در مسیر احیای مناطق آزاد

 

عملکرد مناطق آزاد ایران در سال‌های گذشته از تحقق این اهداف حکایت ندارد؛ آمار‌ها نشان می‌دهد طی سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸ نشان می‌دهد سهم این مناطق (با لحاظ صادرات خدمات) از صادرات غیرنفتی کشور حدود ۱ درصد، از میزان تولید حدود ۱ درصد، از تعداد واحد‌های تولیدی فعال کمتر از ۳ درصد، از جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی حدود ۱۰ درصد و از اشتغال زایی کل کشور حدود ۴ درصد است.

 

میزان واردات کالا از طریق مناطق آزاد نیز حدود ۲ برابر صادرات کالا از این مناطق به خارج از کشور است. در واقع این آمار‌ها نشان می‌دهد نگاه تحولی به مناطق آزاد یک ضرورت بوده چرا که آخرین میخ‌ها زمانی زده می‌شد که با بی اعتنایی به این آمارها، از کنار تحقق اهداف مناطق آزاد عبور و فقط برای گسترش کمی آن برنامه ریزی می‌شد.

 

این شرایط در حالی است که بند ۱۱ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی به صراحت انتقال فناوری‌های پیشرفته، گسترش و تسهیل تولید، صادرات کالا و خدمات و تأمین نیاز‌های ضروری و منابع مالی از خارج را هدفی برای توسعه حوزه عمل مناطق آزاد و ویژه‌ی اقتصادی کشور تعیین کرده بود.

 

اعطای غیرهدفمند معافیت‌ها و امتیازات، وابستگی منابع درآمدی مناطق آزاد به واردات و نبود زیرساخت‌های متناسب با اهداف مولد از جمله مشکلاتی بود که موجب شده بود تا مناطق آزاد به اهداف توسعه‌ای خود نرسد.

 

حالا، اما وزیر اقتصاد بر تقویت جذابیت‌های قانونی و مقرراتی مناطق برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان به ویژه تسهیل کامل کسب و کار و برخورداری از معافیت مالیاتی و گمرکی تاکید دارد و این موضوع را در حکم انتصاب حجت الله عبدالملکی به عنوان دبیر شورای عالی مناطق آزادی تجاری صنعتی و ویژه اقتصادی مورد تاکید قرار داده که با ادعای آن روزنامه درباره درخواست وزیر برای حذف معافیت‌ها سنخیتی ندارد و البته موضوع مهم هدفمند شدن این معافیت‌ها است به رونق فعالیت‌های مولد کمک کند.

 

تمرکز بر کیفیت (نه گسترش کمی) مناطق آزاد با هدف تحقق بند (۱۱) سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، به ویژه در خصوص مناطق آزاد جدید، رصد دقیق عملکرد مناطق در گسترش صادرات و افزایش پیوند اقتصادی با کشور‌های همسایه و ترغیب سرمایه‌گذاری خارجی و مشترک، اصلاح نظام درآمدی سازمان‌های مناطق با هدف کاهش تمایل به واردات و واگذاری اراضی از دیگر مواردی است که وزیر امور اقتصادی و دارایی بر آن تاکید داشته و مغایر با استدلال‌هایی است که آن روزنامه بر مبنای آن نتیجه گرفته که کار مناطق آزاد تمام است.