وظایف حقوقی زنان بعد از مرگ همسر خود

به گزارش سرویس وبگردی سازمان صدا وسیما،  وظایف زنان بعد از مرگ همسر یکی از مواردی است که قانون برای زنان در نظر گرفته است. ازدواج برای زن و مرد یک‌سری وظایف و تکالیف به همراه دارد که هر کدام از افراد باید آن را رعایت کنند. گاهی پیش می‌آید که مرد زودتر از زن فوت می‌کند و زن در شرایط دشواری قرار می‌گیرد.

برای پاسخ دادن به این سوال باید شرایط هر فردی را به صورت کامل در نظر بگیریم.

برای مثال، زنی که همسرش فوت کرده است و فرزند دارد، وظیفه بیشتری نسبت به زن بدون فزند دارد. زیرا ممکن است کفیل کار‌های معیشتی یا پرداخت نفقه فرزندان خود باشد. همچنین موظف به نگهداری از کودکان است.

از موارد دیگری که می‌توان نام برد آن است زنانی که شوهر خود را از دست می‌دهند، باید بعد از فوت همسر عده وفات نگه دارند سپس می‌توانند با فرد دیگری مجددا ازدواج کنند. البته لازم به ذکر است حتی در دوران عده وفات حق دریافت نفقه را دارند.

 

علاوه بر این مواردی که ذکر کردیم، اگر مرد اموالی از خود بر جا گذاشته باشد، زن می‌تواند بعد از عمل کردن به وصیت وی، از دارایی‌های مرد حقوق مالی خود به عنوان مثال نفقه پرداخت نشده|، اجرت‌المثل ایام ازدواج و مهریه خود را مطالبه کندو سپس باقی‌مانده اموال را بین سایر ورثه تقسیم کند؛ بنابراین می‌توان گفت زن علاوه‌بر تکالیفی که بعد از فوت شوهر خود دارد، از حقوقی نیز برخوردار است.

یکی از وظایف زنان بعد از مرگ همسر خود حضانت فرزندان است. به این جهت که فرزندان هم حق و هم وظیفه پدر و مادر هستند، بعد از فوت پدر، مادر نمی‌تواند از سرپرستی فرزندان شانه خالی کند؛ بنابراین نگهداری و سرپرستی فرزندان بعد از فوت پدر، با مادر است.

احتمالا یکی از مواردی که به اشتباه بین مردم وجود دارد آن است که بعد از فوت پدر، مادر هیچ حق و وظیفه‌ای برای نگهداری فرزندان ندارد و این جد پدری است که مسئول فرزندان است. درصورتی‌که این مورد اشتباه است و طبق قانون بعد از فوت یکی از والدین، والد دیگر مسئول نگهداری کودکان است.

از مهم‌ترین وظایف زنان بعد از مرگ همسر نگه داشتن عده وفات است. طبق قانون زنانی که همسرشان فوت می‌کند مکلف هستند که برای مدت ۴ ماه و ۱۰ روز، عده فوت مرد را نگه دارند و بعد از نگه داشتن عده وفات اگر تمایل به ازدواج مجدد دارند، اقدام به این کار کنند.

در قانون ایران وظیفه‌ای برای حفظ و نگهداری از دارایی مرد پس از مرگ وی وجود ندارد، اما درصورتی‌که مردی که فوت کرده است، به غیر از همسر و فرندان خود وارث دیگری ماند پدر و مادر داشته باشد، آن‌ها حق دارند از دارایی‌های برجای مانده، ارث خود را مطالبه کنند.

لازم به ذکر است باید قبل از تقسیم ارث، تمام بد‌هی‌های مرد (به زن یا سایر طلبکاران وی) از دارایی‌های برجای مانده پرداخت شود. تازه بعد از پرداخت بدهی‌ها و عمل کردن به وصیت متوفی نوبت به تقسیم ارث بین وراث می‌رسد.

میزان سهم‌الارث زن بعد از فوت متوفی درصورتی‌که مرد فرزند نداشته باشد یک چهارم و اگر فرزندی داشته باشد یک هشتم است. اگر مرد همسر‌های متعدد داشته باشد این یک هشتم بین همه آن‌ها به تساوی تقسیم می‌شود.

اگر مرد در دوران حیات، زن را وصی خود کرده باشد تا زن در این شرایط با بهره‌گیری از اموال به‌جای مانده از وی اموری را اجرا کند، زن موظف به عمل کردن به وصیت متوفی است. در این شرایط یکی از وظایف زنان بعد از مرگ همسر عمل کردن به وصیت مرد است.

همین‌طور لازم به ذکر است در صورتی‌که مرد دارای منزل مسکونی باشد که زن بعد از فوت همسر در آن سکونت دارد، چنانچه علاوه‌بر زن و فرزندان او، دیگر وراث زوج فوت شده، اعم از مادر یا پدر او هم در آن منزل سهم‌الارث داشته باشند، می‌تواننداز زن درخواست اجرت‌المثل یا اجاره مسکن را داشته باشند که در این حالت زن، مکلف است به نسبت سهم‌الارث آن‌ها از مسکن به آن‌ها اجرت‌المثل بدهد یا رضایت آن‌ها را کسب نماید.