فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب»

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، در هفدهمین نشست کمیته بین‌الدول پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس در شهر رباط کشور مغرب، ۴۶ عنصر برای ثبت در فهرست معرفی میراث فرهنگی ناملموس بشریت نامزد شده‌اند که از ایران نیز شش پرونده مشترک یا چندملیتی با عنوان «یلدا/ چله» (در همکاری با افغانستان)، «هنرساختن و نواختن عود» (مشترک با سوریه)، «هنر ساختن و نواختن رباب» (مشترک با تاجیکستان و ازبکستان)، «جشن مهرگان» (مشترک با تاجیکستان)، «سوزن‌دوزی ترکمن/ ترکمن‌دوزی» (مشترک با ترکمنستان) و «پرورش کرم ابریشم و تولید سنتی ابریشم برای بافندگی» (مشترک با افغانستان، آذربایجان، ترکیه، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان) پیشنهاد شده بود که از میان آن‌ها چهار عنصر مهر تایید یونسکو را گرفتند.
«شب یلدا/ چله»، «هنر ساختن و نواختن ساز عود»، «سوزن‌دوزی ترکمن» (ترکمنی‌دوزی) و «پرورش کرم ابریشم و تولید سنتی ابریشم برای بافندگی»، چهار پرونده مشارکتی ایران بودند که به فهرست جهانی میراث ناملموس یونسکو راه پیدا کردند، درحالی که دو پرونده دیگرِ «جشن مهرگان» و «هنر ساختن و نواختن ساز رُباب» از ورود به این فهرست ناکام ماندند و در هفدهمین نشست کمیته بین‌الدولی پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس پذیرفته نشدند.
مصطفی پورعلی ـ مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی ـ که در این نشست حضور داشت، گفت: «این دو پرونده «ریفر» شده‌اند. در واقع، یونسکو وقتی پرونده‌ای را ریفر می‌کند یا برگشت (عودت) می‌دهد، این فرصت را به کشور‌ها می‌دهد یک بار دیگر آن را اصلاح کنند تا در اجلاس بعدی دوباره مطرح شود.
پرونده «جشن مهرگان» که مشترک بین ایران و تاجیکستان تهیه شده، نخستین بار نیست که ریفر می‌شود؛ ایران پاییز سال ۱۳۹۹ در پانزدهمین نشست کمیته بین‌الدولی میراث فرهنگی ناملموس که به صورت مجازی برگزار شد، جشن مهرگان را مشترک با تاجیکستان برای ثبت به یونسکو معرفی کرده بود، اما در آن دوره هم ریفر شد.
اگرچه ایران این پرونده را در سال ۱۴۰۰ اصلاح و یک بار دیگر به یونسکو فرستاد تا در هفدهمین کمیته پاسداری از میراث ناملموس دوباره به رأی گذاشته شود، اما این بار هم به پیشنهاد کارشناس یونسکو، پرونده مشترک ایران و تاجیکستان با عنوان «جشن مهرگان»، ریفر شد.
جشن مهرگان در ایران با آن‌که جز در معدود جوامع زرتشتیان، در مناطق دیگر کشور برگزار نمی‌شود و تقریبا آئینی رو به فراموشی است، اما در پرونده آن آمده که میزان تدام این عنصر ناملموس در ایران «خوب» است و به اقدامات پاسدارانه فوری نیاز «ندارد».
ایران در پرونده جشن مهرگان که در وب‌سایت یونسکو به اشتراک گذاشته شده، اشاره کرده است که گستره جغرافیایی این عنصر در مناطق روستایی شمال ایران، به‌ویژه در استان‌های گیلان، مازندران و گلستان و اجتماعات متعلق به زرتشتیان در استان‌های تهران، یزد، فارس، کرمان، سیستان و بلوچستان، البرز و خوزستان است.

فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب» فرصت دوباره یونسکو برای ثبت جهانی «جشن مهرگان» و «رُباب»