می‌شود مثبت باشد چراکه آن‌ها به ثبات نسبی در لبنان برای کسب اطمینان از دسترسی به منابع انرژی دریای مدیترانه در زمستان سخت پیش رو نیازدارند، اما اتخاذ چنین رویکردی برای عربستان و رژیم صهیونیستی قابل تصور نیست چراکه نیاز این رژیم بعد از امضای توافقنامه ترسیم مرز‌های دریایی برطرف شده است وهرچه در طرف لبنانی چالش باشد به نفع این رژیم خواهد بود و عربستان نیز بعد از رویگردانی از سعدحریری برای پیشبرد اهداف وسیاست‌های روی سمیر جعجع رئیس قوات لبنانی سرمایه‌گذاری کرده است و این احتمال وجود دارد که وی را برای احراز ریاست جمهوری تحریک کند که این مسئله می‌تواند باعث تأخیر طولانی در حل این مشکل شود ودر عین حال زمینه را بی‌ثباتی و درگیری داخلی فراهم کند.

در مجموع دستاورد‌های لبنان از توافقنامه ترسیم مرز‌های دریایی با اسرائیل زمانی می‌تواند حفظ و تثبیت شود که با تلاش برای حل سریع مسئله ریاست‌جمهوری وتشکیل دولت جدیدهمراه باشد در غیر این صورت احتمال اینکه دستاورد‌های کنونی برای طرف لبنانی ازدست برود وجود دارد.

احمد کاظم زاده