تدوین آیین‌نامه گردشگری علم‌وفناوری

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، ایران از نظر تولید علم در منطقه غرب آسیا رتبه اول و در دنیا رتبه ۱۵ را دارد و تولید مدارک علمی نمایه‌شده ایران در اسکوپوس در سال ۲۰۲۱ به ۷۷ هزار و ۳۵۱ مدرک رسید. این رقم در سال ۲۰۲۰ برابر با ۷۱ هزار و ۹۷۱ مورد و در سال ۲۰۱۹ به میزان ۶۴ هزار و ۹۸۸ مدرک بود.
همچنین براساس روش‌های علمی استخراج داده و اطلاعات پایگاه شاخص‌های اساسی علم (ESI)، ۸۴۱ پژوهشگر ایرانی در زمره پژوهشگران پراستناد یک‌درصد برتر دنیا قرار دارند و تعداد پژوهشگران ایرانی پراستناد یک درصد برتر دنیا که موسسه استنادی علوم و پایش علم و فناوری از سال ۱۳۹۸ تاکنون شناسایی کرده، رشد قابل­‌توجهی داشته است. تعداد دانشمندان ایرانی این فهرست از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ به ترتیب ۲۴۹، ۳۶۱، ۵۱۲، ۶۸۵ و ۸۴۱ نفر بوده است و در واقع در یک دوره چهار ساله رشد حدود ۳۴۰ درصدی در ورود پژوهشگران ایرانی به فهرست یک درصد برتر دنیا مشاهده می‌شود.
با وجود این دستاورد‌های مختلف علمی و فناوری ایرانی، هنوز بسیاری از مردم ایران و حتی جامعه علمی و نخبگانی یا از این اقدامات اصلا مطلع نیستند یا از همه وجوه آن اطلاع جامع و کاملی ندارند. معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری اقداماتی را برای معرفی و شناساندن این پیشرفت‌ها با هدف آگاهی‌بخشی، امیدآفرینی و هویت‌بخشی در میان نخبگان علمی آغاز کرده است.
محمدمهدی ذوالفقارزاده با اشاره به این اقدامات و تاکید بر تدوین آیین‌نامه گردشگری علم و فناوری توضیح داد: این آیین نامه در معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تدوین و خدمت وزیر علوم ارسال شده است. آیین‌نامه گردشگری علم و فناوری بعد از تصویب در کمیسیون علوم و فناوری هیات دولت به صحن هیات دولت ارجاع می‌شود و در صورت تصویب به دست رئیس جمهوری ابلاغ خواهد شد.
وی اضافه کرد: گردشگری علم و فناوری با هدف شناساندن ظرفیت‌ها و پیشرفت‌های علم و فناوری همه مناطق ایران به مردم طراحی شده است، به این معنا که اگر خانواده‌های ایرانی به شهری سفر کردند؛ به غیر از بازدید از بنا‌های تاریخی، تفرج‌گاه‌های طبیعی و موزه‌ها از مناطق علم و فناوری نیز با استفاده از تسهیلات در نظرگرفته شده در آیین نامه دیدن کنند.
مدیرکل دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم گفت: این آیین‌نامه با همکاری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و سازمان برنامه و بودجه باید اجرا شود.
ذوالفقاری اضافه کرد: اقدام اول با هدف آشنایی بیشتر جامعه نخبگانی با فعالیت‌ها و دستاور‌های دیگر اعضای این جامعه با نام راهیان پیشرفت طراحی شده است.
وی با تاکید بر معرفی درست و هنرمندانه پیشرفت‌های علمی در کشور گفت: اگر پیشرفت‌ها و توانمندی‌های کشور درست، هنرمندانه و با ظرافت روایت شود، فقط کارکرد آن آگاهی‌بخشی نیست؛ بلکه می‌تواند آثار موثرتری از جمله امیدآفرینی و هویت‌بخشی به نخبگان و دانشجویان داشته باشد. البته راویان این روایت؛ یعنی راهیان پیشرفت هم باید تربیت شوند و این امر نیز در دستورکار اداره کل سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور فرهنگی و اجتماعی است.
ذوالفقارزاده خاطرنشان کرد: در همین زمینه اساسنامه ستاد ملی راهیان پیشرفت در معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تنظیم شده است. این ستاد به ریاست وزیر علوم، شامل دستگاه‌های همکار مانند وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و نهاد‌های دیگر است و باید ستاد‌های استانی نیز در پی آن با ریاست روسای دانشگاه مادر هر استان تشکیل شود.
برنامه راهیان پیشرفت شامل بازدید دانشجویان و استادان دانشگاه‌ها از پیشرفت‌های علمی و فرهنگی محقق‌شده در مجموعه موسسات آموزش عالی و وابسته به وزارت علوم است.
مدیرکل دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی امور فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم ادامه داد: سازمان بسیج دانشجویی به دلیل تجربیاتی که در زمینه برگزاری اردو‌های راهیان نور دارند، می‌توانند مجری برگزاری راهیان پیشرفت باشند.
وی اقدام دیگر را تفاهم‌نامه با شهرداری تهران و سازمان بسیج دانشجویی دانست و توضیح داد: بر اساس این تفاهم‌نامه دانشجویان نوورود دانشگاه‌های تهران می‌توانند از مناطق مختلف شهر تهران بازدید کنند و نوعی تهران‌گردی برای آن‌ها تدارک دیده شده است.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری ۱۴ آبان با صدور حکمی محمدحسین کفعمی، رییس سازمان بسیج دانشجویی کشور را در اجرای ماده ۶ اساسنامه ستاد ملّی راهیان پیشرفت، به عنوان «دبیر ستاد ملّی راهیان پیشرفت (قرارگاه شهید فخری‌زاده)» منصوب کرد.